II SA/Sz 1252/07
PostanowienieWSA w Szczecinie2008-03-06
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której miesięczny dochód wraz z dochodem małżonka wynosi około 4400 zł, a miesięczne niezbędne wydatki na utrzymanie około 900 zł, może zostać całkowicie zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że sytuacja majątkowa i osobista wnioskodawczyni pozwala jej na poniesienie kosztów sądowych. Całkowite zwolnienie od kosztów wymaga wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów, a częściowe – braku możliwości poniesienia pełnych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W ocenie Sądu, wnioskodawczyni nie wykazała, aby konieczność uiszczenia kosztów sądowych pozbawiła ją środków niezbędnych do utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca E. K. złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Po wezwaniu do przedstawienia dowodów dotyczących dochodów i wydatków, skarżąca przedstawiła zestawienie wydatków. Sąd ocenił, że miesięczny dochód skarżącej i jej męża wynosi około 4400 zł, a miesięczne niezbędne wydatki około 900 zł, co nie uzasadnia całkowitego zwolnienia od kosztów.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: referendarz sądowy Monika Bieńkowska (spr.), po rozpoznaniu w dniu 06 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie z Jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy
Skarżąca E. K. wezwana do uiszczenia wpisu od złożonej skargi w kwocie 500 zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Do wniosku dołączyła kserokopie odcinków świadczeń otrzymywanych przez Nią i jej męża , w wysokości odpowiednio 1171 zł i 2058zł.
Pismem Sądu z dnia 14 stycznia 2008 r. wnioskodawczyni została wezwana do przesłania w terminie 7 dni , pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy :
- dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania za okres ostatnich trzech miesięcy,
- dowodów potwierdzających wydatki ponoszone na zakup lekarstw za okres ostatnich trzech miesięcy.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu do przedłożenia szczegółowych dokumentów potwierdzających wskazaną sytuację skarżąca nadesłała szczegółowe zestawienie trzymiesięcznych wydatków.
Z dokonanego przez wnioskodawczynię zestawienia wynika, że wydatki na lekarstwa w okresie trzech miesięcy wynoszą : na leki dla skarżącej 640 zł, dla Jej męża 600 zł., nadto zakup środków leczniczych bez recept w okresie trzech miesięcy pochłania kwotę 1.200,00zł.. Wydatki na czynsz w okresie trzymiesięcznym wynoszą 1.059 zł, prąd 95 zł, gaz 147 zł, telefony 270 zł, telefony komórkowe 150 zł, kredyt w banku 360 zł, środki czystości i higieniczne 450 zł, odzież 300 zł, dojazdy do szpitala 300 zł, składka PZU 31 zł, zakup drobnego sprzętu gospodarczego 300 zł, drobne wydatki 482 zł, wyżywienie na trzy osoby 4.500 zł.
Z przesłanych na wezwanie Sądu dokumentów wynika, iż miesięczny dochód skarżącej i Jej męża wynosi aktualnie 4.416 zł. Miesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania kształtują się na poziomie ok. 542 zł, tj. czynsz 354 zł, prąd 50zł, telefon 100 zł, gaz 38 zł. Nadto skarżąca razem z mężem wydatkuje miesięcznie średnio kwotę 300 zł na zakup lekarstw.
Zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 cytowanej ustawy). Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie mają prawa do zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone.
Z przesłanych na wezwanie Sądu dokumentów wynika, iż miesięczny dochód skarżącej i Jej męża wynosi ok. 4400. Miesięczne niezbędne wydatki na utrzymanie wynoszą ok. 900 zł. Oprócz własnych wydatków skarżącą stać na utrzymywanie dorosłego syna.
W ocenie Sądu sytuacja majątkowa i osobista wnioskodawczyni pozwala Jej na poniesienie kosztów, natomiast powołany wyżej przepis jednoznacznie wskazuje, że przy całkowitym zwolnieniu, osoba winna wykazać brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, a przy częściowym - brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe sytuacje nie zachodzą w sprawie.
W tej sytuacji nie można uznać, że konieczność uiszczenia kosztów sądowych pozbawi skarżącą środków niezbędnych do utrzymania, tym bardziej, że wnosząc sprawę do Sądu powinna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów, tym bardziej, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte na Jej wniosek.
Dlatego też na podst. art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należy stwierdzić, że brak jest podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku, o czym postanowiono w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło