II SA/Sz 1245/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2011-12-15
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego jest dopuszczalna w przypadku orzeczenia dyscyplinarnego wydanego w trybie uproszczonym, od którego nie wniesiono sprzeciwu?Ratio decidendi
Skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, jeśli orzeczenie dyscyplinarne zostało wydane w trybie uproszczonym, a obwiniony nie wniósł od niego sprzeciwu. W takiej sytuacji orzeczenie staje się prawomocne i nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Ponadto, nawet gdyby sprzeciw został wniesiony i postępowanie toczyło się w trybie zwykłym, właściwym do rozpoznania odwołania byłby sąd wojskowy, a nie sąd administracyjny.Stan faktyczny
Skarżący, Ł. S., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na orzeczenie dyscyplinarne Dowódcy Jednostki Wojskowej o wymierzeniu kary usunięcia z zawodowej służby wojskowej. Skarżący twierdził, że podpisał kartę ukarania pod groźbą postępowania karnego, a następnie uznał, że jego czyn nie nosił znamion przewinienia dyscyplinarnego. Dowódca Jednostki Wojskowej wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak sprzeciwu od orzeczenia dyscyplinarnego wydanego w trybie uproszczonym, co skutkowało jego prawomocnością.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 grudnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2011 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Ł. S. na orzeczenie Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. z dnia [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej p o s t a n a w i a odrzucić skargę
Ł. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na orzeczenie dyscyplinarne Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. z dnia [...] r. w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej (karta ukarania żołnierza). Skarżący wskazał, że podczas postępowania dyscyplinarnego wyraził ustny sprzeciw do wydanego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej, jednak kartę ukarania żołnierza podpisał, ponieważ grożono mu postępowaniem karnym. Po kilku dniach uznał jednak, że jego czyn nie nosi znamion czynu zabronionego i został przez dowództwo źle zinterpretowany, a ponieważ w otrzymanych dokumentach nie było żadnego pouczenia o środkach odwoławczych uznał, że właściwy będzie sąd administracyjny. Skarżący podał, że na podstawie karty ukarania żołnierza z dnia [...] r. wydanej przez Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej, w dniu [...] r. Dowódca [...] wydał rozkaz personalny nr [...] w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej. W związku z tym wnosi o uchylenie karty ukarania żołnierza i wydanego następnie rozkazu personalnego zwolnienia z zawodowej służy wojskowej oraz o przywrócenie do służby.
Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie wskazując, że skarżący został ukarany karą dyscyplinarną usunięcia z zawodowej służby wojskowej po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego w trybie uproszczonym na podstawie ustawy z dnia 9 października 2009 r. o dyscyplinie wojskowej (Dz. U. Nr 190 poz. 1474), która określa m. in. sposoby reagowania na naruszenia dyscypliny wojskowej oraz ponoszenia przez żołnierzy odpowiedzialności dyscyplinarnej. Obwiniony nie wniósł sprzeciwu od tego orzeczenia, co potwierdza jego podpis na karcie ukarania. Stosownie do art. 57 ust. 5 ustawy o dyscyplinie wojskowej, jeżeli sprzeciw od orzeczenia dyscyplinarnego wydanego w trybie uproszczonym nie został wniesiony, orzeczenie to staje się prawomocne.
W myśl art. 111 pkt 12 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90 poz. 593 z późn. zm.) żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek prawomocnego orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej. Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej, w przypadku o którym mowa w art. 111 pkt 12, następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się orzeczenia o wymierzeniu kary. W takim przypadku dowódca jednostki wojskowej w której żołnierz pełni służbę stwierdza fakt zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej rozkazem personalnym, wydanym dla celów ewidencyjnych. W związku z tym, że Ł. S. nie wniósł sprzeciwu od orzeczenia dyscyplinarnego wydanego w trybie uproszczonym, orzeczenie o ukaraniu karą dyscyplinarną usunięcia z zawodowej służby wojskowej stało się prawomocne w dniu [...] r. Natomiast rozkaz personalny Dowódcy [...] z dnia [...] r. został wydany do celów ewidencyjnych, ponieważ zwolnienie starszego szeregowego Ł. S. z zawodowej służby wojskowej nastąpiło z mocy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny , zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3).
Ł. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na orzeczenie dyscyplinarne Dowódcy [...] w S. z dnia [...]r. (karta ukarania żołnierza). Zasady i sposoby reagowania na naruszenia dyscypliny wojskowej oraz ponoszenia przez żołnierzy odpowiedzialności dyscyplinarnej określa ustawa z dnia 9 października 2009 r. o dyscyplinie wojskowej (Dz. U. Nr 190 poz 1474). Ustawa ta określa jakie organy i sądy są uprawnione do orzekania w sprawach dotyczących naruszenia dyscypliny wojskowej. Zgodnie z art. 3 pkt 13 i 14 tej ustawy, organem orzekającym (przełożonym dyscyplinarnym), jest organ wojskowy uprawniony do orzekania o ukaraniu lub sąd wojskowy, a organem odwoławczym (wyższym przełożonym dyscyplinarnym), organ wojskowy lub sąd wojskowy, właściwy do rozpatrzenia odpowiednio odwołania od orzeczenia lub zażalenia na postanowienie. Zgodnie z regulacjami zawartymi w rozdziałach 5 i 6 tej ustawy, postępowanie dyscyplinarne przed organem I instancji może toczyć się w trybie uproszczonym albo w trybie zwykłym. Wszczynając postępowanie dyscyplinarne w trybie uproszczonym, obwinionego wzywa się do raportu dyscyplinarnego, podając termin i miejsce jego przeprowadzenia oraz przedstawiając mu zarzut popełnienia przewinienia dyscyplinarnego Podczas raportu dyscyplinarnego prowadzonego w postępowaniu dyscyplinarnym w trybie uproszczonym, organ orzekający rozpatruje sprawę i wydaje orzeczenie o ukaraniu w obecności obwinionego, rzecznika dyscyplinarnego oraz obrońcy obwinionego, jeżeli został ustanowiony. Obwinionemu przysługuje sprzeciw od orzeczenia o ukaraniu, wydanego trybie uproszczonym, wniesiony do organu orzekającego. Jeżeli sprzeciw od orzeczenia o ukaraniu wydanego w trybie uproszczonym nie zostanie wniesiony, orzeczenie to staje się prawomocne. Jeżeli sprzeciw zostanie wniesiony, postępowanie dyscyplinarne prowadzi się w trybie zwykłym (art. 57 ww. ustawy). Od orzeczenia wydanego w I instancji w trybie zwykłym obwinionemu lub jego obrońcy przysługuje odwołanie od orzeczenia organu orzekającego. Termin do wniesienia odwołania do wyższego przełożonego dyscyplinarnego wynosi trzy dni, a do sądu wojskowego siedem dni i terminy te są nieprzekraczalne (art. 63 ust. 1 i art. 64 ust. 3 i 4 ustawy o dyscyplinie wojskowej). Odwołanie od orzeczenia dotyczącego kary dyscyplinarnej usunięcia z zawodowej służby wojskowej, bez względu na stopień wojskowy obwinionego, rozpoznaje wojskowy sąd garnizonowy (art. 65 ust. 2 pkt 2 tej ustawy). Odwołanie od orzeczenia wojskowego sądu garnizonowego rozpoznaje wojskowy sąd okręgowy (art. 65 ust. 5 ustawy).
Z powołanych przepisów wynika, że nie wniesienie sprzeciwu do organu orzekającego od orzeczenia o ukaraniu wydanego w trybie uproszczonym powoduje, że orzeczenie o ukaraniu staje się prawomocne. W tej sytuacji nie przysługuje od niego odwołanie do wyższego przełożonego dyscyplinarnego ani do sądu wojskowego. Ze skargi oraz akt sprawy przesłanych Sądowi wynika, że orzeczenie Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w S. z dnia [...] r. w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej zostało wydane w postępowaniu dyscyplinarnym w trybie uproszczonym, a skarżący nie wniósł sprzeciwu od tego orzeczenia.
Ponadto, gdyby nawet skarżący wniósł sprzeciw od orzeczenia o ukaraniu z dnia [...] r. i orzeczenie o ukaraniu zostałoby wydane po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego w trybie zwykłym, sądem właściwym do rozpoznania ewentualnego odwołania obwinionego żołnierza od takiego orzeczenia byłby wojskowy sąd garnizonowy (art. 65 ust. 1 pkt 2 ustawy o dyscyplinie wojskowej) a nie sąd administracyjny. Stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o dyscyplinie wojskowej sądem wojskowym właściwym do orzekania lub rozpatrzenia odwołania i zażalenia albo wniosku o wzruszenie prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego jest wojskowy sąd garnizonowy lub wojskowy sąd okręgowy obejmujący swoją właściwością jednostkę wojskową albo instytucję cywilną, w której żołnierz pełnił służbę w chwili:
1) złożenia wniosku o wydanie orzeczenia dyscyplinarnego w sprawie jego dotyczącej;
2) złożenia odwołania od orzeczenia lub zażalenia na postanowienie;
3) złożenia wniosku o wzruszenie prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego;
4) zwolnienia z czynnej służby wojskowej, jeżeli jego sprawa jest rozpoznawana po tym zwolnieniu.
Ponieważ sprawa będąca przedmiotem skargi nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło