II SA/Sz 1252/15

WyrokWSA w Szczecinie2016-01-21

Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, złożony z powodu braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy, został wniesiony z uchybieniem ustawowego terminu, jeśli korespondencja była kierowana na adres ujawniony w ewidencji gruntów, a strona twierdzi, że podała inny adres do korespondencji?
Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem ustawowego terminu, ponieważ skuteczne doręczenie zastępcze przesyłki zawierającej decyzję, na adres ujawniony w ewidencji gruntów, stwarza domniemanie zapoznania się z jej treścią. Strona nie obaliła tego domniemania, a obowiązek aktualizacji danych w ewidencji gruntów spoczywa na właścicielu. W związku z tym, wniosek o wznowienie postępowania jest niedopuszczalny.
Stan faktyczny
U.S. złożyła wniosek o wznowienie postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę Zespołu Elektrowni Wiatrowych, twierdząc, że nie brała udziału w postępowaniu bez swojej winy, ponieważ korespondencja była kierowana na niewłaściwy adres. Starosta odmówił wznowienia, wskazując na skuteczne doręczenie zastępcze na adres ujawniony w ewidencji gruntów. Wojewoda utrzymał postanowienie w mocy. WSA oddalił skargę, uznając, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 stycznia 2016 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi U. S. na postanowienie Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę. Decyzją z dnia 15 kwietnia 2014 r., nr [...] Starosta P. udzielił "W" Spółce pozwolenia na budowę Zespołu Elektrowni Wiatrowych [...]. Decyzja ta została zmieniona następnie decyzją z dnia 28 listopada 2014 r., nr [...]. W dniu 15 czerwca 2015 r. do Starosty P. wpłynął wniosek U.S. o wznowienie postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na ww. inwestycję. Starosta P. pismem z dnia 26 czerwca 2015 r. zawiadomił wnioskodawczynię o wydaniu wyżej wskazanych decyzji z dnia 15 kwietnia 2014 r., nr [...] oraz decyzji z dnia 28 listopada 2014 r. nr [...]. W piśmie z dnia 3 lipca 2015 r. U.S. wyjaśniła, że żąda wznowienia postępowania w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę Zespołu Elektrowni Wiatrowych [...]. Wnioskodawczyni wskazała, że jest właścicielką działki nr [...], objętej obszarem oddziaływania inwestycji realizowanej m. in. na terenie działki nr [...] oraz, że jako właścicielka tej działki nie brała udziału w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na realizację inwestycji budowy Zespołu Elektrowni Wiatrowych [...]. U.S. zaznaczyła, że do rejestru i do ewidencji gruntów, prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w P., podała adres do korespondencji, a pomimo tego korespondencja kierowana była na inny adres. Starosta P. postanowieniem z dnia 10 lipca 2015 r., nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie decyzji Starosty P. z dnia 15 kwietnia 2014 r., nr [...] udzielającej "W" Sp. pozwolenia na budowę Zespołu Elektrowni Wiatrowych [...], zmienionej decyzją z dnia 28 listopada 2014 r., nr [...]. Starosta P. podkreślił, że korespondencja kierowana była na adres wnioskodawczyni U.S., wskazany w ewidencji gruntów, prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w P. Korespondencja wysyłana na powyższy adres wracała z adnotacją adresat nie odebrał przesyłki w terminie. Organ I instancji zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie informacja publiczna o wydanej decyzji w sprawie pozwolenia na budowę podana została do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń w Starostwie Powiatowym w P., Urzędzie Gminy K. oraz w Biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w P. Inwestycja ta zalicza się bowiem do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, co wymaga ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej. Dodatkowo Starosta wskazał, że U.S. miała wiedzę o lokalizacji Zespołu Elektrowni Wiatrowych [...], ze względu na liczne interwencje w Urzędzie Gminy K. w sprawie uchwał Rady Gminy K. dotyczących uchwalenia miejscowych planów zagospodarowanie przestrzennego, dotyczących budowy Zespołu Elektrowni Wiatrowych [...]. Na postanowienie organu I instancji U.S. wniosła zażalenie. Skarżąca podtrzymała stanowisko zaprezentowane wcześniej we wniosku o wznowienie postępowania i wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o wznowienie postępowania w sprawie. Wojewoda postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej zwanej K.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że w postępowaniu administracyjnym zasadą jest doręczenie pisma adresatowi w miejscu zamieszkania lub w miejscu pracy strony (art. 42 § 1 K.p.a.), względnie w lokalu administracji państwowej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 K.p.a.), a w sytuacji niemożności doręczenia pisma w taki sposób, a także w razie koniecznej potrzeby, na przykład pilności sprawy, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 3 K.p.a.). Natomiast w razie nieobecności adresata w mieszkaniu pisma za pokwitowaniem doręcza się do rąk dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, przy czym o doręczeniu pisma do rąk sąsiada lub dozorcy umieszcza się zawiadomienie na drzwiach mieszkania adresata (art. 43 K.p.a.). Gdyby jednak pisma nie można było doręczyć w przewidziany sposób, to zgodnie z art. 44 K.p.a. składa się je na okres siedmiu dni (w przypadku niepodjęcia przesyłki w powyższym terminie na okres nie dłuższy niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia) we właściwym urzędzie pocztowo-telekomunik acyjnym lub w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza się na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy. W tych przypadkach doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia tego okresu. Przepis art. 44 K.p.a. wprowadza swoistą formę prawną doręczenia, która ma charakter doręczenia zastępczego. Wojewoda podał dalej, że U.S. jest właścicielką działki nr [...]. Działka ta objęta została obszarem oddziaływania inwestycji budowy Zespołu Elektrowni Wiatrowych [...] i z tej przyczyny skarżąca została uznana za stronę postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty P. nr [...] o pozwoleniu na budowę. W rejestrze i w ewidencji gruntów dotyczącym działki nr [...], wskazany został następujący adres skarżącej – [...]. Jednocześnie w rejestrze i w ewidencji gruntów dotyczącej tej działki nie wskazano innego adresu do doręczeń. Organ odwoławczy zaznaczył, że zasadą, o której jest mowa w zacytowanych powyżej przepisach K.p.a., jest doręczanie korespondencji na adres zamieszkania strony. W ocenie Wojewody, U.S. nie przedstawiła dowodu, z którego wynikałoby, że do rejestru i ewidencji gruntów, prowadzonego dla działki nr [...], podała adres do korespondencji. Dlatego też organ I instancji kierował korespondencję na adres zamieszkania strony, tj. – [...]. Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że korespondencja wracała do organu I instancji z adnotacją "nie podjęta w terminie". Pierwsze nieskuteczne doręczenie przesyłki kierowanej do U.S. na adres: [...] nastąpiło w dniu 22 kwietnia 2014 r., następnie przesyłka została awizowana powtórnie w dniu 30 kwietnia 2014 r. Przesyłka nie została podjęta w terminie do dnia 7 maja 2014 r., co zostało wskazane przez doręczającego w dniu 7 maja 2014 r. Zdaniem Wojewody, powyższe oznacza, że z tym dniem nastąpiło skuteczne doręczenie przesyłki. W ocenie Wojewody, wskazywany przez wnioskodawczynię dowód w postaci wypisu z rejestru gruntów dotyczy zabudowanej działki nr [...]. Działka ta położona jest w miejscowości K. i nie jest objęta obszarem oddziaływania inwestycji. Organ I instancji na potrzeby prowadzonego postępowania nie skorzystał z wypisu z rejestru gruntów dotyczącego działki nr [...]. Tym samym U.S. nie udowodniła, że dochowała obowiązku aktualizacji danych rejestrowych, dotyczących działki nr [...]. W myśl bowiem art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1982 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.) w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się właścicieli nieruchomości oraz miejsce ich pobytu i siedziby. Podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian - art. 22 ust. 2 tej ustawy. Końcowo, organ ten podał, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 1 K.p.a.). Skuteczne doręczenie przesyłki stwarza zatem domniemanie zapoznania się z jej treścią. Domniemanie skutecznego doręczenia przesyłki zawierającej decyzję Starosty P. z dnia 15 kwietnia 2014r., nr [...] nie zostało zatem obalone przez skarżącą oraz nie zostało podważone w postępowaniu przed organem I instancji i organem odwoławczym na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Powyższe, zdaniem organu odwoławczego, oznacza że w rozpatrywanej sprawie upłynął miesięczny termin do wniesienia wniosku o wznowienie przez U.S. Tym samym rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe. Na powyższe postanowienie U.S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że prawidłowo wskazała do rejestru i ewidencji gruntów, prowadzonego przez Starostwo Powiatowe w P., dane dotyczące jej adresu do korespondencji. Pomimo tego korespondencja kierowana była na inny adres, co pozbawiło ją możliwości udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty P. z dnia 15 kwietnia 2014 r., nr [...] o pozwoleniu na budowę. Zdaniem skarżącej, formalności tej dopełniła w 2002 r. z chwilą nabycia nieruchomości, którą zgłosiła do ewidencji, ponieważ posiadała inny adres zamieszkania, aniżeli miejsce położenia nieruchomości. W ocenie U.S., jeżeli adres do korespondencji został ujawniony w wypisie z rejestru gruntów dotyczącym działki nr [...], to pozostałe nieruchomości – działki, też go powinny posiadać. Skarżąca zarzuciła, że Starosta Powiatowy w P. zataił jej adres do korespondencji, pozbawiając ją udziału we wskazanym wyżej postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Z. podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Na wstępie podkreślić należy, że sąd administracyjny w wyniku kontroli legalności zaskarżonego aktu (decyzji, postanowienia) rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art.57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej jako "P.p.s.a."). Oznacza to, że sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu (w tej sprawie postanowienia) ma nie tylko prawo, ale i obowiązek uwzględnić okoliczności niepowołane w skardze, ale mające wpływ na tę ocenę. Natomiast rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W tej sprawie kontrolując legalność podejmowanych czynności przez Wojewodę Z., Sąd nie dostrzegł naruszenia prawa. Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a przedstawiona w uzasadnieniu argumentacja zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie, jest postanowienie Wojewody z dnia 19 sierpnia 2015 r., utrzymujące w mocy postanowienie Starosty P. z dnia 10 lipca 2015 r., którym odmówiono wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty P. z dnia 15 kwietnia 2014 r., nr [...] (zmienioną decyzją z dnia 28 listopada 2014 r., nr [...]), zezwalającą na budowę Zespołu Elektrowni Wiatrowych [...]. Postanowienia te wydane zostały na skutek wniesionego przez U.S. podania, zawierającego wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., gdyż bez własnej winy nie brała ona udziału w postępowaniu zakończonym ww. decyzją Starosty P. Kontrolowane postanowienia wydane zostały na podstawie art. 149 § 3 K.p.a., zgodnie z którym odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Przy czym, wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania jest możliwe tylko, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 K.p.a. lub art. 145a § 2 a w zakresie żądania wznowienia postępowania opartego na przesłance naruszenia równego traktowania w terminie określonym w art. 145b § 2, a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W okolicznościach tej sprawy kwestia oceny, czy wnioskodawczyni miała przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją organu I instancji z dnia 15 kwietnia 2014 r., zmienioną decyzją z dnia 28 listopada 2014 r., z pewnością była oczywista. W sprawie bezsporne jest bowiem, że skarżąca jako właścicielka działki nr [...] obręb [...], objętej obszarem oddziaływania inwestycji budowy Zespołu Elektrowni Wiatrowych [...], została uznana za stronę postępowania zakończonego ww. ostateczną decyzją Starosty P. nr [...] o pozwoleniu na budowę. Istota sporu między organem odwoławczym, a skarżącą dotyczy natomiast etapu dokonania oceny spełnienia przesłanki wynikającej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a w konsekwencji upływu terminu, o którym mowa w art. 148 K.p.a. Organy orzekające w sprawie uznały bowiem, że wniosek U.S. o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Starosty P. nr [...] został złożony z uchybieniem ustawowego terminu. Art. 148 K.p.a. stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). Domniemanie zapoznania się z treścią decyzji stwarza skuteczne doręczenie przesyłki zawierającej tę decyzję. Skarżąca twierdzi natomiast, że korespondencja w sprawie kierowana była do niej na inny adres, niż wskazany przez nią do rejestru i ewidencji gruntów, co pozbawiło ją możliwości udziału w tym postępowaniu. W ocenie Sądu, okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają jednak twierdzenia, że skarżąca, powołując się na wypis z rejestru gruntów dotyczący działki nr [...], dopełniła obowiązku dotyczącego zawiadomienia organu powiatowego o aktualnym adresie do doręczeń. Wskazać należy, że zgodnie z art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U. z 2015 r., poz. 520 ze zm.), podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, czyli właściciele nieruchomości (użytkownicy wieczyści), zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Wykładnia ww. przepisu oraz przepisów rozporządzenia wykonawczego Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U z 2015 r., poz. 542) uprawnia do wniosku, że legitymacja do wystąpienia z żądaniem dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków przysługuje przede wszystkim właścicielowi (użytkownikowi wieczystemu). Zatem, to na właścicielach i użytkownikach wieczystych spoczywa obowiązek, a tym samym i inicjatywa, powiadamiania organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków o zmianie danych nią objętych, w tym o miejscu pobytu stałego lub adresu siedziby tych podmiotów. Zaznaczyć też trzeba, że zgodnie z § 73 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w rejestrze ewidencji gruntów i budynków dla osób fizycznych uwidacznia się "adres miejsca pobytu stałego". Zasadnie więc organ uznał, że dane ujawnione w ewidencji są zgodne z danymi wprowadzonymi na podstawie dokumentu stanowiącego podstawę do tych zmian, np. aktu notarialnego. Podkreślenia wymaga również, że dane te są danymi istotnymi z punktu widzenia obrotu prawnego, albowiem jak wynika z treści ww. art. 22 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, z doręczaniem na adres ujawniony w katastrze nieruchomości wiążą się doniosłe skutki prawne. Skutki te określa art. 44 § 4 K.p.a., zgodnie z którym w przypadku doręczenia zastępczego, gdy przesyłka nie zostanie podjęta po powtórnym zawiadomieniu, doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia. Z akt sprawy wynika natomiast, że wskazany przez skarżącą dowód w postaci wypisów z rejestru gruntów, w których w rubryce "uwagi" widnieje adres do korespondencji:" [...]", dotyczy działki nr [...]. Powyższe wypisy sporządzone zostały w dniu 25 września 2008 r. i w dniu 17 sierpnia 2012 r. Tymczasem w niniejszej sprawie to działka nr [...] została objęta obszarem oddziaływania inwestycji polegającej na budowie Zespołu Elektrowni Wiatrowych [...], w której to sprawie skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania. W znajdującym się w aktach sprawy wypisie z rejestru gruntów z dnia 3 października 2013 r., dotyczącym tej działki, wskazany został adres skarżącej: "[...]. W tej sytuacji prawidłowo zatem organ I instancji korespondencję do skarżącej w tej sprawie skierował na powyższy adres. W aktach sprawy brak jest bowiem dowodu (wniosku) skarżącej potwierdzającego wolę wskazania nowego adresu. Jednocześnie zachowanie wszelkich wymogów doręczenia zastępczego (dwukrotne awizowanie skierowanej do skarżącej przesyłki w dniach 22 kwietnia 2014 r. i w dniu 30 kwietnia 2014 r.) uprawniało organ do przyjęcia fikcji doręczenia i uznania go za skuteczne z dniem 7 maja 2014 r. W świetle powyższych rozważań wskazać należy, że organ odwoławczy zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie domniemanie skutecznego doręczenia przesyłki poleconej, zawierającej decyzję Starosty P. z dnia 15 kwietnia 2014 r., nr [...] nie zostało skutecznie obalone przez skarżącą, co oznacza, że wniosek skarżącej z dnia 15 czerwca 2015 r. o wznowienie postępowania został wniesiony z uchybieniem ustawowego terminu, co czyni go niedopuszczalnym. Z powyższych względów, Sąd w niniejszym składzie uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Prawidłowo bowiem organy obu instancji stwierdziły formalne przeszkody do wznowienia postępowania na wniosek skarżącej, a tym samym do skutecznego żądania wznowienia tego postępowania. Z uwagi na wskazane wyżej okoliczności Sąd nie mógł uwzględnić skargi U.S. i dlatego orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło