II SA/Sz 1254/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 marca 2010 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 104 K.p.a., art. 83 ust. 1, art. 48 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity z 2006 roku Dz. U. Nr 156 poz. 1118 ze zm.), nakazał "S." Sp. z 0.0. rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu namiotowego na działce Nr [...]w terminie do dnia [...]roku. W uzasadnieniu decyzji organ nadzoru budowlanego wskazał, że w dniu [...]r. została przeprowadzona wizja lokalna na działce nr [...], gdzie stwierdzono samowolne wykonanie obiektu namiotowego o wymiarach w rzucie około [...] m i powierzchni około [...] m2, bez wymaganego pozwolenia na budowę lub ostatecznego zgłoszenia. Ponadto w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego [...]działka nr [...]położona jest w obrębie ewidencyjnym nr [...] i oznaczona symbolami: [...]. W rozdziale [...] ustalenia szczegółowe dla terenów o symbolu [...]w zasadach zagospodarowania przestrzennego i kształtowania zabudowy wprowadzono zastrzeżenia: - lokale użytkowe należy realizować jako wbudowane, - nakaz likwidacji obiektów gospodarczych oraz tymczasowych, - zakazuje się zagospodarowania budynkami do rekreacji indywidualnej i tymczasowej. Z przepisów powyższych wynika, że organ nadzoru budowlanego nie musi wydawać postanowienia, o którym mowa wart. 48 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane jeśli jest w posiadaniu dokumentów, z których wynika, że obiekt budowlany usytuowany jest na terenie, dla którego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wyklucza dopuszczalność zabudowy. Skoro więc budowa jest niezgodna z miejscowym planem, uzasadnione jest wydanie nakazu rozbiórki tego obiektu. Na podstawie przepisów k.p.a. organ nadzoru budowlanego dopuścił materiał dowodowy, tj. wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla jednostki strukturalnej [...], położonej na obszarze Gminy Miasto [...], dla nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów, jako działka nr [...]położonej w obrębie ewidencyjnym Nr [...]. Plan został zatwierdzony uchwałą Nr IV/34/07 Rady Miejskiej w Darłowie z dnia 6 lutego 2007 roku, i opublikowany w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego Nr 38, poz. 558 z dnia 26 marca 2007 r. Od decyzji odwołanie złożył Prezes Zarządu "S." Sp. z o. o. Zdaniem skarżącego przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ pierwszej instancji źle zakwalifikował przedmiotowy obiekt jako obiekt określany w art. 3 ust. 1-5 ustawy - Prawo budowlane oraz posłużył się pozaustawowym pojęciem "obiekt namiotowy". Zdaniem skarżącego obiekt zainstalowany przez Spółkę na działce przy ul. [...]różni się od zwykłego namiotu turystycznego jedynie rozmiarami. Na podtrzymanie swych argumentów skarżący przytacza wyrok NSA z dnia 11 października 2006 r., II OSK 1099/2005, stwierdzający, iż tunel foliowy, niepołączony trwale z gruntem i niemający jakichkolwiek instalacji nie odpowiada pojęciu budowli zdefiniowanemu wart. 3 pkt 3 ustawy - Prawo budowlane, nie może być uznany za tymczasowy obiekt budowlany, o jakim mowa wart. 3 pkt 5 ww. ustawy i nie wymaga pozwolenia na budowę bądź dokonania zgłoszenia. Zdaniem skarżącego namiot nie stanowi lokalu użytkowego w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo budowlane oraz ustawy o własności lokali, zaś uchwalony w [...] r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, nakazujący likwidację obiektów gospodarczych oraz tymczasowych odnosił się jedynie do obiektów już istniejących w dniu jego uchwalenia. Z uwagi na powyższe, zainstalowanie namiotu nie podlega przepisom dotyczącym zagospodarowania przestrzennego i prawa budowlanego, jak również nie należy do właściwości organów nadzoru budowlanego. W związku z powyższym strona wniosła o uchylenie decyzji z przyczyn nieważności postępowania. Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 k.p.a. i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w związku z odwołaniem wniesionym przez "S." Sp. z o. o. od decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy uzasadnił tym, że w dniu [...]r. organ pierwszej instancji dokonał oględzin nieruchomości położonej przy ul. [...] i ustalił, że przedmiotowy obiekt został rozebrany. W związku z powyższym, z uwagi na przywrócenie stanu zgodnego z prawem, postępowanie w przedmiotowej sprawie stało się bezprzedmiotowe, dlatego orzeczono jak w sentencji. W skardze na wyżej opisaną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego "S." Sp. z o.o. zarzuciła przedmiotowemu rozstrzygnięciu brak rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, przedwczesne umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji, uniemożliwienie stronie wzięcia udziału w czynnościach postępowania dowodowego, m. in. w oględzinach przeprowadzonych w dniu [...]r. Strona skarżąca wskazała, że namiot został zdemontowany na okres zimowy i w sezonie letnim [...]r. powróci na swoje miejsce, w związku z czym skarżąca "posiada interes prawny i faktyczny w dalszym prowadzeniu tego postępowania". Organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę, wyjaśnił, że przedmiotowy namiot należy zaliczyć - zgodnie z treścią art. 3 pkt 5 ustawy - Prawo budowlane do tymczasowych obiektów budowlanych. W myśl art. 28 ust. 1 tejże ustawy roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, które określają, jakich obiektów budowa i wykonanie jakich robót budowlanych nie wymaga pozwolenia na budowę oraz które spośród wymienionych można rozpocząć, dokonując zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru ich wykonania, a ten w terminie 30 dni od dnia doręczenia nie zgłosi sprzeciwu. Przepisy art. 29-31 cytowanej ustawy nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie z powodu wymiarów namiotu ([...]). Inwestor nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na budowę, zatem przedmiotowy obiekt został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej. W związku z tym zasadnym było prowadzenie postępowania w trybie art. 48 wskazanej ustawy, a z uwagi na brak zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego prowadzenie postępowania legalizacyjnego było niezasadne. W trakcie postępowania odwoławczego inwestor usunął obiekt, w związku z czym dalsze prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe. Ponowne usytuowanie obiektu w sezonie letnim będzie wymagało uzyskania przez skarżącą stosownego pozwolenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga - jako bezzasadna - podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności wskazać należy, że - niezależnie od faktu nazwania przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji wykonanego przez stronę skarżącą obiektu: "obiektem namiotowym" - wskazany obiekt należy uznać za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Zgodnie z przywołanym przepisem tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Zaznaczyć trzeba, iż wyliczenie w powołanym przepisie tymczasowych obiektów budowlanych ma charakter przykładowy (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2004 r., sygn. akt III SA 3602/2003, Lex Polonica nr 375739). Z ustawowej definicji wynika, iż można rozróżnić dwa rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych. Pierwszy to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej i przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki; drugi to obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem. Jeżeli więc obiekt budowlany nie jest połączony trwale gruntem, to jest tymczasowym obiektem budowlanym niezależnie od tego, czy jest przeznaczony do użytkowania w czasie krótszym od jego trwałości technicznej oraz czy przewiduje się jego przeniesienie lub rozbiórkę. Z drugiej strony tymczasowym obiektem budowlanym będzie obiekt, który jest trwale połączony z gruntem, jednakże jest przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej i przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki (Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, Gdańsk 2007, s. 18). Usytuowany przez skarżących na działce nr [...]"obiekt namiotowy" spełnia przesłanki powyższej definicji. Poza sporem pozostaje fakt, że przedmiotowy obiekt nie został połączony trwale z gruntem i ma charakter tymczasowy. Tym samym uznać należy - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - że przedmiotowy obiekt nie jest tunelem foliowym, który nie wymaga pozwolenia na budowę bądź dokonania zgłoszenia, wręcz przeciwnie, z zaliczeniem przedmiotowego obiektu do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych wiąże się obowiązek dokonania zgłoszenia jego budowy lub uzyskania pozwolenia na jego budowę. Według ogólnej zasady wynikającej z art. 28 ust. 1 ustawy - Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 29 określono wyjątki od powyższej zasady. I tak, zgodnie z ust. 1 pkt 12 powołanego przepisu pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, nie połączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa wart. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Budowa tego rodzaju obiektu wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 1). A contrario, tymczasowy obiekt budowlany postawiony zgodnie z warunkami określonymi wart. 29 ust. 1 pkt 12, jednak nierozebrany lub przeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymagała pozwolenia na budowę. Taki obiekt budowlany należy uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę (vide: wyrok NSA z dnia 30 listopada 2000 r. sygn. akt SA/Sz 2010/98). Mając na uwadze powyższe stwierdzić zatem należy, że jeżeli zamiarem strony skarżącej było posadowienie, zainstalowanie przedmiotowego obiektu na okres krótszy niż 120 dni to powinna była - stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane zgłosić właściwemu organowi jego "budowę". Jeżeli natomiast zamiarem inwestorów było ustawienie namiotu na okres dłuższy, to wymagało to uzyskania decyzji o pozwoleniu na jej budowę (art. 28 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 i art. 30 ust. 1 pkt 1). Jeżeli zatem strona skarżąca nie wykazała się pozwoleniem na budowę przedmiotowego obiektu, organy nadzoru zobowiązane były zbadać, czy obiekt ten jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2). Niespełnienie którejkolwiek z wyżej wymienionych przesłanek powoduje, że organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest nakazać rozbiórkę obiektu budowlanego (art. 48 ust. 1). Podobnie organy nadzoru postępują w przypadku nie legitymowania się przez inwestora zgłoszeniem (art. 49 b ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane). W ocenie Sądu organ pierwszej instancji prawidłowo więc stwierdził, że przedmiotowy obiekt - "obiekt namiotowy" został usytuowany na działce nr [...]przez stronę skarżącą sprzecznie z zapisami obowiązującego dla tego terenu planu miejscowego. Zgodnie bowiem z uchwałą Rady Miejskiej w Darłowie nr IV/34/07 z dnia 6 lutego 2007 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla jednostki strukturalnej C - Darłówko Wschodnie, położonej na obszarze Gminy Miasto Darłowo, działka nr [...], na której zlokalizowany został przedmiotowy obiekt, położona jest w obrębie ewidencyjnym nr [...] i oznaczona symbolami: [...]. W rozdziale 3 uchwały - "Ustalenia szczegółowe" dla terenu o symbolu 4 MZ.U wprowadzono następujące zasady zagospodarowania przestrzennego i kształtowania zabudowy: lokale użytkowe należy realizować jako wbudowane; nakaz likwidacji obiektów gospodarczych oraz tymczasowych; zakazuje się zagospodarowania budynkami do rekreacji indywidualnej i tymczasowymi. Powyższy zapis oznacza, że usadowienie na działce nr [...]obiektu o charakterze tymczasowym, jakim jest niewątpliwie "obiekt namiotowy" wybudowany przez stronę skarżącą, jest sprzeczne z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Również w odniesieniu do kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji dotyczącej nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu i umorzeniu postępowania pierwszej instancji, Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania jego zgodności z prawem. Jeżeli bowiem z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że przedmiotowy obiekt, wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej, został rozebrany przed wydaniem decyzji przez organ drugiej instancji, to postępowanie w tej sprawie, jako bezprzedmiotowe powinno było ulec umorzeniu. Na uwzględnienie nie zasługuje również podniesiony przez stronę skarżącą zarzut uniemożliwienia stronie wzięcia udziału w oględzinach przeprowadzonych w dniu [...]r. Z protokołu oględzin przeprowadzonych we wskazanym dniu przez pracownika organu pierwszej instancji wynika bowiem, że w dokonywaniu tej czynności brała udział A. K. - Dyrektor skarżącej Spółki. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.