II SA/Sz 1258/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Zarządu Powiatu w Myśliborzu o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 16 sierpnia 2017 r. nr P-1.4131.308.2017.KN w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie zmiany okresu piastowania stanowiska Dyrektora Centrum Usług Wspólnych Powiatu Myśliborskiego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 16 sierpnia 2017 r., nr P-1.4131.308.2017.KN Wojewoda Zachodniopomorski stwierdził nieważność uchwały Zarządu Powiatu w Myśliborzu z dnia 12 kwietnia 2017 r., nr 177/585/2017 w sprawie zmiany okresu piastowania stanowiska Dyrektora Centrum Usług Wspólnych Powiatu Myśliborskiego. Przedmiotowe rozstrzygnięcie nadzorcze zostało doręczone Zarządowi Powiatu w Myśliborzu drogą poczty elektronicznej (e-PUAP) w dniu 25 sierpnia 2017 r. (poświadczenie przedłożenia w aktach administracyjnych). W dniu 26 września 2017 r. (data stempla pocztowego na kopercie) Zarząd Powiatu w Myśliborzu, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego. Jednocześnie strona skarżąca wniosła o przywrócenie terminu (jak stwierdziła), złożonej jeden dzień po terminie skardze. Argumentowała, że uchybienie terminu nie nastąpiło z jej winy i było wynikiem błędu pracownika biura obsługi klienta Starostwa Powiatowego w Myśliborzu. Strona skarżąca wskazała, że rozstrzygnięcie nadzorcze zostało przesłane przez organ drogą elektroniczną, platformą e-PUAP, w piątek 25 sierpnia 2017r., o godz.14:49, a więc w czasie kiedy Starostwo Powiatowe w Myśliborzu już nie pracowało, w tym sensie, że pracownicy Starostwa zgodnie z regulaminem pracy świadczą pracę od poniedziałku do piątku, przy czym w każdy piątek tylko do godziny 14. Wobec przesłania platformą e-PUAP rozstrzygnięcia nadzorczego już po zakończeniu urzędowania pracowników Starostwa, pracownik odpowiedzialny za odbiór korespondencji mógł zalogować się na ww. platformie dopiero w poniedziałek 28 sierpnia 2017 r. pobierając ją z systemu o godzinie 8:06. Strona wyjaśniła, że po wydrukowaniu pisma przewodniego wraz z kopią rozstrzygnięcia nadzorczego, przedmiotowe pismo pracownik opatrzył podpisem i pieczęcią wpływu 28 sierpnia 2017 r., uważając doręczenie w piątek po godzinie urzędowania za nieskuteczne. Z tak oznaczoną datą wpływu pismo przewodnie wraz z rozstrzygnięciem nadzorczym zostało wprowadzone do obiegu Starostwa 28 sierpnia 2017 r. Strona podniosła, że zarówno ona jak i obsługa Zarządu pozostawały przekonaniu, że pismo przewodnie z kopią rozstrzygnięcia nadzorczego doręczone zostało w dniu 28 sierpnia 2017 r. Podała, że ww. data była uwzględniana przy podejmowaniu czynności zmierzających do zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego. Z tego powodu Zarząd Powiatu podjął uchwałę w sprawie zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego, którą przekazał kancelarii prawnej do realizacji 26 września 2017 r. Strona wyjaśniła, że dopiero kancelaria prawna, po dokładnej analizie przepisów dotyczących elektronicznego systemu doręczeniowego uznała, że właściwą datą doręczenia kopii rozstrzygnięcia nadzorczego, w opisanej sytuacji, jest data 25 sierpnia 2017 r. Strona argumentowała, że błąd pracownika nie był rażący czy oczywisty, gdyż określenie prawidłowej daty doręczenia pisma w opisanej swoistej sytuacji wymagało znacznej wiedzy prawniczej. W dalszej części uzasadnienia wniosku strona podniosła, że dla ustalenia prawidłowej daty odbioru pisma wysłanego platformą e-PUAP należało uwzględnić, że w świetle § 13 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczenia dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 971) w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego, poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń. Zdaniem strony, uwzględniając powyższe należy przyjąć, że poświadczenie doręczenia stanowi dowód na realną możliwość zapoznania się adresata z treścią pisma. Strona wskazała, że zgodne z § 3 ust. 3 (zd. pierwsze) rozporządzenia, doręczenia dokonywane za pomocą e-PUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na niezaprzeczalnym urzędowym poświadczeniu odbioru, nawet w sytuacji braku z powodów organizacyjnych (jak według strony w niniejszej sprawie) możliwości zapoznania się z przesyłką. Na dowód tych okoliczności strona załączyła do wniosku metrykę pisma świadczącego o rzeczywistym odebraniu korespondencji przez pracownika i adnotacją o dacie jego wpływu do Starostwa, a także urzędowe poświadczenie przedłożenia, jak również pismo o przekazaniu uchwały nr 201/682/2017 radcy prawnemu z 25 września 2017 r. oraz regulamin pracy Starostwa Powiatowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (§ 3).Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). W ocenie Sądu, wymogi formalne wniosku o przywrócenie terminu zostały w sprawie spełnione, co umożliwia przystąpienie do merytorycznej oceny tego wniosku. Jako uzasadnioną przyczynę przywrócenia terminu do złożenia skargi strona skarżąca podniosła okoliczność błędu pracownika Starostwa, który nadesłaną za pośrednictwem poczty elektronicznej (e-PUAP) w dniu 25 sierpnia 2017 r., g. 14:49, już po zakończeniu pracy przez pracowników Starostwa korespondencję pobrał z systemu dopiero w dniu 28 sierpnia 2017 r., a następnie opatrzył podpisem i pieczęcią wpływu z datą 28 sierpnia 2017 r. Wobec ustalonego czasu pracy pracowników urzędu w piątek do godziny 14.00, pracownik organu uznał doręczenie zaskarżonego aktu w dniu 25 sierpnia 2017 r. (piątek) za nieskuteczne. Zdaniem strony, błąd pracownika nie był rażący czy też oczywisty, gdyż prawidłowe określenie daty doręczenia wymagało znacznej wiedzy prawniczej. Dokonując oceny twierdzeń strony skarżącej, stanowiących – jej zdaniem wystarczające usprawiedliwienie dla wniesienia skargi po terminie, wskazać należy, że z niezawinionym uchybieniem terminu mamy do czynienia wówczas, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, a strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar i inne zjawiska niemożliwe do przewidzenia, przy czym jest to katalog otwarty i w każdym przypadku wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności podlega indywidualnej ocenie. Przy rozważaniach dotyczących braku winy w uchybieniu terminu przyjąć należy pewien obiektywny miernik staranności, co oznacza, iż tylko stwierdzenie, że strona przy zachowaniu należytej staranności danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi więc o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę przytaczane przez stronę okoliczności dotyczące przyczyn uchybienia terminu, brak jest, w ocenie Sądu, podstaw do wywodzenia, że uchybienie to nastąpiło bez winy skarżącej. Zdaniem Sądu, skoro z art. 86 § 2 p.p.s.a. wynika, iż we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, oznacza to, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. W klauzuli "należytej staranności", która jest punktem odniesienia dla oceny braku winy, niewątpliwie mieści się odpowiednia organizacja pracy danego podmiotu (także organu administracji publicznej) do odbioru korespondencji oraz ryzyko tego podmiotu w doborze osób, którym powierza dane obowiązki, włącznie z czynnościami o charakterze czysto technicznym. W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, błąd pracownika polegający na wadliwym przyporządkowaniu wpływu korespondencji świadczy o niedołożeniu należytej staranności, stanowiąc błąd, za który pracodawca, a tym samym strona, ponosi winę. Podkreślenia bowiem wymaga, że w przypadku korzystania z systemu e-PUAP to na pracodawcy ciąży obowiązek należytego przeszkolenia swoich pracowników w zakresie prawidłowego odbioru i oznaczania korespondencji. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie jest to czynność skomplikowana i nie wymaga znacznej wiedzy prawniczej. Sposób odbioru takiej korespondencji regulują przepisy prawa wskazując jednocześnie na kwestie związane z potwierdzaniem jej wpływu. Obsługa korespondencji wpływającej za pomocą systemu e-PUAP dla odpowiednio przeszkolonego pracownika nie powinna zatem stanowić problemu zarówno w zakresie jej pobrania ze skrzynki jak i prawidłowego oznaczenia jej wpływu do urzędu. Zważywszy na skutki upływu terminów procesowych przeszkolenie to powinno obejmować przede wszystkim takie sytuacje, w których korespondencja wpływa do urzędu po godzinach jego urzędowania, a kolejnymi dniami są dni wolne od pracy. W świetle poglądów orzecznictwa, które skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, zawinienie strony, poza podjętymi przez nią czynnościami lub zaniechaniem podjęcia odpowiednich czynności wynikiem, których doszło do uchybienia terminu, uważa się również zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw. Dotyczy to również zatrudnionych przez stronę pracowników. Fakt istnienia określonych, ścisłych procedur w ramach struktur organizacyjnych organu czy jakiejkolwiek innej jednostki organizacyjnej bądź osoby prawnej nie ma jakiegokolwiek wpływu dla oceny braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a., albowiem brak winy wynika z okoliczności wpływających na możliwość podjęcia określonych czynności w terminie, niezależnych od strony. Za okoliczność niezależną od strony nie może być uznany sposób organizacji pracy poszczególnych pracowników lub całych komórek w ramach struktury jednostki bądź jednostek organizacyjnych strony, bez względu na stopień jej formalizacji. Procedury bądź sposób organizacji pracy powinien być bowiem dostosowane tak, aby zmierzały do uzyskania konkretnych celów lub wypełnienia określonych obowiązków w sposób niewadliwy. Uchybienie wynikłe z przyjętych procedur działania lub błędu pracownika są de facto uchybieniami pracodawcy, obciążającego swymi konsekwencjami wyłącznie tego pracodawcę – stronę (por. postanowienie NSA z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt I GZ 517/14, opubl. w Lex nr 1546013). Sąd stwierdza zatem, że uchybienie terminowi wynikające ze sposobu organizacji czasu pracowników strony, jak również błędnego oznaczenia korespondencji nie może zostać zakwalifikowane jako brak winy, będący przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. Na marginesie jedynie zauważyć należy, że na uchybienie terminowi do wniesienia skargi niewątpliwe wpływ miało również zbyt późne podjęcie czynności zmierzających do wywiedzenia skargi przez organ Wobec podniesionej wnioskiem kwestii nieskuteczności doręczenia rozstrzygnięcia w dniu 25 sierpnia 2017 r. wyjaśnić należy, że na etapie wniosku o przywrócenie terminu Sąd poddaje ocenie argumentację co do wykazania przyczyn niezawinionego uchybienia terminu. Nie należą do tego rodzaju przyczyn aspekty prawne dotyczące zasad doręczenia korespondencji z użyciem systemu teleinformatycznego, wobec których strona podnosi argumenty odnoszące się realnej możliwości zapoznania się z treścią pisma. Sąd zauważa, iż strona we wniosku sama przyznała, że do uchybienia terminu doszło i wskazała, że kancelaria prawna po dokładnej analizie przepisów dotyczących elektronicznego systemu doręczeniowego uznała, że właściwą datą doręczenia rozstrzygnięcia był 25 sierpnia 2017 r. Dowód świadczący o powyższej dacie doręczenia skarżącej rozstrzygnięcia nadzorczego wynika z urzędowego poświadczenia przedłożenia, znajdującego się w aktach sprawy. Podsumowując Sąd uznał, że w świetle okoliczności przedstawionych przez stronę skarżącą brak jest podstaw do uznania, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie. Z tych przyczyn, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.