II SA/Sz 1247/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi G. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oraz nakazania przedłożenia określonych dokumentów w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem wydanym w dniu [...] r. [...] w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn.zm., dalej jako K.p.a.), art. 48 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 z późn.zm., dalej jako P.b.) po rozpatrzeniu zażalenia G. P., na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] r., [...] wydane w postępowaniu w sprawie samowolnej budowy fundamentu, zlokalizowanego na działce nr [...] w G. , nakazujące firmie Gospodarstwo Rolne G. P. z siedzibą G. : 1/ wstrzymanie w terminie natychmiastowym wszelkich robót budowlanych związanych z budową fundamentu, ponieważ wykonywane są bez pozwolenia na budowę, 2/ zabezpieczenie robót przed powstaniem zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, 3/ przedstawienie w terminie do 30 września 2017 r. dokumentów o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 Prawa budowlanego, w celu doprowadzenia ww. fundamentu do stanu zgodnego z prawem i uzyskanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego tego fundamentu, tj. a) zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy G. o zgodności fundamentu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego m.p.z.p., b) 4 egz. projektu budowlanego fundamentu sporządzonego przez osobę uprawnioną oraz opracowanego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu formy i projektu budowlanego uzgodnionego z rzeczoznawcami, c) inwentaryzacji geodezyjnej, d) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, e) uprawnień projektanta i zaświadczenia z właściwej izby samorządu zawodowego o jego wpisie na listę członków. Opisane rozstrzygnięcie wydane zostało w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Na podstawie czynności kontrolnych przeprowadzonych przez organ I instancji w dniu [...] r. na nieruchomości położonej przy ul. [...] w G. – zakładu produkcyjno-magazynowego granulatu drzewnego ustalono, że od strony południowej budynku produkcyjnego składowane są trociny, które podawane są przez budynek do wnętrza suszarni, usytuowanej na zewnątrz budynku, na żelbetowym fundamencie płytowym o wymiarach ok. 4m x 8m. Przy suszarni usytuowano budynek zawierający urządzenia sterujące linia produkcyjną. W oparciu o powyższe ustalenia organ I instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy fundamentu płytowego pod suszarnię obsługującą linię technologiczną do produkcji pelletu drzewnego na działce nr [...] w G. . W trakcie prowadzonego postępowania właścicielka nieruchomości G. P. oświadczyła, że fundament istniał na działce w chwili nabycia przez nią nieruchomości i został jedynie naprawiony poprzez uzupełnienie ubytków. Natomiast z pisma Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w S. z dnia 13 lutego 2017 r. wynika, że nieruchomość położoną na działce nr [...] w G. sprzedano G. P. w dniu [...] r. a w zestawieniu budynków i budowli wchodzących w skład nieruchomości podczas jej sprzedaży wymienionych w operacie szacunkowym z dnia [...] r. brak płyty fundamentowej, usytuowanej po południowej stronie budynku stodoły – wiaty. Przesłuchanie pracownika ANR SZGZ W. S. oraz Ł. P. – współwłaściciela działki nr [...] nie pozwoliło na ustalenie, czy sporny fundament istniał. W trakcie ponownie dokonanych w dniu 14 czerwca 2017 r. czynności kontrolnych na nieruchomości, C. K. – były zastępca dyrektora ds. produkcji roślinnej PGR G. , uprzednio pracownik tego gospodarstwa w latach 2002 – 2004 oświadczył, że w okresie jego pracy w PGR G. na działce nr [...], po stronie południowej budynku nr [...] nie istniała płyta fundamentowa. Dokonane ustalenia stanowiły podstawę do wydania przez organ powiatowy w dniu [...] r. w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego postanowienia nakazującego G. P. przedłożenie dokumentów wymaganych przy legalizacji wybudowanego samowolnie obiektu budowlanego. Zażalenie na powyższe postanowienie, z wnioskiem o jego uchylenie, złożyła zobowiązana G. P. zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na uznaniu, że aktualnie na działce wykonywane są roboty budowlane związane z budową fundamentu, podczas, gdy ze zgromadzonego materiału wynika, że fundament ten nie istniał w chwili zakupu przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem skarżącej, organ nie udowodnił, że sporny fundament powstał bez pozwolenia na budowę. Z oświadczenia C. K. wynika jedynie, że w okresie jego pracy nie było od strony południowej budynku [...] żadnej płyty betonowej ani budynku. Również brak opisu fundamentu w operacie szacunkowym nieruchomości nie świadczy, iż obiekt nie istniał. Na załączonych do operatu zdjęciach teren porośnięty jest trawą i nie jest widoczne, czy wylana pod nią była płyta fundamentowa. Ponadto operat ten nie został udostępniony skarżącej w momencie sprzedaży i jego treść poznała ona dopiero podczas prowadzonego przez organ powiatowy postępowania. Opisanym na wstępie postanowieniem ZWINB utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G.. W ocenie organu odwoławczego, zebrany przez PINB w G. materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia, a treść nałożonych na skarżącą obowiązków odpowiada prawu. Z akt sprawy jednoznacznie bowiem wynika, że obiekt płyty fundamentowej wzniesiony został po sprzedaży nieruchomości przez ANR w S. G. P., tj. po 24 września 2010 r. Powyższe potwierdza operat szacunkowy nieruchomości, zawierający wyszczególnienie wszystkich obiektów przeznaczonych do sprzedaży, wśród których znajduje się szczegółowy opis płyty betonowej, zlokalizowanej po stronie północnej stodoły – wiaty, co pozwala na założenie, że gdyby istniała inna płyta betonowa, po stronie południowej budynku, również zostałaby w tym operacie opisana. Wbrew twierdzeniom skarżącej, operat ten uznać należy za w pełni wiarygodny dowód w sprawie, natomiast bez znaczenia dla niniejszej sprawy jest fakt, czy zapoznała się ona z jego treścią przy zakupie nieruchomości. Wykonanie fundamentu po 24 września 2010 r. potwierdza również szczegółowy opis techniczny obiektów PGR G. sporządzony do celów inwentaryzacji księgowej, oświadczenie byłego dyrektora ANR C. K. oraz W. S.. Powyższe ustalenia jednoznacznie dowodzą, że płyta fundamentowa wykonana została przez skarżącą po zakupie nieruchomości, w celu montażu suszarni na potrzeby zakładu produkcyjnego. Organ zaznaczył, że w czasie budowy fundamentu obowiązywał art. 28 ust. 1 P.b. zgodnie z którym roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31, w których mowa o przypadkach odstępstw od tego przepisu. Zgodnie natomiast z art. 29 – 31 obiekt w postaci płyty fundamentowej nie był zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia. Mając na uwadze fakt, że inwestorka nie przedstawiła pozwolenia właściwego organu, powstał on w warunkach samowoli budowlanej, skutkiem czego prawidłowo organ powiatowy postanowieniem wydanym w oparciu o przepis art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nakazał przedłożenie określonych dokumentów we wskazanym terminie. Odnosząc się do zarzutów zażalenia w zakresie wstrzymania przez organ powiatowy robót budowlanych, które nie są prowadzone, organ odwoławczy wyjaśnił, że w przypadku stwierdzenia samowoli przepis art. 48 ust. 2 P.b. obliguje organ nadzoru budowlanego do wstrzymania robót budowlanych. Nadto wyjaśnił, że obowiązek przedłożenia inwentaryzacji geodezyjnej mieści się w obowiązku sporządzenia projektu budowlanego na aktualnej mapie, która będzie zawierać zrealizowany obiekt, a nakaz w zaskarżonym postanowieniu skierowany do firmy Gospodarstwo Rolne G. P. należy rozumieć jako nakaz skierowany do osoby fizycznej – G. P., która jest inwestorem robót i właścicielką nieruchomości. W świetle powyższego nieuzasadniony w postępowaniu jest udział [...] Spółki z o.o., która nie ma interesu prawnego w rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy. Podobnie stroną postępowania nie może być Ł. P., który nie jest współwłaścicielem działki nr [...], a posiada jedynie prawo jej użytkowania. G. P. powyższe postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając mu naruszenie: - art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez błędną ocenę, że organy administracji publicznej dokonały wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w szczególności dokonania ustaleń daty wzniesienia "fundamentów na działce nr [...] w m. G. ", jego prawidłowej kwalifikacji, - art. 6, 7, 10, 80, 81 K.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niezbędnym zakresie, co skutkowało dokonaniem błędnej oceny prawnej w sprawie i wydanie rozstrzygnięcia pomimo braku całego materiału dowodowego w sprawie, - art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w sytuacji, w której zachodziły przesłanki do jego uchylenia i umorzenia postępowania, - art. 83 § 3 K.p.a. przez niepouczenie C. K. i W. S. o prawie do odmowy składania zeznań przed przystąpieniem do ich składania, - prawa materialnego, tj. art. 48 ust 2 i 3 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na uznaniu, że aktualnie wykonywane są roboty budowlane związane z budowa fundamentu, w sytuacji, gdy ze zgromadzonego materiału wynika, że istniał on w chwili zakupu przez skarżącą przedmiotowej nieruchomości. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca wywiodła, że organy w swoich rozstrzygnięciach oparły się jedynie na domniemaniach, uchybiając obowiązkowi zebrania najistotniejszych dowodów, o które wnioskowała. Skarżąca ponownie podkreśliła, że w momencie zakupu nieruchomości fundament już istniał i został jedynie zmodernizowany, co nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę organ nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska zajętego w sprawie wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wskazać również należy, że stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Dokonana według kryterium zgodności z prawem kontrola zaskarżonego postanowienia doprowadziła sąd do przekonania, że nie narusza ono prawa. Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "ZWIBN w S."), którym organ ten utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej jako "PINB w G."), nakładające na skarżąca szereg obowiązków w związku ze stwierdzeniem przez ten organ, iż roboty budowlane, polegające na wykonaniu fundamentu na działce nr [...] w G. wykonywane są bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżąca kwestionując zasadność nałożenia opisanych w postanowieniu PINB w G. obowiązków podnosiła przede wszystkim, że fundament ten istniał w dacie, gdy nabyła ona działkę od Agencji Nieruchomości Rolnych w S.. Skarżąca konsekwentnie zarówno w toku postępowania, jak i w wywiedzionej skardze twierdziła, że fundament nie został wybudowany przez nią, dokonano jedynie jego modernizacji. Argumentacja powyższa nie mogła zostać uwzględniona. Wskazać bowiem należy, że adresatem postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, zwanej dalej "p.b.", jest właściciel lub zarządca nieruchomości, na której dokonano samowoli budowlanej. Bez znaczenia przy tym pozostaje data powstania obiektu budowlanego, co do którego ustalono, że został on wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Innymi słowy mówiąc podmiotem, na który mogą zostać nałożone obowiązki wynikające z wdrożenia przez organ nadzoru budowlanego procedury legalizacyjnej, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, jest każdoczesny właściciel nieruchomości, jej zarządca lub inwestor co wprost wynika z art. 52 ustawy Prawo budowlane. Oznacza to, że bez znaczenia pozostaje, czy kwestionowany fundament istniał w dacie zakupu nieruchomości przez skarżącą, istotnym jest jedynie to, że został wybudowany bez pozwolenia na budowę, czego skarżąca nie zdołała skutecznie podważyć. Zgromadzona przez organ dokumentacja wyraźnie wskazuje bowiem na to, że fundament, o którym mowa w dacie sporządzenia operatu szacunkowego z dnia [...] r. działki o numerze [...] w G. nie istniał. W dokumencie tym na stronie 9 wymieniono jedynie płytę betonową, wykonaną bezpośrednio na gruncie pomiędzy budynkiem suszarni, budynkiem stodoły, wiaty, z ubytkami wymagającymi uzupełnień, o numerze inwentarzowym 2035010290. W oparciu o ten opis można zatem odtworzyć położenie płyty na stanowiącej załącznik do operatu mapce. Z opisu tego, jak trafnie zauważył organ wynika jednoznacznie, że fundament/betonowa płyta wymieniony w operacie znajduje się od północnej strony budynku opisywanego jako stodoła wiata, natomiast fundament wybudowany bez pozwolenia na budowę usytuowany jest od południowej strony tego budynku. W tym stanie rzeczy nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty odnoszące się do niewyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, bowiem w ocenie sądu zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający dla ustalenia, że sporny fundament został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Skarżąca nie przedstawiła przy tym żadnych przekonujących dowodów, z których wynikałoby, że takie pozwolenie zostało wydane, a ze zgromadzonych dowodów jednoznacznie, zdaniem sądu wynika, że fundament powstał po 2009 r., a więc już po sporządzeniu operatu opisującego szczegółowo jakie budynki i urządzenia znajdują się na działce nr [...] w G. , łącznie z nadanymi im numerami inwentarzowymi. Jak wynika ze znajdujących się w operacie zdjęć teren działki i to co w dacie sporządzenia operatu się na nim znajdowało, uległo znacznemu zniszczeniu, a pomimo tego biegła dokonała szczegółowego opisu budynków, urządzeń, placów i dróg dojazdowych. Gdyby zatem na terenie działki znajdował się fundament, w tym również częściowo porośnięty trawą i spękany – jak wywodzi skarżąca, co z pewnością opis tego elementu infrastruktury działki zostałby w operacie uwzględniony. W tych okolicznościach bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje podnoszona przez skarżącą kwestia niepouczenia świadków o prawie odmowy zeznań, zwłaszcza że skarżąca nie wskazała z czego miałby wynikać obowiązek dokonania takiego pouczenia. Wspomniane w skardze osoby nie posiadały żadnej wiedzy na temat daty i okoliczności powstania fundamentu, a zatem wartość dowodowa ich zeznań jest znikoma. Nie jest również istotna okoliczność, że skarżąca nie miała możliwości zapoznania się z operatem szacunkowym nieruchomości przed jej nabyciem. Kwestia wprowadzenia jej w błąd co do legalnego wybudowania i usytuowania poszczególnych elementów infrastruktury znajdującej się na działce nie jest bowiem przedmiotem niniejszego postępowania. Jak już wyżej wskazano, w realiach rozpoznawanej sprawy bez znaczenia pozostaje okoliczność kto dopuścił się samowoli budowlanej, istotne jest to, że do samowoli budowlanej doszło, a obowiązki wynikające z art. 48 ustawy Prawo budowlane zostały prawidłowo nałożone na aktualną właścicielkę nieruchomości. W tym stanie rzeczy, uznając że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.