II SA/Sz 126/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2007 r. sprawy ze skargi Z.J. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania I oddala skargę, II zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata J.K. kwotę [...] uwzględniającą należny podatek od towarów i usług - tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu na zasadzie prawa pomocy. W dniu 13 lipca 2007r. B. K. złożyła w Urzędzie Miejskim w S. wniosek o wymeldowanie Z. J. z lokalu w S. przy ul. [...]. Podała, że od 1997r. Z. J. nie mieszka w tym lokalu i nie ma nim w swoich rzeczy osobistych. Burmistrz Miasta S. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych / Dz. U. z 2001r., Nr 87, poz. 960 z późn. zm./ wymeldował Z. J. z pobytu stałego z lokalu w S. przy ul. [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, że zgodnie z art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych na osobie, która opuściła miejsce pobytu stałego ciąży obowiązek wymeldowania się. W przypadku gdy osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, organ gminy na wniosek lub z urzędu może wydać decyzję w sprawie wymeldowania tej osoby. W toku postępowania dowodowego organ ustalił na podstawie zeznań świadków i wywiadu policji, iż Z. J. nie mieszka w miejscu stałego pobytu, co potwierdziła sama strona wskazując, że obecnie mieszka w Z. G. przy ul. [...] i tam skupia swoje sprawy życiowe. Z. J. wyjaśnił, że miał utrudniony dostęp do mieszkania w S. przez B. K., ale nie składał w sądzie wniosku o przywrócenie posiadania. Organ uznał, że spełniona została przesłanka z art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i dokonał wymeldowania Z. J. z miejsca stałego pobytu w S. Organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych i wskazał, że strona nie podjęła żadnych z przysługujących jej środków prawnych ani czynności faktycznych zmierzających do przywrócenia posiadania lokalu. Ponadto organ wyjaśnił, że obowiązkiem organów ewidencji ludności jest rejestracja określonego stanu faktycznego, a nie utrzymywanie fikcyjnej rejestracji meldunkowej. Z. J. złożył odwołanie od powyższej decyzji i wskazał, że jest ona dla niego krzywdząca. Pomimo złożenia wniosku o wykup przedmiotowego lokalu 2003r. nie został on rozpatrzony, a on został pozbawiony prawa najmu do tegoż lokalu. Pani B. K. zadłużyła lokal, a jego pozbawiono najmu. Następnie ona zapłaciła długi i została najemcą mieszkania. Z. J. podał także, że w Z. G. przebywa tymczasowo, gdyż tam pracuje jego żona. Zdaniem strony, organ administracyjny zmusza go do wprowadzenia się do lokalu w S. przy ul. [..] pomimo, że nie jest tam mile widziany. Wojewoda Z. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. / oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych / Dz. U. z 2001r., Nr 87, poz. 960 z późn. zm./ po rozpatrzeniu odwołania Z. J. od decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia [...] orzekającej o wymeldowaniu wyżej wymienionego z pobytu stałego z lokalu w S. przy ul. [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ odwoławczy po rozpoznaniu sprawy ustalił, że Z. J. po zawarciu związku małżeńskiego w 2002r. nie mieszkał nigdy na stałe w przedmiotowym lokalu i nie starał się w sądzie o przywrócenie naruszonego posiadania. Podczas pobytów w S. zamieszkiwał u rodziny, bowiem miał utrudniony dostęp do przedmiotowego lokalu przez B. K. Obecnie strona mieszka i pracuje w Z. G. Zdaniem organu II instancji, Burmistrz Miasta S. działał prawidłowo dokonując wymeldowania Z. J. z przedmiotowego lokalu, bowiem zaistniała przesłanka z art. art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych tj. strona opuściła go dobrowolnie. Organ wyjaśnił, że strona myli zameldowanie z prawem do przedmiotowego lokalu, które nie jest przedmiotem niniejszej sprawy. Instytucja zameldowania nie przesądza w żaden sposób o prawie do lokalu, ani też o uprawnieniu do przebywania w nim. Postępowanie meldunkowe ma charakter rejestracyjny i winno odzwierciedlać stan rzeczywisty. Z. J. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o jej zmianę. Wyjaśnił, że głównym powodem "odwołania jest chęć powrotu do S." Wskazał, że jak jest w S. to jest wzywana policja, zaś syn pani K. mu groził. Wojewoda Z. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny w sprawie oraz wywiódł prawidłowe wnioski. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że Z. J. dobrowolnie i trwale opuścił miejsce pobytu stałego, dlatego też organ gminy dokonał zmian w ewidencji ludności poprzez wydanie decyzji o wymeldowaniu skarżącego dla zapewnienia zgodności stanu faktycznego z zapisami w w/w ewidencji. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w przedmiocie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W każdej sprawie należy indywidualnie zbadać przesłankę opuszczenia lokalu przez konkretną osobę. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że o opuszczeniu lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 w/w. ustawy można mówić, gdy osoba rzeczywiście opuściła przedmiotowy lokal z jednoczesnym zerwaniem z nim związków i założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. W niniejszej sprawie Z. J. wyprowadził się z miejsca stałego pobytu w S. i zamieszkał w Z. G., gdzie obecnie koncentruje się jego centrum życiowe. Skarżący sam przyznał, że nie widzi możliwości wspólnego zamieszkiwania z B. K. w lokalu w S. Ponadto, z akt sprawy nie wynika, żeby skarżący podejmował kroki prawne mające umożliwić mu zamieszkiwanie w tymże mieszkaniu. Wskazać należy, że ewidencja ludności polega, m. in. na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Zameldowanie jest czynnością materialnotechniczną, która nie jest tożsama z prawem konkretnej osoby do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Tak jak zameldowanie, również wymeldowanie jest wyłącznie aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, w tym o ustaniu jej pobytu w dotychczasowym miejscu (o jego opuszczeniu) / por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003 r., sygn. akt V SA 1398/02 /. Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelu pewne czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy ( por. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2003 r. sygn. akt V SA 3657/02, Wspólnota 2004/8/55 ). Zaznaczyć należy także, że instytucja zameldowania nie przesądza w żaden sposób o prawie konkretnej osoby do lokalu i zamieszkiwania w nim. Mając na uwadze powyższe rozważania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm./ orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy i § 2 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm./.