II SA/Sz 1244/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. P. i L. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zakazu użytkowania bramy oddala skargę. Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwana dalej: "K.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]., Nr [...] zakazującą D. M. użytkowania bramy przesuwnej na działce nr [...] w P. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Decyzja wydana została w oparciu o ustalony przez organ następujący stan faktyczny sprawy. Na skutek otrzymanego zawiadomienia o samowoli budowlanej pracownicy PINB w K. dokonali kontroli nieruchomości przy ul. [...] nr działki [...], której właścicielem jest D. M. Z czynności kontrolnych sporządzono protokół oraz dokumentację fotograficzną. W wyniku kontroli ustalono, że na ww. nieruchomości od strony południowej usytuowany jest wjazd z bramą przesuwną. Wjazd ten koliduje z wyjazdem z działki nr [...], której właścicielem są M. i L. P. Inwestor przedłożył kontrolującym zaświadczenie o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] oraz zjazdu z działki nr [...]. Brak było zaznaczonego wjazdu na działkę nr [...], z którego korzysta D. M. Ustalono również, że D. M. pismem z dnia 29 maja 2013 r. zgłosił organowi odwoławczemu zamiar montażu bramy na działce nr [...] oraz że Burmistrz P. dnia [...] r. wydał dla działki nr [...] decyzję ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. Dostęp do tej działki projektowano zjazdem z drogi wewnętrznej gminnej (dz. nr [...]). Podzielając stanowisko właścicieli działki nr [...], iż użytkowanie bramy przesuwnej na działce nr [...], może zagrażać życiu lub zdrowiu mieszkańców budynków mieszkalnych o nr [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 66 ust. 1, ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, zakazał D. M. użytkowania przedmiotowej bramy. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, iż zgłoszenie montażu bramy przesuwnej z dnia 29 maja 2013 r. narusza warunki zabudowy, ustalone decyzją Burmistrza z dnia [...] r. Przejazd pojazdów mechanicznych, jak i samo wyjście z posesji o nr geod. [...] (należącej do M. i L. P.) oraz nr [...] przy obecnym usytuowaniu bram do obu tych nieruchomości jest uciążliwe dla właścicieli obu nieruchomości i może stanowić zagrożenie dla ich życia. Od powyższej decyzji D. M. wniósł odwołanie, w którym wskazał, że przedmiotową bramę zamontował po uprzednim zgłoszeniu organowi architektoniczno–budowlanemu roboty budowlanej. Wyrażając na to zgodę, organ ten uznał, że w myśl przepisów ustawy Prawo budowlane brama nie zagraża życiu i zdrowiu. Wskazaną w decyzji organu decyzję o warunkach zabudowy dla działki nr [...] wydano na rzecz osoby nieznanej odwołującemu się, a nie ma on zamiaru sprzedawać tej działki. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania organ odwoławczy wydał opisaną na wstępie decyzję z dnia [...] r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż w protokole oględzin z dnia [...] r. nie odnotowano żadnych uwag, które uzasadniałyby stwierdzenie, iż przedmiotowa brama użytkowana jest w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi. Brama użytkowana jest zgodnie z przeznaczeniem. Z akt nie wynika także by brama była w nieodpowiednim stanie technicznym i powodowała swym wyglądem oszpecenie otoczenia, czy też mogła zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, co określa art. 66 ustawy Prawo budowlane. Nie znajdował zatem uzasadnienia zastosowany w sprawie przez organ I instancji tryb z art. 66 ustawy Prawo budowlane. Przedmiotowa brama wykonana została na podstawie zgłoszenia dokonanego przez inwestora, które zostało przyjęte bez sprzeciwu. W dokumentach znajduje się dowód uzgodnienia lokalizacji bramy z Burmistrzem. Decyzja o warunkach zabudowy dla działki nr [...], wydana po zrealizowaniu tej bramy, nie ma wpływu na istnienie bramy. Biorąc powyższe pod uwagę, organ II instancji stwierdził bezprzedmiotowość prowadzonego w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane postępowania w przedmiocie użytkowania spornej bramy. Na opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego z dnia [...] r. M. P. i L. P., reprezentowani przez pełnomocnika będącego adwokatem, złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie tej decyzji w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: 1) art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, poprzez: - niezasadne uznanie w zaskarżonej decyzji, iż w zaistniałym stanie faktycznym brama wjazdowa na działkę nr [...] nie zagraża życiu lub zdrowiu mieszkańców dwóch budynków mieszkalnych znajdujących się przy ul. [...] w P., a w konsekwencji błędne przyjęcie, że postępowanie przed organem pierwszej instancji jest bezprzedmiotowe, - przyjęcie w zaskarżonej decyzji, iż okolicznością mającą wpływ na niezastosowanie przywołanego wyżej przepisu jest fakt, że brama została wykonana na podstawie dokonanego przez D. M. zgłoszenia robót do Starosty, które to zgłoszenie zostało przyjęte bez sprzeciwu, w sytuacji, gdy procedurę wskazaną w art. 66 ustawy Prawo budowalne stosuje się niezależnie od tego czy roboty wykonane w obiekcie wymagały zgłoszenia bądź pozwolenia na budowę, 2) art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., polegające na: - braku podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy i ustalenia jak często brama wjazdowa umiejscowiona na działce nr [..] użytkowana przez D. M. i wybiórcze poczynienie w tym przedmiocie ustaleń przez organ, jedynie w oparciu o część zapisów protokołu z wizji lokalnej w dniu [...] r., podczas gdy w odwołaniu od decyzji organu I instancji D. M. wskazywał, że korzysta z bramy według swoich potrzeb, a z jego twierdzeń wynika, iż korzystałby więcej gdyby miał taką możliwość, natomiast M. P. w trakcie oględzin wskazywała na częste jej użytkowanie przez sąsiada, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż ustalenie częstotliwości korzystania ze wskazanego obiektu przez uczestnika niewątpliwie potwierdza niezbędność zastosowania procedury z art. 66 ustawy Prawo budowlane, - braku wnikliwego i wszechstronnego rozpoznania sprawy i oparciu się przy czynieniu ustaleń w postępowaniu jedynie na danych pochodzących z wizji lokalnej, w tym jedynie jednego zdjęcia znajdującego się w aktach sprawy, zrobionego w trakcie wizji lokalnej w dniu [...] r., które to zdjęcie obrazuje samą bramę prowadzącą na działkę nr [...] i nie widać na nim sąsiedniej bramy położonej na działce nr [...], co doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji przy ograniczonym rozeznaniu w terenie, a w szczególności do pominięcia przez organ, iż wzdłuż działki nr [...] rośnie zieleń, która całkowicie uniemożliwia rozeznanie czy z działki tej należącej do D. M., wyjeżdża pojazd oraz faktu, że brama została zbudowana niezgodnie ze zgłoszeniem. Została bowiem zgłoszona brama o szerokości 3 m, a de facto zainstalowano bramę o szerokości 4,5 m, - skupieniu się przez organ drugiej instancji na ocenie stanu technicznego bramy oraz jej aspektu wizualnego, z całkowitym pominięciem konsekwencji jakie użytkowanie bramy w dotychczasowy sposób przez uczestnika postępowania może spowodować, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że nie zachodzą okoliczności świadczące o użytkowaniu przedmiotowej bramy w sposób zagrażający życiu i zdrowiu ludzi, 3) art. 10 § 1 w zw. z art. 136 w zw. z art. 140 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu przez niezawiadomienie o możliwości składania wniosków dowodowych oraz wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego przed organem drugiej instancji, co niewątpliwe przyczyniło się do powstania braków w materiale dowodowym, 4) art. 8 K.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i przeprowadzenie postępowania dowodowego w szczątkowym zakresie przez organ drugiej instancji i oparciu się jedynie o protokół oględzin nieruchomości z dnia [...] r., przy pominięciu dowodu z przesłuchania stron oraz innych, niezbędnych do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, 5) art. 67 § 1 i art. 68 § 1 K.p.a., poprzez wskazanie przez organ odwoławczy, że w protokole oględzin z dnia [...] r. brakuje uwag, które uzasadniałyby stwierdzenie, że brama użytkowana jest w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, podczas gdy z treści naruszonych przepisów nie wynika obowiązek czynienia takich ocen przez przeprowadzających czynność, 6) art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i art. 105 §1 K.p.a., poprzez nieuzasadnione uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego, podczas gdy w rzeczywistości dalsze korzystanie z bramy przez D. M. powoduje realne zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców, z uwagi na miejsce usytuowania bramy prostopadle do bramy wjazdowej na nieruchomość skarżących. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, choć jej uzasadnienie nie jest wyczerpujące. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.). W ramach tego trybu organ nadzoru budowlanego ma kompetencję do nakazania właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego, w drodze decyzji administracyjnej, doprowadzenie niewłaściwie użytkowanego obiektu do odpowiedniego stanu technicznego lub zakazania jego użytkowania w przypadku stwierdzenia w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska albo znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym, albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu, środowisku lub bezpieczeństwu mienia. Powołany przepis znajduje zastosowanie również w odniesieniu do obiektów budowlanych, na których budowę nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Zastosowania przez organ nadzoru budowlanego art. 66 ustawy Prawo budowlane wymaga zatem ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości nieprawidłowego stanu technicznego lub użytkowania obiektu budowlanego. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż nieprawidłowości, które podlegają regulacji art. 66 ustawy Prawo budowlane, dotyczyć muszą stanu obiektu budowlanego w zakresie jego właściwości, cech, elementów konstrukcji w kontekście dostrzeżonych usterek, uniemożliwiającego jego prawidłowe użytkowanie z uwagi na wymogi techniczne, którym obiekt ten powinien odpowiadać. Zastosowanie powyższego przepisu może zatem dotyczyć jedynie takich nieprawidłowości, które powstały w wyniku użytkowania obiektu budowlanego i związane są z doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego, poprzez brak remontów, konserwacji spowodowanych biernością, niedbalstwem, brakiem kontroli właściciela lub zarządcy. Usunięcie tego stanu wymaga wykonania robót, które mają na celu utrzymanie obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym. Przepis ten ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu spełniającego podstawowe wymogi techniczne i warunki użytkowania tak, by nie zagrażały one życiu, zdrowiu lub bezpieczeństwu. Na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane nie mogą być zatem usuwane stany niezgodności obiektu budowlanego z wymogami wynikającymi z zasad zagospodarowania przestrzennego lub zasad zagospodarowania danej nieruchomości a także zgodność inwestycji w zakresie rozwiązań komunikacyjnych, w tym np. lokalizacji wjazdu na nieruchomość. Ustalony w toku postępowania stan techniczny nie jest kwestionowany przez strony. Podstawą skargi jest kwestionowanie przez skarżących kolizyjnego usytuowania przedmiotowej bramy z wjazdem na ich działkę, co stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa, zatem zagraża życiu lub zdrowiu korzystających z obu wjazdów. W ocenie Sądu wszczęcie w takich okolicznościach sprawy postępowania opartego na regulacji art. 66 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego, nie było uzasadnione. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie tylko wobec obiektu budowlanego, znajdującego się w niewłaściwym stanie technicznym albo użytkowanego w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, przez obiekt budowlany należy rozumieć : a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę, stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury. Pojęcie budowli definiuje z kolei pkt 3 ww. przepisu a małej architektury – pkt 4. Nie ulega wątpliwości, iż przesuwna brama wjazdowa nie spełnia warunków definiujących obiekt budowlany. Należy ją zakwalifikować jako zdefiniowane w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego urządzenie budowlane. Przepis ten wymienia jako takie urządzenia m.in. przejazdy i ogrodzenia. Skoro ogrodzenie jest urządzeniem a nie obiektem budowlanym, to takim urządzeniem jest również brama, będąca elementem tego ogrodzenia. Wykazywane przez skarżących nieprawidłowości odnoszące się do przedmiotowej bramy, w zakresie jej usytuowania czy rozmiarów, niezgodnych z dokonanymi zgłoszeniem i wynikających z tego zagrożeń dla zdrowia, życia i mienia w, nie podlegają zatem rozpoznaniu w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane. Skoro art. 66 Prawa budowlanego odnosi się do obiektu budowlanego a nie do urządzenia budowlanego, to słusznie organ odwoławczy stwierdził, iż prowadzone w tym zakresie postępowanie organu I instancji było bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. i zasadnie postępowanie to umorzył, orzekając w tym zakresie w trybie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Mimo, iż organ odwoławczy nie sformułował swego stanowiska przez odwołanie się do treści art. 3 pkt 1 i 9 Prawa budowlanego, jego rozstrzygnięcie uznać należy za odpowiadające prawu. Podnoszone w skardze zarzuty okazały się zatem nietrafne, co stanowi podstawę do oddalenia skargi w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).