II SA/Sz 1249/16

WyrokWSA w Szczecinie2017-04-26

Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Marzena Iwankiewicz, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję ustalającą wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, nie uwzględniając w pełni sytuacji dochodowej i rodzinnej strony zobowiązanej do ponoszenia tej opłaty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i nie uwzględnienie istotnych okoliczności dotyczących sytuacji dochodowej i rodzinnej strony. W konsekwencji, sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, nakazując ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wskazanych przez sąd kwestii.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia przez organ administracji publicznej wysokości opłaty za pobyt ojca skarżącego w domu pomocy społecznej. Organ pierwszej instancji ustalił opłatę w wysokości [...] zł miesięcznie, wskazując na brak kontaktu ze skarżącym i niemożność ustalenia jego sytuacji materialnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że skarżący sam doprowadził do wydania decyzji poprzez brak współpracy. Skarżący wniósł skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o pomocy społecznej, w tym nieprawidłowe ustalenie jego sytuacji dochodowej i rodzinnej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta S. z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego A. M. kwotę [...] ([...]) tytułem zwrotu kosztów sądowych. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 8 ust. 1 i 3, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm., zwanej dalej: "u.p.s."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), działający z upoważnienia Prezydenta Miasta S., Z-ca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., ustalił A.M. wysokość opłaty za pobyt ojca B.M. w Domu Pomocy Społecznej w P. z siedzibą w Ż., na kwotę [...] zł miesięcznie. W uzasadnieniu ww. decyzji organ wyjaśnił, że B.M. został skierowany do domu pomocy społecznej na podstawie decyzji organu z dnia [...] r. i umieszczony w DPS w P. z siedzibą w Ż. od dnia [...] r. Organ wskazał, że miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w ww. DPS, od [...] r., wynosi [...] zł miesięcznie. B.M. ponosi opłatę za pobyt w ww. placówce w wysokości 70% swoich dochodów, tj. [...] zł. Kwota ta nie pokrywa pełnego kosztu utrzymania mieszkańca. Organ stwierdził, że A.M. jest krewnym zstępnym w linii prostej (syn), który zobowiązany jest do wnoszenia opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s. W związku z tym organ wysłał wniosek do MOPS w B. celem przeprowadzenia wywiadu u A.M. i rozeznania jego sytuacji materialno-bytowej. Z informacji nadesłanej przez MOPS w B. wynika, że wywiad nie został przeprowadzony z powodu braku kontaktu ze stroną. W dniach [...] r. oraz w dniach [...] r. pracownik socjalny nie zastał nikogo w miejscu zamieszkania strony. W dniu [...] r. oraz w dniu [...] r. A.M. odebrał pisemne wezwanie do nawiązania kontaktu z MOPS w B., jednak do tego ośrodka nie zgłosił się. W związku z powyższym, organ w dniu [...] r. wysłał do strony zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie i poinformował o możliwości złożenia oświadczenia o swojej sytuacji dochodowej i rodzinnej. Organ wskazał, że A.M. odebrał ww. zawiadomienie w dniu [...] r., jednak nie skorzystał z możliwości złożenia wyjaśnień w sprawie. Jak zauważył organ, strona nie skorzystała również z możliwości procesowych, jakie gwarantuje jej art. 10 § 1 k.p.a. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A.M. Wydanej decyzji zarzucił naruszenie: - art. 8 ust. 1 i 3 u.p.s., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nie wskazanie z jakiej przyczyny (określonej w art. 7 pkt 2-15 wskazanej ustawy), B.M. został umieszczony w DPS w P. z siedzibą w Ż., - art. 60 ust. 1 u.p.s., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że odwołujący się zobowiązany jest do poniesienia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca (po uwzględnieniu 70% emerytury jego ojca na poczet kosztów utrzymania w domu pomocy społecznej), podczas gdy koszt ten może być niższy, niż obliczany zgodnie z art. 6 ust. 15 ustawy, jeżeli zapewniona jest realizacja zadań na poziomie obowiązującego standardu, - art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że zobowiązanym do uiszczania opłat jest wyłącznie odwołujący się, podczas gdy ustawa w pierwszej kolejności wskazuje małżonka osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej, - art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b w zw. z art. 103 ust. 2 u.p.s., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i ustalenie ponoszenia kosztów utrzymania B.M. w pełnej wysokości (po uwzględnieniu jego emerytury, tj. 70%), bez umowy z kierownikiem ośrodka pomocy społecznej. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w związku z art. 60 i art. 61 u.p.s., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Organ odwoławczy powołał na wstępie ustalenia stanu faktycznego sprawy, dokonane przez organ pierwszej instancji. Kolegium stwierdziło, iż w związku z tym, że A.M. nie nawiązał kontaktu z pracownikiem socjalnym, nie wnosił uwag i wniosków do sprawy, organ pierwszej instancji wydał kwestionowaną decyzję z dnia [...] r., określającą wobec strony wysokość opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej i sposób jej wnoszenia. W tym zakresie organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zmiany lub uchylenia kwestionowanej decyzji, gdyż strona nie podejmując współpracy z pracownikiem socjalnym, nie reagując na skutecznie doręczaną jej korespondencję zawierającą wezwania do przedstawienia swej sytuacji rodzinnej i dochodowej, sama doprowadziła do wydania decyzji ustalającej wysokość ciążącej na niej odpłatności. Organ odniósł się do argumentacji A.M. zawartej w odwołaniu, w której podnosił m.in., że nie utrzymuje kontaktów z ojcem od [...] lat, nie mają więzi uczuciowych, odwołujący się w wieku szkolnym wyjechał wraz z matką ze S. do H., ojciec zawarł drugi związek małżeński trwający do dnia dzisiejszego, odwołujący się nie zna przyczyn umieszczenia ojca w DPS. Kolegium stwierdziło, że dla ustalenia odpłatności nie mają znaczenia ani przyczyny umieszczenia osoby w domu pomocy społecznej, ani też faktyczne relacje pomiędzy osobami obowiązanymi do alimentacji. Zdaniem Kolegium, okoliczności odnoszące się do stanu więzi między synem a ojcem (przeszłe jak i obecne) nie mają znaczenia dla ustalenia obowiązku ponoszenia opłaty, ale mogą stanowić podstawę wydania rozstrzygnięcia o zwolnieniu z obowiązku ponoszenia w całości lub w części ustalonej opłaty, na podstawie art. 64 u.p.s. Jak wyjaśnił organ, art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s., wbrew przekonaniu strony, nie przewiduje rozpatrywania kwestii ponoszenia części opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, przez wskazanych w nim członków rodziny, według zasad współżycia społecznego lub zasad słuszności. Ponadto Kolegium wyjaśniło, że organy obu instancji nie mają wpływu na wysokość odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Kolegium wskazało, że miesięczny koszt utrzymania mieszkańca DPS w P. z siedzibą w Ż. został ustalony na podstawie zarządzenia Starosty P. nr [...] z dnia [...] r. Organ odwoławczy zauważył, że B.M. ponosi opłatę w wysokości 70% swoich dochodów, tj. w kwocie [...] zł, która nie pokrywa pełnego kosztu utrzymania mieszkańca. Brakująca kwota do pełnego kosztu utrzymania wynosi [...] zł. Organ wyjaśnił, że małżonka B.M. – M.M., z uwagi na jej dochód, niższy niż 300% kryterium dochodowego, nie jest zobowiązana do ponoszenia odpłatności za pobyt męża w domu pomocy społecznej. Jak ustalił organ, dochód strony wynosi [...] zł i jest wyższy od 300% ustawowego kryterium dochodowego, wynoszącego 1.542 zł. Kolegium wskazało, iż ustalenie przedmiotowej odpłatności na poziomie [...] zł nie spowoduje tego, że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty będzie niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Zdaniem organu, po odliczeniu kwoty odpłatności od dochodu rodziny, dochód pozostający do jej dyspozycji wynosić będzie [...] zł ([...] zł), a zatem będzie wyższy niż kryterium 1.542 zł. Zdaniem Kolegium, wbrew twierdzeniu strony, zawarcie umowy, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s., służy jedynie określeniu wysokości opłaty wnoszonej za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, natomiast sam obowiązek uiszczania opłat wynika z mocy ustawy, a nie umowy. Według organu, skoro obowiązek członków rodziny osoby umieszczonej w domu opieki społecznej, polegający na wnoszeniu związanych z tym opłat wynika wprost z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., to w sytuacji uchylania się od tego obowiązku przez osoby zobowiązane, gmina, która zastępczo poniosła wydatki może egzekwować ich zwrot na drodze administracyjnej. A.M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto skarżący wniósł o dołączenie do akt niniejszej sprawy odpisu wywiadu przeprowadzonego przez pracownika MOPS w B. w dniu [...] r., potwierdzającego sytuację materialną skarżącego. Skarżący wniósł również o zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia spraw. Decyzji organu odwoławczego skarżący zarzucił naruszenie: - art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b w zw. z art. 103 ust. 2 u.p.s., poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji ustalenie, że skarżący zobowiązany jest do ponoszenia kosztów utrzymania B.M. w pełnej wysokości (przy uwzględnieniu jego emerytury, tj. 70%), w wysokości [...] zł bez umowy z kierownikiem ośrodka pomocy społecznej, podczas gdy kwota dochodu skarżącego pozostająca po wniesieniu opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej jest niższa, niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zatem opłata powinna być ustalona na nowo; - art. 7 k.p.a., poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji przyjęcie błędnych ustaleń co do wysokości zarobków w rodzinie skarżącego, osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, które to ustalenia stanowią podstawę do obliczenia i wymierzenia odpowiedniej wysokości opłaty za pobyt ojca skarżącego w domu pomocy społecznej; - art. 10 k.p.a., poprzez zaniechanie zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w każdym stadium postępowania, gdyż nie miał możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszania wniosków, ponieważ nie został poinformowany o zakończeniu postępowania dowodowego (zawiadomienie z art. 10 k.p.a.), nie mógł też ustosunkować się do materiału zebranego w sprawie, w związku z tym, nie wiedział, na jakiej podstawie organ przyjął za udowodnioną wysokość zarobków oraz ilość osób pozostających na utrzymaniu skarżącego, które to czynniki konieczne są do ustalenia wysokości opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej; - art. 8 w zw. z art. 35 oraz art. 36 k.p.a., gdyż organ nie prowadził postępowania w taki sposób, żeby pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa, ponieważ w wydanej decyzji organ odwoławczy "przepisał" odwołanie skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji i nie odniósł się do wszystkich podniesionych zarzutów, postępowanie trwało ponad [...] miesiące, a o przedłużającym się postępowaniu skarżący nie został należycie poinformowany, dodatkowo – zdaniem skarżącego - organ nie przeprowadził należycie postępowania dowodowego w celu ustalenia wyjątkowo istotnych kwestii, od których zależy wysokość ponoszonej przez skarżącego opłaty; - art. 77 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia kwestii, od których zależy wysokość ponoszonej przez skarżącego opłaty; - art. 138 k.p.a., poprzez zaniechanie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, choć do wyjaśnienia sprawy powstały istotne okoliczności, które należało wyjaśnić w całości lub w znacznej części. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż organ błędnie uznał, że wysokość dochodu pozostającego na osobę w rodzinie po wniesieniu opłaty będzie wyższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Skarżący podkreślił, że w jego gospodarstwie domowym pozostaje córka A.M. oraz matka M.G. Wskazał, że emerytura matki wynosi [...] zł. Łącznie dochód trzyosobowej rodziny wynosi [...] zł i należy uwzględnić kwotę [...] zł, która powinna zostać w rodzinie po dokonaniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Skarżący uważa, że ustalona przez organ opłata w wysokości [...] zł jest zbyt wysoka. Skarżący stwierdził, że w przedmiotowej sprawie organ drugiej instancji zamiast zbadać dokładnie stan faktyczny sprawy i wyjaśnić wątpliwości, rozstrzygnął na niekorzyść skarżącego. Skarżący wskazał, że pracownik MOPS w B. w dniu [...] r. przeprowadził z nim wywiad oraz zebrał wszelkie dokumenty i oświadczenia określające stan majątkowy jego rodziny i przekazał je organowi pierwszej instancji. Zdaniem skarżącego, dopiero po pełnej analizie wszelkich zebranych dowodów w sprawie, można dokładnie określić wysokość opłaty za pobyt ojca skarżącego w domu pomocy społecznej. Z tego względu skarżący uważa, że decyzje organów obu instancji, jako wydane z naruszeniem prawa, nie powinny funkcjonować w obrocie (prawnym), a wysokość przedmiotowej opłaty powinna zostać ustalona na nowo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. W piśmie z dnia [...] r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podniósł, że wystąpiły nowe okoliczności, które powstały już po wniesieniu skargi. Zauważył, że organ pierwszej instancji wydał decyzję z dnia [...] r., którą zmienił, decyzję własną z dnia [...] r., w ten sposób, że ustalił A.M. wysokość opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej od [...] r. na kwotę [...] zł. Skarżący podniósł, że obowiązany jest do opłaty za miesiące: [...] r. w nieprawidłowo naliczonej przez organ wysokości. Według skarżącego, organ odwoławczy nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego i nie zwrócił się także do organu pierwszej instancji w celu ustalenia kwestii spornych, podnoszonych w odwołaniu. Organ odwoławczy błędnie ustalił dochód rodziny, nie wziął pod uwagę zgłaszanych w odwołaniu informacji o liczbie osób w rodzinie skarżącego i ich dochodach. Skarżący uważa, że wysokość przedmiotowej opłaty, którą powinien ponosić, to [...] zł. Skarżący wskazał na obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) i stwierdził, że organ odwoławczy nie zweryfikował podniesionych w odwołaniu okoliczności, przez co błędnie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Według skarżącego, organ odwoławczy nie powinien się ograniczyć do stwierdzenia, iż w związku z tym, że skarżący nie odbierał korespondencji, to zasadne jest zobowiązanie do ponoszenia opłaty w wysokości [...] zł. Zdaniem skarżącego, w zasadzie organ "ukarał" go za nieodbieranie korespondencji, która nie została przez stronę odebrana, a o części po prostu nie wiedział, wyrzucając ją z innymi ulotkami. Dodał, iż nie mógł przewidzieć, że będzie zobowiązany do ponoszenia opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej, skoro od [...] lat nie utrzymuje z nim kontaktu. Wskazał, że dopiero z decyzji organu odwoławczego dowiedział się, że dochody M.M. nie przekraczają 300% kryterium dochodowego. Skarżący argumentował, że z informacji przekazanych przez rodzinę wynikało, że B.M. od lat mieszkał w S. z M.M. W związku z tym, skarżący nie wie z jakiego powodu ojciec został umieszczony w domu pomocy społecznej. Skarżący podniósł zarzut niewyjaśnienia w sprawie wszystkich okoliczności, wręcz poprzestanie na błędnych ustaleniach organu pierwszej instancji, co spowodowało wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w której błędnie ustalono wysokość opłaty, co niejako potwierdził organ pierwszej instancji wydając drugą decyzję ustalającą znacznie niższą opłatę. Skarżący oświadczył, że jego sytuacja nie uległa zmianie od [...] r. Dodał, że wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji, bez jakiejkolwiek analizy wskazanych przez skarżącego przesłanek przeczy zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Na rozprawie w dniu [...] r. skarżący zgłosił jako pełnomocnika córkę A.M. Pełnomocnik skarżącego poparł skargę i złożył wniosek o zwrot kosztów stawiennictwa w Sądzie, które określono na [...] zł. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji wydanej w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm., zwanej dalej: "u.p.s."), pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca, z zastrzeżeniem ust. 3. Jak wynika z art. 61 ust. 1 ww. ustawy, obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności: 1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi, 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność. Kierując się normą prawa materialnego organ ocenia jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają one udowodnienia i jakie dowody dla udowodnienia tych faktów są potrzebne. Rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu administracyjnym musi być poprzedzone wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a.", tj. wynikiem wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz jego oceny (art. 80 k.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), powyższe wymogi procesowe dotyczą także organu odwoławczego, który obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji, w oparciu stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania. W ocenie Sądu, powyższych wymogów organ odwoławczy nie dochował rozpoznając sprawę A.M. W okolicznościach sprawy niesporne jest, że ojciec skarżącego B.M. został umieszczony w Domu Pomocy Społecznej w P. z siedzibą w Ż. Miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w ww. DPS od [...] r. wynosi [...] zł miesięcznie. B.M. ponosi opłatę za pobyt w ww. placówce w wysokości 70 % swoich dochodów, tj. [...] zł. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. ustalił A.M. wysokość opłaty za pobyt ojca B.M. w Domu Pomocy Społecznej w P. siedzibą w Ż., na kwotę [...] zł miesięcznie, wskazując w uzasadnieniu decyzji na brak możliwości kontaktu ze skarżącym i niemożliwość ustaleniu jego sytuacji rodzinnej i majątkowej. W ocenie Sądu, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie dostrzegając w argumentacji odwołania, przedstawionej przez skarżącego jego sytuacji dochodowej i rodzinnej. Wynika z niej, że skarżący uzyskuje dochód w wysokości [...] zł i na utrzymaniu ma córkę oraz opiekuje się matką. Skarżący w skardze podnosił, że tworzy wspólne gospodarstwo domowe z córką i matką. Dochód miesięczny matki skarżącego wynosi [...] zł. Łącznie dochód trzyosobowej rodziny wynosi [...] zł. Sytuacja bytowa skarżącego wyraźnie różni od tej, którą przyjął organ wydając kwestionowaną decyzję. Powyższe okoliczności mają znaczenie dla wyniku sprawy ze względu na przesłanki, jakimi organ winien kierować się ustalając opłatę osobom zobowiązanym w rozumieniu art. 61 ust. 1 u.p.s. Stosownie bowiem do art. 61 ust. 2 u.p.s., opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej ponoszą: 1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu; 2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2: a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium, b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie; 3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2. Sąd zauważa, że już po wniesieniu skargi, okoliczności dotyczące sytuacji skarżącego uwzględnił organ pierwszej instancji, który decyzją z dnia [...] r., zmienił, decyzję własną z dnia [...] r., w ten sposób, że ustalił A.M. wysokość opłaty za pobyt ojca w domu pomocy społecznej od [...] r. na kwotę [...] zł. Organ wziął bowiem pod uwagę ustalenia wynikające z wywiadu środowiskowego przeprowadzonego we [...]r. W ocenie Sądu, brak jest podstaw w tejże sprawie do różnicowania sytuacji dochodowej i rodzinnej strony według ww. momentu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Skarżący już w odwołaniu z dnia [...] r. podnosił, że jego gospodarstwo składa się z więcej niż jednej osoby. Z art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b u.p.s. wynika, iż ustalając opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej osobom wymienionym w tym przepisie, należy uwzględnić, że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Organ odwoławczy pominął w swych ustaleniach ww. okoliczności mające istotny wpływ na wynik sprawy, dopuszczając się w ten sposób naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., co rzutowało także na braki w uzasadnieniu decyzji tego organu (art. 107 § 3 k.p.a.). Zdaniem Sądu, podnoszona przez skarżącego sytuacja rodzinna i dochodowa powinna być uwzględniona przez organ odwoławczy w ustaleniu przedmiotowej opłaty już od [...] r. Nie znajdują oparcia w materiale dowodowym, przyjęte przez zaskarżony organ wyliczenia, że po wniesieniu opłaty w kwocie [...] zł, zachowana zostanie w trzyosobowej rodzinie skarżącego kwota na utrzymanie, nie niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Skarżący w skardze, podnosił, że jego sytuacja nie uległa zmianie od [...] r. Sąd uznał, że z powodu dostrzeżonych wyżej wad postępowania administracyjnego, w granicach badanej sprawy, dla końcowego wyniku jej rozpoznania, konieczne okazało się nie tylko uchylenie zaskarżonej decyzji, ale także uchylenie decyzji organu pierwszej instancji (art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Ponownie rozpoznający sprawę organ winien uwzględnić przedstawioną w uzasadnieniu orzeczenia Sądu ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania. W szczególności organ winien uwzględnić w rozpoznaniu sprawy sytuację rodzinną i dochodową skarżącego i to już od [...] r., co bez wątpienia będzie rzutowało na prawidłowe zastosowanie w sprawie podstawy materialnoprawnej decyzji w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej. Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku, o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. O kosztach postępowania Sąd orzekł, jak w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 3 ww. ustawy, uwzględniając przedstawione przez skarżącego wyliczenie kosztów podróży z miejsca zamieszkania (B.) do siedziby Sądu i z powrotem, przyjmując średnie spalanie paliwa [...] l/km dla pojazdu samochodowego o pojemności [...] cm3, cenę paliwa za litr [...] zł oraz liczbę [...] kilometrów przejazdu w obie strony.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło