II SA/Sz 1255/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2007r. sprawy ze skargi A. Ch. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłat za pobyt w domu pomocy społecznej o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] , Wojewoda [...], po rozpoznaniu wniosku A. Ch. o umieszczenie w domu pomocy społecznej, orzekł o Jego skierowaniu do Domu Pomocy Społecznej [...] przy ul. [...] w [...], ustalając opłatę za pobyt w wysokości [...] złotych miesięcznie. Decyzją z dnia [...]r., Nr [...], Prezydent Miasta [...]w związku z waloryzacją świadczeń emerytalno-rentowych oraz kwot świadczeń wymienionych w ustawie z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, ze zm.), ustalił miesięczną opłatę za pobyt A. Ch. w Domu Pomocy Społecznej w wysokości [...] złote. Następnie powyższy organ, kolejno decyzjami z dnia [...]r. Nr [...] oraz z dnia [...]r. Nr [...] zmieniał w stosunku do A. Ch. wysokość opłaty za miesięczny pobyt w Domu Pomocy Społecznej, ustając ją w ostatniej z powołanych decyzji na kwotę [...] złote. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], na podstawie art. 87 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966), art. 106 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), Prezydent Miasta [...] zmienił własną decyzję z dnia [...]r. ustalając od dnia [...]r. obowiązek A. Ch. uiszczania opłaty za miesięczny pobyt w Domu Pomocy Społecznej w wysokości [...]złote. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że z zgodnie z art. 87 ust. 8 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, osoby przyjęte do domu pomocy społecznej przed [...] r. oraz osoby posiadające skierowania do domu pomocy społecznej wydane przed tą datą ponoszą opłaty na dotychczasowych zasadach. W dalszej kolejności Prezydent wskazał, że w związku ze zmianą w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. (Dz. U. Nr 135, poz. 950) kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, zaistniała konieczność zmiany wysokości miesięcznej opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej, ponoszonej przez A. Ch. Organ wyjaśnił, że opłatę taką, w stosunku do osoby pełnoletniej posiadającej dochód, ustala się w wysokości 200% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej. Od dnia 1 października 2006r. kryterium to. wynosi 477 złotych, a 200% tej kwoty – 954 zł. Organ wskazał również, że w przypadku A. Ch. obliczona w powyższy sposób opłata na kwotę 954 zł, nie stanowiła przekroczenia maksymalnej, dopuszczonej ustawą o pomocy społecznej wysokości tego rodzaju opłaty, stanowiącej 70% dochodu osoby skierowanej do domu pomocy społecznej. Strona posiada dochód w kwocie [...] zł, a 70% tego dochodu to kwota [...] zł. Od niniejszej decyzji A. Ch. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W odwołaniu A. Ch. podkreślił, że opłata za pobyt w Domu Pomocy Społecznej [...] w [...] w kwocie [...] złote jest w Jego ocenie wygórowana i nieuzasadniona ekonomicznie. Wskazał, że opłata niniejsza, od daty zamieszkania przez niego w Domu Pomocy Społecznej tj. [...]r., wzrosła niemal dwukrotnie w stosunku do pierwotnej, wynoszącej wówczas [...] złotych. A. Ch. zaznaczył także, że przynależność do Domu Pomocy Społecznej pozbawiła Jego, jak też inne osoby, które ukończyły [...] rok życia, przyznanego przez rząd polski dodatku pielęgnacyjnego, który, jak określił, "rekwirowany" jest przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w [...]. W związku z powyższym stwierdził, że od [...] r. w zasadzie uiszcza podwójną opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej, bowiem raz zobowiązany jest zapłacić w kasie [...]" kwotę, wynoszącą obecnie po, podwyżce [...] złote. Drugą zapłatę stanowi natomiast "zabrany przez ZUS" dodatek pielęgnacyjny, wynoszący [...] złotych, co łącznie daje kwotę [...] złotych. A. Ch. podkreślił również, że z faktu, iż dodatek ten jest mu wypłacany okolicznościowo, tj. gdy przebywa poza [...]" dłużej, niż przez okres [...] tygodni wynika, że stanowi on Jego własność, a nie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie art. 87 ust. 8 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, art. 149 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej oraz § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie ma zastosowanie art. 87 ust. 8 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, zgodnie z którym, osoby przyjęte do domu pomocy społecznej przed [...]r. oraz osoby posiadające skierowania do domu pomocy społecznej wydane przed tą datą ponoszą opłaty na dotychczasowych zasadach. Zdaniem Kolegium, powyższe rozwiązanie znajduje zastosowanie do A. Ch., także na podstawie art. 149 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, w myśl którego, zachowują moc decyzje o skierowaniu do pomocy społecznej oraz decyzje o umieszczeniu w domu pomocy społecznej wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Kolegium podkreśliło również, że użyty przez ustawodawcę zwrot o ponoszeniu opłat na dotychczasowych zasadach oznacza, iż niezależnie od zmian ustawy o pomocy społecznej w zakresie zasad odpłatności do osób przyjętych lub skierowanych do domu pomocy społecznej przed dniem [...] r. stosuje się zasady określone w nieobowiązującej już ustawie o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. Następnie organ II instancji zaznaczył, że na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, miesięczna opłata za pobyt w domu pomocy społecznej osoby pełnoletniej posiadającej dochód wynosi 200% kwoty stanowiącej w myśl art. 4 ust. 1 tejże ustawy kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, przy czym opłata ta nie może być wyższa niż 70% dochodów osoby przebywającej w domu pomocy społecznej. Organ wskazał, że kryterium dochodowe, o którym wyżej mowa podlega waloryzacji na zasadach określonych w art. 35a ustawy o pomocy społecznej, stanowiącym, że dochód uprawniający do świadczeń z pomocy społecznej podlega w każdym roku waloryzacji o średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, raz w roku od dnia 1 czerwca, jeśli średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem jest niższy niż 110%, lub dwa razy w roku, od dnia 1 marca i od dnia 1 września, jeśli średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem wynosi co najmniej 110%. W dalszej kolejności Kolegium wskazało, że na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, od dnia 1 października 2006 r. kryterium dochodowe dla osób samotnie gospodarujących wynosi 447 złotych. Wobec powyższego, zdaniem organu, konieczna była – w oparciu o obowiązujące kryterium dochodowe, ale na podstawie zasad obowiązujących przed 1 stycznia 2004 r., zmiana miesięcznej opłaty ponoszonej przez A. Ch. za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. W końcowej części uzasadnienia decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że ustalona w decyzji opłata w wysokości [...] złotych, nie jest wyższa od 70% uzyskiwanego przez A. Ch. dochodu. Na powyższą decyzję, w dniu [...] r. A. Ch. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie . W uzasadnieniu skargi, skarżący zarzucił, iż opłata za pobyt w Domu Pomocy Społecznej [...]" w [...] w kwocie [...] złote miesięcznie jest za wysoka i ekonomicznie nieuzasadniona. Wskazał że organ II instancji nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do przedstawionych przez niego w odwołaniu zarzutów. A. Ch. wniósł także o zobowiązanie kierownictwa Domu Pomocy Społecznej [...]" w [...] do przedstawienia pisemnej kalkulacji finansowej kosztów utrzymania skarżącego w tej placówce oraz zwrócił się aby Sąd w uzasadnieniu wyroku omówił następujące zagadnienia: 1) kwestię kalkulacji finansowej za pobyt skarżącego w " [...]",a. ile pieniędzy państwo dopłaca miesięcznie do Jego (pobytu) zamieszkania w [...], 2) ustosunkowanie się do strat skarżącego spowodowanych przez służbę zdrowia, które wykazał w odwołaniu z dnia [...]r. w pkt a do f; 3) o okradaniu starych ludzi przez ZUS w Szczecinie, który zabiera dodatek pielęgnacyjny (prawem kaduka) chociaż został im przyznany przez rząd RP, 4) o podwójnym płaceniu za pobyt w [...] tj. miesięcznie [...] zł i dodatek pielęgnacyjny, łącznie [...]zł, 5) czy [...] jest instytucją socjalną czy prywatną – biznesową 6) DPS "[...]" w tym roku obchodzi [...] – lecie swojej działalności, ale w żadnym roku nie przedłożył sprawozdania z realizacji budżetu przed ogólnym zebraniem mieszkańców. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przeprowadzaną, o ile odrębne ustawy nie stanowią inaczej, wyłącznie pod względem zgodności z prawem. W przedmiotowej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja została wydana zgodnie z prawem. Jako materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, prawidłowo wskazano w niej art. 87 ust. 8 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966, ze zm.), art. 149 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, ze zm.) oraz § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], podtrzymując wydaną w I instancji przez Prezydenta Miasta [...]decyzję w przedmiocie zmiany decyzji tegoż organu z dnia [...]r. i ustalenia od dnia [...] miesięcznej opłaty za pobyt w Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w [...] w wysokości [...] złote uznało, że w związku ze zmianą kwoty kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, wynikającą z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, zaistniała konieczność zmiany wysokości miesięcznej opłaty ponoszonej przez A. Ch. za pobyt w Domu Pomocy Społecznej. Powyższe rozstrzygnięcie organu uznać należy za zgodne z prawem. Zgodnie z art. 149 ust. 1 i 3 w związku z art. 161 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, z dniem wejścia w życie tejże ustawy, tj. 1 maja 2004 r., wygasły decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414, ze zm.), z wyłączeniem jednakże decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej oraz decyzji o umieszczeniu w domu pomocy społecznej, jeżeli wydane zostały przed tą datą. Art. 87 ust. 8 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego natomiast stanowi, że osoby przyjęte do domu pomocy społecznej przed dniem 1 stycznia 2004 r. oraz osoby posiadające skierowania do domu pomocy społecznej wydane przed dniem 1 stycznia 2004 r. ponoszą opłatę na dotychczasowych zasadach. W rozpatrywanej sprawie, skarżący został skierowany do Domu Pomocy Społecznej przy ul. [...] w [...] decyzją Wojewody [...] z dnia [...]r., w której jednocześnie ustalono wysokość miesięcznej opłaty za pobyt w niniejszym domu w wysokości [...] złotych miesięcznie. Zasady odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej w dacie wydania powyżej decyzji określały przepisy art. 35 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 1993 r. Nr 13, poz. 60, ze zm.). W myśl powołanych przepisów, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a wysokość miesięcznej opłaty z tego tytułu dla osoby pełnoletniej posiadającej dochód stanowi równowartość 200% kwoty ustalonego dla osoby samotnie gospodarującej kryterium dochodowego, warunkującego przyznanie regulowanych niniejszą ustawą świadczeń z pomocy społecznej. Ustawodawca zastrzegł jednocześnie, że opłata za pobyt w domu pomocy społecznej nie może być wyższa niż 70% dochodu osoby w nim przebywającej. Kwota kryterium dochodowego, o której wyżej mowa, podlega na podstawie art. 4 ust. 2 w związku z art. 35a ust. 1 cytowanej ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień 7 lipca 1997 r., waloryzacji od dnia 1 marca i 1 września każdego roku, jeżeli średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem wynosi co najmniej 110%, przy czym dla przeprowadzenia waloryzacji w tych terminach określa się dwa jednakowe wskaźniki waloryzacji. Jeżeli natomiast średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem jest niższy niż 110%, wówczas kwota ta waloryzowana jest od 1 czerwca. Upoważnienie ustawowe do przeprowadzania waloryzacji kwot kryteriów dochodowych stanowił w okresie poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, obowiązujący także w obecnym stanie prawnym art. 9 ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W wydanym na jego podstawie rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, które weszło w życie z dniem 1 października 2006 r., z przepisu § 1 pkt. 1 wynika, że kryteria dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej ustalone zostały w wysokości 477 złotych. W związku z powyższym, opłata za pobyt w domu pomocy społecznej, do którego skierowanie nastąpiło decyzją wydaną przed dniem [...] r. stanowiąca dwukrotność kwoty kryterium dochodowego ustalonego dla osoby samotnie gospodarującej wynosi od dnia [...] r. – [...] złote, o ile suma ta nie jest wyższa od 70% dochodu osoby przebywającej w domu pomocy społecznej. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, wskazana przesłanka negatywna nie znajdowała jednakże zastosowania, bowiem dochód skarżącego był wyższy, niż wartość 70% ustalonej kwoty opłaty. Z kolei w przedmiocie podniesionej przez skarżącego w skardze okoliczności zaniechania przez organ II instancji odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...]r. wskazać należy, że powyższe zarzuty dotyczyły kwestii nie objętych kompetencją organów wydających w sprawie decyzje, jak również nie stanowiących podstawy do wdrożenia odrębnego postępowania administracyjnego, nie czyniły po ich stronie obowiązku przekazania sprawy innym organom administracji publicznej według właściwości. Zarzuty postawione przez skarżącego dotyczyły bowiem kwestii wynikających wprost z przepisów prawa. I tak w odniesieniu do zarzutu skarżącego wskazującego na bezzasadność wstrzymania wypłaty przyznanego mu zasiłku pielęgnacyjnego zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 75 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, osobie uprawnionej do emerytury lub renty przebywającej w domu pomocy społecznej dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje, chyba że przebywa poza tą placówką przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu. W zakresie natomiast żądania przedstawienia kalkulacji finansowej kosztów utrzymania skarżącego w Domu Pomocy Społecznej, podkreślenia wymaga, iż w myśl art. 60 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, starosta oraz marszałek województwa obowiązani są ustalić i ogłosić w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca odpowiednio w domu pomocy społecznej o zasięgu gminnym, o zasięgu powiatowym oraz w regionalnym domu pomocy społecznej. Prezydent Miasta [...] zarządzeniem z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej znajdujących się na terenie miasta [...] (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 2006 r. Nr 48, poz. 893) uczynił zadość temu obowiązkowi. Reasumując stwierdzić należy, że na podstawie prawidłowo powołanych w podstawie prawnej zaskarżonych decyzji przepisów, organy obu instancji prawidłowo ustaliły opłatę za pobyt skarżącego w domu pomocy społecznej na kwotę [...] złote, przy jednoczesnym braku przesłanki do jej obniżenia, skoro suma ta nie stanowi przekroczenia 70% wartości uzyskiwanego przez skarżącego dochodu. W odniesieniu natomiast do pozostałych wywodów i żądań skargi podnieść należy, że nie mogły one stanowić przedmiotu oceny sądu, ponieważ wykraczają one poza granice postępowania sądowo – administracyjnego, a jako takie nie mogą być przedmiotem sądowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.