II SA/Sz 1247/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 czerwca 2008 r. wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 marca 2008 r. odrzucającego skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] r. znak: [...] w przedmiocie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Wspólnota Mieszkaniowa [...] w dniu 11 kwietnia 2009 r. złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w S. wniosek - na urzędowym formularzu PPPr - o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, celem wniesienia skargi kasacyjnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia [...], odrzucające skargę Wspólnoty na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] w przedmiocie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu wniosku Wspólnota wskazała, iż roczne koszty utrzymania części wspólnych budynku obejmują remonty bieżące i koszty konserwacji, a także opłaty za media, ubezpieczenia i podatki, przeglądy techniczne budynku i instalacji oraz wynagrodzenie zarządcy. Koszty te pokrywane są ze składki uiszczanej co miesiąc w formie zaliczki, przez współwłaścicieli budynku. W oświadczeniu o majątku i dochodach Wspólnota wskazała, iż nie posiada kapitału, majątku i środków finansowych, ani też środków trwałych. W związku z faktem, iż wniosek ten został podpisany przez Prezesa Zarządu – U. R., Wspólnota została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku, poprzez podpisanie go przez pozostałych członków zarządu lub nadesłanie pełnomocnictwa udzielonego U. R., do reprezentowania Wspólnoty na zewnątrz. Po nadesłaniu przez Wspólnotę uchwały Nr [..] podjętej w dniu [...] o powołaniu jednoosobowego zarządu w osobie U. R., Sąd wezwał Wspólnotę w trybie art. 255 P.p.s.a. do nadesłania dodatkowych dokumentów w celu dokonania oceny stanu majątkowego Wspólnoty, zakreślając 14 dniowy termin, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy . Wypełniając powyższe zobowiązanie w dniu 28 maja 2008 r. Wspólnota Mieszkaniowa nadesłała żądane dokumenty w postaci: 1) rocznego planu gospodarczego zarządu nieruchomością wspólną przyjętego na 2008 r., 2) wyciągu z rachunków bankowych Wspólnoty Mieszkaniowej za okres ostatnich 3 miesięcy (luty - kwiecień 2008 r.), 3) uchwałę Nr [...] podjętą w dniu [...] w sprawie planu gospodarczego i ustalenia zaliczki na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną na 2008 r. 4) zestawienie obrotów i sald sporządzone na dzień 28 maja 2008 r. 5) pisemne wyjaśnienia dotyczące dochodów z tytułu ustanowionej służebności gruntowej polegającej na prawie przejazdu i przechodu na rzecz każdoczesnego właściciela lub użytkownika wieczystego gruntu [...], obręb [...] przez działkę gruntu Nr 135, 6) zestawienie dochodów uzyskiwanych od stycznia do marca 2008 r. podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych oraz wysokości uiszczonych na ten poczet zaliczek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a, właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, i może zostać przyznane, gdy osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowią wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł oraz koszty związane ze sporządzeniem skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika, brak jest uzasadnienia dla przyznania skarżącej Wspólnocie prawa pomocy w żądanym zakresie, ponieważ nie można uznać, że Wspólnota wykazała, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż wypełniony przez Wspólnotę wniosek o przyznanie prawa pomocy zawiera nierzetelne informacje o posiadanych przez stronę aktywach. W złożonym formularzu PPPr Wspólnota wykazała, iż nie posiada majątku, nie uzyskuje dochodów, ani też nie posiada rachunku bankowego. Tymczasem z nadesłanego na żądanie Sądu zestawienia obrotów i sald, jak również zestawienia dochodów ustalonego na potrzeby podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. wynika, iż Wspólnota na dzień 31 marca 2008 r. uzyskała przychody w wysokości [...] zł. Po potrąceniu zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych w kwocie [...] zł, uzyskany przez Wspólnotę dochód wyniósł [...] zł, i jak Sąd ustalił - w badanym okresie sprawozdawczym - miał on charakter stały. Świadczą o tym przedłożone na wezwanie Sądu Wspólnotę wyciągi z rachunków bankowych Wspólnoty i odnotowane miesięczne wpłaty w wysokości [...] zł dokonywane przez Sp. z o.o. z siedzibą w S. tytułem dzierżawy powierzchni pod reklamę. Sąd analizując przedłożone przez Wspólnotę zestawienie obrotów i sald stwierdził ponadto, iż na dzień 31 marca 2008 r. Wspólnotowa uzyskała również przychody finansowe z innych źródeł w wysokości [...] zł. Przedstawione okoliczności zdaniem Sądu wbrew temu co wykazała we wniosku Wspólnota, nie świadczą zatem, iż nie posiada ona żadnych środków finansowych. Przechodząc do dalszej analizy złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd stwierdził ponadto, iż we wniosku tym Wspólnota nie wykazała nazwy banku, numeru rachunku ani też stanu konta. Oświadczenie to i w tej mierze okazało się nierzetelne, gdyż dopiero na wezwanie Sądu, którego słuszność wywiedziono z zapisów art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, w świetle których zarząd wspólnoty lub zarządca zobowiązany jest do dokonywania rozliczeń przez rachunek bankowego, a także na podstawie znajdującego się w aktach sądowych dokumentu z dnia 29 lutego 2007 r. upoważniającego A. S. do odbioru korespondencji i wyciągów z rachunków bankowych, Wspólnota przedłożyła wyciągi z dwóch rachunków bankowych prowadzonych przez [...] Bank . W oparciu o te dokumenty Sąd stwierdził, iż na rachunku bankowym służącym gromadzeniu środków finansowych na tzw. fundusz remontowo - budowlany znajdują się zasoby w wysokości [...] zł, natomiast saldo końcowe na drugim z rachunków, z którego dokonywanie są bieżące rozliczenia przychodów i wydatków Wspólnoty, wyniosło [...] zł, według stanu na dzień 30 kwietnia 2008 r. Abstrahując od wysokości środków zgromadzonych na koncie bankowym z przeznaczeniem na remonty [...] Sąd uznał zatem, iż zgromadzone przez Wspólnotę środki pieniężne są wystarczające do pokrycia kosztów sądowych związanych z uiszczeniem wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł oraz pokrycia kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej i ewentualnej reprezentacji przez Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jak wynika z załączonej do akt uchwały Nr [...] podjętej w dniu 28 marca 2008 r. Wspólnota przyjęła plan gospodarczy i ustaliła wysokość zaliczki na pokrycie kosztów zarządu nieruchomością wspólną. Ze środków finansowych w ten sposób zgromadzonych pokrywane są wydatki związane z utrzymaniem czystości, eksploatacją i naprawą części wspólnych, koszty dostawy energii, wody i pozostałych usług komunalnych, co potwierdza zestawienie kosztów przedstawione w zestawieniu obrotów i sald. Z dokumentu tego wynika również, iż na dzień 31 marca 2008 r. Wspólnota wykazała dodatni wynik finansowy w wysokości [...] zł. W tej sytuacji, zdaniem Sądu przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego dla Wspólnoty nie jest możliwe, gdyż prowadziłoby do nadużycia instytucji prawa pomocy, które ma charakter wyjątkowy. Z art. 199 p.p.s.a. wynika obowiązek stron ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie; obejmuje on wszystkich posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody, którego to kryterium Wspólnota nie spełnia. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania z budżetu państwa i może mieć miejsce tylko w sytuacjach, gdy zdobycie przez stronę wnioskującą środków na poczet tych kosztów jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe. Tego warunku strona skarżąca Wspólnota nie spełnia, gdyż osiąga dochody z tytułu dzierżawy powierzchni pod reklamę. Według Sądu Wspólnota nie znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, która uzasadniałaby przyznanie jej pomocy w żądanym zakresie i ma możliwość wygenerowania ze zgromadzonych środków finansowych kwoty na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej oraz kosztów związanych ze sporządzeniem skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika. Pokreślić również należy, że członkowie Wspólnoty nawet w przypadku braku bieżących środków pieniężnych na pokrycie nagłych, nieprzewidzianych w planie gospodarczym wydatków mogą zwołać zebranie właścicieli i podjąć uchwałę w sprawie zebrania kwoty wymaganej do uiszczenia wpisu. Reasumując powyższe stwierdzić należy, że skarżąca Spółka nie wykazała, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, i w związku z powyższym stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.