II SA/Sz 1257/15

WyrokWSA w Szczecinie2016-06-02

Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Katarzyna Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może zatwierdzić projekt budowlany samowolnie wzniesionego obiektu, jeśli postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej zostało uchylone przez sąd, a kwestia prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie została jednoznacznie wyjaśniona?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ZWINB) uchylająca decyzję PINB była prawidłowa. Kluczowe było ustalenie, że uchylenie przez sąd postanowienia o opłacie legalizacyjnej uniemożliwiało skuteczne zatwierdzenie projektu budowlanego. Ponadto, organ I instancji nie zbadał wystarczająco prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest niezbędne do legalizacji samowolnie wzniesionego obiektu.
Stan faktyczny
R. C. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (ZWINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) zatwierdzającą projekt budowlany domku letniskowego z wiatą. Domek został wybudowany samowolnie na działce Skarbu Państwa, której zarządcą jest Nadleśnictwo N. Nadleśniczy kwestionował prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Kluczowe dla sprawy było uchylenie przez WSA postanowienia o opłacie legalizacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę R. C.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oddala skargę. R. C. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., dalej również jako "ZWINB", z dnia [...] r., nr [...], którą organ ten uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., dalej również jako "PINB", z dnia [...]r., nr [...]. Decyzją tą organ powiatowy zatwierdził R. C. i J. C. projekt budowalny domku letniskowego z wiatą wraz z zewnętrznymi i wewnętrznymi instalacjami: energetyczną, wodociągową i kanalizacyjną, położonego na terenie działki nr [...], obręb geodezyjny Ł. gmina P. - kategoria obiektu III, o podstawowych danych technicznych: kubatura 203,82 m3, powierzchnia zabudowy 66,80 m2, powierzchnia użytkowa 50,71m2, według projektu budowlanego wraz z ekspertyzą oraz nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania, po zakończeniu przedmiotowej inwestycji, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tego obiektu. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Pismem z dnia 15 października 2012 r., Nadleśniczy Nadleśnictwa N. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. o wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektów, samowolnie postawionych na działce oznaczonej numerem [...] obręb Ł., przez dzierżawców – R. C. i J. C. W związku z powyższą informacją PINB w G. przeprowadził w dniu [...]r. oględziny przedmiotowego budynku. Podczas oględzin stwierdzono, że kwestionowany parterowy domek letniskowy, o wymiarach szer. 10,50m x dług. 6,30m x wys. 4,50m, ma drewnianą konstrukcję, dwuspadowy dach, również konstrukcji drewnianej, pokryty bitumicznymi płytami falistymi. Ustalono, iż budynek posiada przyłącze wodociągowe z własnego ujęcia - studnia, instalację kanalizacji sanitarnej do zbiornika bezodpływowego o pojemności około 7,0m3, oraz elektryczną przyłączoną do sieci lokalnej. Ustalono przy tym, że w obiekcie użytkowane są następujące pomieszczenia: pokój, łazienka z WC i pomieszczenie gospodarcze, oraz wyposażony jest w kominek zamknięty. Ponadto stwierdzono, że od strony północnej do w/w obiektu przylega wiata o konstrukcji drewnianej pod tymże samym zadaszeniem. W toku dalszego postępowania organ powiatowy ustalił, iż na wybudowanie przedmiotowego obiektu inwestor nie uzyskał wymaganego przepisami pozwolenia właściwego organu architektoniczno-budowlanego. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...]., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), zwanej dalej również "P.b.", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nakazał R. C. i J. C. wykonanie następujących czynności w celu doprowadzenia w/w obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem: 1) przedłożenie zaświadczenie organu właściwego w sprawach dot. zgodności ww. budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) przedłożenie projektu budowlanego w/w wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, wykonany przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i aktualne zaświadczenie o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego - 4 egz., 3) przedłożenie oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w terminie do dnia 30 sierpnia 2013 r. W wykonaniu postanowienia inwestor przedłożył: 1) decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] r., znak: [...] nr [...], ustalającą na rzecz R. C. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku letniskowego i garażu wolnostojącego dwustanowiskowego, na części terenu działki nr [...] położonej w obrębie Ł., gm. P. (woj. [...]); 2) projekt budowlany, autorstwa dr inż. arch. M. P. (upr. bud. Nr [..]); 3) sporządzone na urzędowych formularzach oświadczenia J. C.oraz R. C. z dnia [...] r. o dysponowaniu nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] w obrębie ewidencyjnym 105g, o powierzchni 0,12 ha w jednostce ewidencyjnej C. gm. P., na cele budowlane. Po dokonaniu weryfikacji przedłożonych dokumentów, postanowieniem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego G., na podstawie art. 49 ust. 1 i ust. 2 w zw. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, ustalił R. C. i J. C. opłatę legalizacyjną w kwocie [...] zł, z tytułu budowy domku letniskowego z wiatą, położonego na terenie działki nr [...], obręb geod. Ł., gm. P., bez wymaganego pozwolenia właściwego organu architektoniczno-budowlanego. Na postanowienie to zażalenie złożył Nadleśniczy Nadleśnictwa N. Po rozpatrzeniu zażalenia Nadleśniczego Nadleśnictwa N., postanowieniem z dnia [..]r., ZWINB w S. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PINB w G. z dnia [...]r. Organ odwoławczy uznał bowiem, po przeprowadzeniu analizy przedłożonej przez inwestorów dokumentacji, że przedmiotowy projekt budowlany spełnia wymogi, o których mowa w art. 49 ust. 1 ww. ustawy Prawo budowlane. Zgodność ta stanowi zaś ustawową przesłankę do wydania postanowienia, ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej. Postanowienie ZWINB w S. z dnia [..] r. zostało przez Nadleśniczego Nadleśnictwa N. zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Wobec niewstrzymania przez Sąd wykonania zaskarżonego postanowienia ZWINB w S., PINB w G. wydał decyzję z dnia [...]., nr [..], którą, na podstawie art. 49 ust. 4 pkt. 1 prawa budowlanego, zatwierdził Panu R. C. i Panu J. C. przedłożony projekt budowlany ww. obiektu budowlanego. Odwołanie od tej decyzji złożył Nadleśniczy Nadleśnictwa N., wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego w przedmiotowej sprawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Odwołujący zaskarżonej decyzji zarzucił błędne przyjęcie, że inwestor posiada prawo do dysponowania na cele budowlane nieruchomością, na której posadowiony został samowolnie przedmiotowy obiekt budowlany. Wskazał, że pomimo licznych okoliczności świadczących o braku takiego prawa po stronie inwestora, nie dokonując ustaleń w tym zakresie, wydał postanowienie odnośnie opłaty legalizacyjnej, a w dalszej kolejności wydał zaskarżoną decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Ponadto Nadleśniczy Nadleśnictwa N. wskazał na niemożność zatwierdzenia w przedmiotowej sprawie projektu budowlanego, z uwagi na brak w dacie wydania zaskarżonej decyzji niezbędnej ku temu ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Wskazuje przy tym, że organ pierwszej instancji nie uwzględnił okoliczności, iż przed wydaniem zaskarżonej decyzji przywołana przez organ decyzja Wójta Gminy P. z dnia [...] r., nr [...] o warunkach zabudowy została uchylona w wyniku zainicjowanego przez niego postępowania wznowieniowego. Jednocześnie wskazał, że wydana w tym zakresie nowa decyzja rozstrzygająca o istocie sprawy, tj. decyzja Wójta Gminy P. nr [...] o warunkach zabudowy z dnia [...] r. nie jest ostateczna z uwagi na wniesione przez Nadleśnictwo N. odwołanie. Zdaniem odwołującego, organ powiatowy przed wydaniem decyzji nie zbadał i nie mógł zbadać zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z treścią ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Nadleśniczy Nadleśnictwa N. podniósł również, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ pierwszej instancji w ogóle przeprowadził należyte badanie w zakresie: zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz tego czy projekt budowlany jest kompletny, zawiera wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia. Ponadto wskazano w odwołaniu, że możliwość wydania decyzji w zakresie zatwierdzenia projektu budowlanego zależna jest od uiszczenia opłaty legalizacyjnej, która to określana jest na podstawie postanowienia wydawanego zgodnie z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego. Od rozstrzygnięcia w zakresie opłaty legalizacyjnej zależy rozpatrzenie sprawy będącej przedmiotem postępowania legalizacyjnego odnośnie możliwości wydania decyzji takiej jak organ pierwszej instancji bądź decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. Stanowi więc ono zagadnienie wstępne, które w przedmiotowej sprawie nie zostało rozstrzygnięte. Wskazać należy, że prawomocnym wyrokiem z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt: II SA/Sz 277/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., po rozpoznaniu skargi Nadleśniczego Nadleśnictwa N., uchylił postanowienie ZWINB w S. z dnia [...]r., nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie PINB w G. z dnia [...]., nr [...] o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. Sąd zwrócił bowiem uwagę, iż organy nadzoru budowlanego wydając swoje rozstrzygnięcia winny były w niniejszej sprawie zbadać zgodność przedłużonych przez inwestorów oświadczeń o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ze stanem rzeczywistym, w szczególności, iż Nadleśniczy Nadleśnictwa N. kwestionuje istnienie po stronie inwestorów takiego prawa. Organy nadzoru budowlanego natomiast nie zbadały możliwości przypisania inwestorom w rzeczywistości prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, opierając się w tym zakresie na jedynie o przedłożonych przez inwestorów oświadczeniach. Sąd wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę organy winny w sposób wyczerpujący zbadać kwestię prawa inwestorów do dysponowania przedmiotową nieruchomością na konkretne cele budowlane. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżący swoje prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wywodzi z pisma Nadleśnictwa N. z dnia 12 listopada 2004 r., które stanowiło odpowiedź na złożoną przez niego w dniu 7 października 2004 r. prośbę o wyrażenie zgody na budowę wiaty na terenie dzierżawionej od Nadleśnictwa N. działki w Ż. Według prośby wiata miała mieć rozmiary 5x6 m i wysokość 2,5 m, pokrycie dwuspadowym dachem z onduliny, a jej konstrukcja nie byłaby trwale związana z podłożem. Pismem z dnia 12 listopada 2004 r. Nadleśniczy Nadleśnictwa N. wyraził zgodę na budowę wiaty pod warunkiem, iż roboty związane z jej posadowieniem zostaną wykonane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa budowlanego, wszelkie koszty pokryje inwestor, a po ustaniu umowy najmu inwestor zwróci przedmiot najmu w stanie niepogorszonym. Po rozpatrzeniu odwołania Nadleśniczego Nadleśnictwa N. od decyzji PINB w G. z dnia [...] r. organ wojewódzki wydał zaskarżoną decyzję, wskazując w jej uzasadnieniu, że analiza art. 49 ust. 1, 4 i 5 cyt. ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu znajdującym zastosowanie w przedmiotowej sprawie, prowadzi do wniosku iż wydanie decyzji, o której mowa w art. 49 ust. 4 cyt. ustawy z 1994 r. Prawo budowlane musi zostać poprzedzone szeregiem obligatoryjnych czynności, w tym wydaniem postanowienia o którym mowa w ustępie pierwszym tego artykułu, tj. postanowienia ustalającego wysokość opłaty legalizacyjnej. W przedmiotowej sprawie organ powiatowy wydał takie postanowienie w dniu [...] r. Rozstrzygnięcie to zostało jednak następnie uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt: II SA/Sz 277/14. Tym samym w aktualnym stanie niniejszej sprawy brak jest postanowienia, o którym mowa w art. 49 ust. 1 ww. ustawy, a zatem brak jest również możliwości ostania się w obrocie prawnym, zaskarżonej decyzji, wydanej na podstawie art. 49 ust. 4 P.b. Organ wojewódzki zaznaczył, że gdyby kwestionowana decyzja stała się ostateczna, uchylenie przez sąd postanowienia PINB w G. z dnia [...] r. stanowiłoby przesłankę do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 Kpa., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja ta została wydana w oparciu o inne rozstrzygnięcie lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W tym stanie rzeczy ZWINB w S. uznał za zasadne uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, celem nadania jej dalszego biegu. Organ wojewódzki wskazał, że rozpatrując ponownie sprawę organ powiatowy powinien w pierwszym rzędzie sprawdzić zgodność przedłożonego przez inwestorów projektu budowlanego z wymogami określonymi w przepisach art. 49 ust. 1 prawa budowlanego, oraz z wytycznymi zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 30.09.2014 r., sygn. akt: II SA/Sz 277/14, w szczególności winien zbadać kwestię rzeczywistego prawa inwestorów do dysponowania przedmiotową nieruchomością na konkretne cele budowlane. Organ argumentował, że ustalenia w tym zakresie są niezbędne do ewentualnego wydania nowego postanowienia, o którym mowa w art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, a w dalszej kolejności do ewentualnego wydania decyzji, o której mowa w ustępie 4 ww. artykułu. Zwrócił przy tym uwagę, że jeżeli samowolna budowa została już zakończona i brak jest przesłanek do wydania pozwolenia na wznowienie robót, wówczas wydaje się decyzję wyłącznie o zatwierdzeniu projektu budowlanego, należy to jednak uczynić na podstawie art. 49 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, nie zaś jak zrobił to w zaskarżonej decyzji PINB w G. na podstawie art. 49 ust. 4 pkt 1 tej ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. R. C. podniósł, że w jego ocenie wydana w dniu 12 listopada 2004 r. zgoda na prowadzenie prac budowlanych na dzierżawionej od Nadleśnictwa N. działce posiada wszelkie cechy pozwolenie na dysponowanie tym terenem na cele budowlane i nigdy nie została unieważniona. Zgoda ta była wielokrotnie potwierdzana werbalnie. Nadto skarżący argumentował, że uchylenie przez Wójta Gminy P. decyzji z dnia [...] r., ustalającej warunki zabudowy na dzierżawionej przez niego działce, było niezgodne z prawem. Skarżący podkreślił, że wykonał wszelkie przewidziane przepisami prawa działania zmierzające do legalizacji wykonanych obiektów budowlanych. Decyzja ZWINB w S. oznacza konieczność ponownego wykonania wykonanych już wcześniej czynności, co prawdopodobnie będzie przekraczało jego możliwości finansowe. Nadto skarżący podniósł, że uchylenie decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...]r. ustalającej warunki zabudowy na działce, której dotyczy postępowanie, było niezgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium wykazała, iż nie narusza ona prawa. Przedmiotem skargi R. C. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. zatwierdzającą skarżącemu projekt budowlany domku letniskowego z wiatą wraz z zewnętrznymi i wewnętrznymi instalacjami: energetyczną, wodociągową i kanalizacyjną, położonego na terenie działki nr [...], obręb geodezyjny Ł. gmina P.- kategoria obiektu III, o podstawowych danych technicznych: kubatura 203,82 m3, powierzchnia zabudowy 66,80 m2, powierzchnia użytkowa 50,71m2, według projektu budowlanego wraz z ekspertyzą oraz nakładająca na inwestorów obowiązek uzyskania, po zakończeniu przedmiotowej inwestycji, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tego obiektu. Przyczyną wydania przez organ wojewódzki decyzji kasacyjnej było ustalenie przez organ odwoławczy, że organ I instancji nie poczynił ustaleń w przedmiocie prawa do dysponowania przez inwestorów nieruchomością na cele budowlane, jak również ustalenie, że na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 277/14 zostało wyeliminowane z obrotu prawnego postanowienie ZWINB w S. z dnia [...] r. oraz poprzedzające je postanowienie PINB w G. z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej. W ocenie sądu orzekającego w niniejszej sprawie, organ odwoławczy poczynił prawidłowe ustalenia faktyczne. Kluczowe znaczenie dla oceny zasadności skargi R. C. miało ustalenie, czy w dacie wydania zaskarżonej decyzji dysponował on nieruchomością na cele budowlane, a w konsekwencji, czy mógł skutecznie ubiegać się o dokonanie legalizacji wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę domku letniskowego z wiatą. Okoliczność, że przedmiotowe obiekty zostały wybudowane bez pozwolenia na budowę jest bowiem niesporna. Wyjaśnienia zatem wymaga, że zgodnie z art. 3 pkt 11 ustawy Prawo budowlane pod pojęciem prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. W niniejszej sprawie inwestor wybudował domek letniskowy wraz z wiatą na działce, której właścicielem jest Skarb Państwa, a jego uprawnienia wykonuje, jako zarządca, Nadleśnictwo N. reprezentowane przez Nadleśniczego. Skarżący jak wynika z akt administracyjnych jest dzierżawcą części działki nr [...] o powierzchni 0,12 ha położonej w obrębie leśnym Ł., leśnictwo C., gmina P., na podstawie umowy dzierżawy zawartej w dniu [...] r. Uprzednio skarżący był dzierżawcą tej działki w oparciu o umowę z [...] r., która została rozwiązana za porozumieniem stron. Swoje prawo do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane skarżący wywodzi z udzielonej mu w dniu 12 listopada 2004 r. przez Nadleśniczego Nadleśnictwa N. zgody na posadowienie na działce wiaty o określonych w jego prośbie z dnia 7 października 2004 r. parametrach. W ocenie skarżącego zgoda ta przesądziła o możliwości wybudowania na działce domku letniskowego z wiatą, co znalazło wyraz w złożonym przez skarżącego i jego syna J. C. (będącego współdzierżawcą działki) oświadczeniu o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane podczas, gdy Nadleśniczy Nadleśnictwa N. konsekwentnie wywodzi, że nie wyrażał zgody na wybudowanie takiego obiektu. W tych okolicznościach, rzeczą organu I instancji, było zbadanie stosunku obligacyjnego łączącego strony, w oparciu o umowę dzierżawy, jak również przywoływane przez skarżącego w oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pismo z dnia 12 listopada 2004 r. i ustalenie na tej podstawie, czy zapisy umowy jak również wyrażona w przedmiotowym piśmie zgoda dawała skarżącemu podstawę do wywodzenia, iż posiada prawo do ubiegania się o wydanie pozwolenia na budowę domku letniskowego z wiatą. W sytuacji bowiem, gdy właściciel, bądź jak w tym przypadku zarządca nieruchomości kwestionuje uprawnienia skarżącego do wykonywania robót budowlanych na znajdującym się w jego zarządzie terenie, obowiązkiem organu było poczynienie szczegółowych ustaleń w tym zakresie. W sprawie tej wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. w wyroku z dnia 30 września 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 277/14 wskazując, że z treści pisma z dnia 12 listopada 2004 r. nie sposób wyczytać zgody zarządcy nieruchomości na budowę domku letniskowego, gdyż zgoda ta obejmuje jedynie budowę wiaty. Sąd podziela powyższe stanowisko jak również wyrażony w uzasadnieniu tego wyroku pogląd, iż umowa o charakterze obligacyjnym daje inwestorowi prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tylko w zakresie przewidzianym w tej umowie, a zatem to z umowy zawartej pomiędzy stronami powinno w sposób niebudzący wątpliwości wynikać, na co właściciel nieruchomości, na której ma być zrealizowana inwestycja, wyraża zgodę. W przypadku zatem, gdy właściciel, czy zarządca nieruchomości kwestionuje zakres umocowania inwestora, w szczególności dotyczący prawa do dysponowania nieruchomością w celu wybudowania określonego obiektu, którego dotyczy wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, organ ma obowiązek kwestię tę wyjaśnić nie poprzestając wyłącznie na odnotowaniu faktu złożenia oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane (por. również wyrok NSA z dnia 16 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2554/10, dostępny w Internecie na stronie www.orzeczenia.gov.pl). W realiach niniejszej sprawy okoliczność ta, pomimo tego, iż była znana organowi I instancji chociażby z racji zgłaszanych przez Nadleśniczego Nadleśnictwa N. zastrzeżeń, dotyczących braku zgody zarządcy terenu na posadowienie na nim, bez wymaganego pozwolenia na budowę, obiektu w postaci domku letniskowego i wiaty, nie została przez organ I instancji zbadana. Konsekwencją braku rozważenia przez organ powiatowy powyższych okoliczności było uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wydanego w tej sprawie przez PINB w G. postanowienia z dnia [...] r., w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej. Wskazać należy, że postępowanie legalizacyjne w niniejszej sprawie toczyło się na podstawie art. 49 ustawy Prawo budowlane, a zatem warunkiem koniecznym do zakończenia procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu było uiszczenie opłaty legalizacyjnej. Skoro jednak postanowienie ustalające wysokość tej opłaty zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, a wydany w tej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 30 września 2014 r. jest prawomocny, to słusznie uznał organ II instancji, że decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego nie mogła się ostać w obrocie prawnym. Sąd nie podzielił wyrażonego w skardze poglądu, iż skoro skarżący wykonał wszystkie nałożone na niego obowiązki celem zalegalizowania budowy, to następstwem tego powinno być wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany. Samo wykonanie nałożonych przez organ obowiązków nie przesądza o tym, że legalizacja samowolnie wykonanego obiektu jest dopuszczalna. Obowiązkiem organu jest bowiem dokonanie oceny przedłożonych dokumentów i wyjaśnienie wszelkich wątpliwości dotyczących zarówno zgodności projektu z przepisami budowlanymi oraz przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale również weryfikacja, czy wybudowaniu obiektu na cudzym terenie nie sprzeciwia się jego właściciel. Jeżeli którykolwiek z tych elementów, składających się na ocenę przedłożonej przez inwestora dokumentacji nie zostanie zweryfikowany pozytywnie, to brak jest podstaw do zatwierdzenia projektu budowlanego. Prawidłowo zatem organ II instancji uznał, że w zakresie prawa do dysponowania przez skarżącego nieruchomością na cele budowlane konieczne jest poczynienie przez PINB w G. ustaleń, które jednoznacznie przesądzą o tym, czy w niniejszej sprawie skarżący prawo takie posiada, a w przypadku pozytywnej weryfikacji tej okoliczności, ustalenie opłaty legalizacyjnej. Dopiero w oparciu o tak uzupełniony materiał dowodowy możliwe będzie wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego na podstawie art. 49 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., nie dopatrując się wad zaskarżonej decyzji, skutkujących stwierdzeniem jej nieważności bądź uchyleniem, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło