II SA/Sz 1264/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę Podaniem z dnia [...] r. J.C. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie zasiłku celowego na zapłacenie zaległości za gaz, uzasadniając swój wniosek ciężką sytuacją materialną. Decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 104 , art. 108 § 1 Kpa, art. 7 pkt 4, art. 8 ust. 1 pkt 1 art. 9, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1, 3, 4, art. 107, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] przyznał J. C. pomoc społeczną w postaci zasiłku celowego w kwocie [...]zł na pokrycie zaległości za gaz. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w oparciu o przeprowadzony na podstawie art. 107 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, wywiad rodzinny ustalono, że J.C. znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, spowodowanej bezrobociem i brakiem dochodu. Mając na uwadze wysokość środków finansowych, którymi dysponuje Ośrodek Pomocy Społecznej, oraz że świadczenia z pomocy społecznej mają charakter uzupełniający i wspomagający Dyrektor Ośrodka wskazał, że przyznany zasiłek celowy ma charakter uzupełniający i nie zaspokaja wszystkich potrzeb w pełnym zakresie i pełnej wysokości. J.C. nie zgodził się z przedmiotową decyzją. W odwołaniu stwierdził, że jest ona niesłuszna, nadto zarzucił organowi "kłamstwo", iż jego trudna sytuacja materialna spowodowana została bezrobociem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...]r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 kpa, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 856), art. 8 ust. 1 pkt 1 i art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowe dla jednej osoby wynosi [...]zł. Z materiału zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, że J.C. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Od [...]r. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, nie ma żadnego własnego źródła dochodu utrzymuje się ze środków pomocy społecznej. W ocenie Kolegium, sytuacja w jakiej skarżący znajduje się uprawnia go do ubiegania się o przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłku celowego. Organ podkreślił, że wnioskowany zasiłek jest świadczeniem nieobowiązkowym, którego przyznanie uwarunkowane jest posiadanymi środkami pieniężnymi ujętymi w planie finansowym ośrodka pomocy społecznej. Pomoc społeczna pełni funkcję wspomagającą dla osób i rodzin w rozwiązywaniu ich przejściowych trudności życiowych i bytowych i nie ma na celu spełniania każdego żądania. Nie może być też źródłem stałego dochodu. W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazało, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaległości w opłatach związanych z użytkowaniem mieszkania takie jak: czynsz, energia elektryczna, gaz, woda, w rozumieniu art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej nie należą do kategorii potrzeb niezbędnych, dlatego organ I instancji przyznając zasiłek celowy na uiszczenie opłaty za gaz wykazał dużo zrozumienia dla trudnej sytuacji bytowej skarżącego. Kolegium jako organ powołany do oceny zgodności decyzji z prawem nie ma kompetencji w zakresie orzekania o wysokości przyznanej pomocy mającej charakter uznaniowy, ponieważ decyzje w tych sprawach są suwerennymi decyzjami Kierownika Ośrodka, na które Kolegium nie ma wpływu. Reasumując Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Od powyższej decyzji J.C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. W jej uzasadnieniu wskazał, że uzasadnienie decyzji jest lakoniczne, nie zawiera dowodów wskazanych przez niego oraz nie podaje sygnatur orzecznictwa NSA, na które organ się powołuje. Odnosząc się do swojego zarzutu zawartego w odwołaniu od decyzji I instancji, a dotyczącego błędnego sprecyzowania sentencji decyzji, J.C. podniósł, że Kolegium nie dostrzegło porozumienia zawartego między stronami i w tej sytuacji należało postępowanie umorzyć. Zdaniem skarżącego prawidłowe ustalenie przyczyny znalezienia się i pozostawania w niedostatku jest niezbędne do opracowania skutecznej pomocy zmierzającej do usamodzielnienia się osoby ubiegającej się o pomoc. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W dniu [...]r. skarżący złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z pism i dokumentów, które składał w toku postępowania administracyjnego w innych sprawach - po uprzednim zażądaniu przez Sąd odpisów tych pism i dokumentów. W uzasadnieniu tego wniosku skarżący zarzucił, że akta sprawy przekazane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] są niekompletne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] nie znajdując podstaw do zmiany decyzji wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Kolegium podniosło, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego spłata zadłużenia za energię i gaz, a także czynszu mieszkaniowego nie jest niezbędną potrzebą bytową uzasadniającą udzielenie tej formy pomocy /wyrok NSA z dnia 12 grudnia 1996r., SA/Ka 2772/95 oraz wyrok NSA z dnia 2 lutego 1999r., SA/Ka 1573/98/ Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga jest niezasadna. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm./, według kryterium zgodności z prawem nie dostarczyła podstaw do stwierdzenia, że akt ten narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Przedmiotem skargi jest decyzja o przyznaniu skarżącemu zasiłku celowego w kwocie [...] zł na pokrycie zaległości za gaz. Taka forma pomocy jaką jest zasiłek celowy ma charakter fakultatywny, o czym świadczy treść art. 39 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej /Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm./ Przepis ten stanowi, że: "W celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy". Tenże artykuł w ustępie 2 wskazuje przykłady celów na jakie ta forma pomocy może być przyznana: "... na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu". W sytuacji świadczeń o charakterze nieobowiązkowym, ich przyznanie następuje na zasadzie tzw. uznania administracyjnego, którego granice, poza przesłankami materialnoprawnymi wynikającymi z konkretnego przepisu ustawy, wyznaczają z jednej strony rzeczywiste niezbędne potrzeby wnioskodawcy, a z drugiej strony możliwości finansowe ośrodka pomocy społecznej. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana pod kątem zgodności z wyżej wskazanym przepisem ustawy o pomocy społecznej i zasadami tej pomocy określonymi w ustawie, prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza w taki sposób, który uzasadniałby uwzględnienie skargi. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy miał na uwadze to, że cel na jaki świadczenie zostało przyznane w istocie rzeczy nie jest niezbędną potrzebą w rozumieniu art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach SA/Ka 2772/95 i SA/Ka 1573/98, że spłata zadłużenia za energię elektryczną, gaz oraz za czynsz mieszkaniowy nie może być uznana za niezbędną potrzebę bytową. W takiej sytuacji uzasadnione jest stwierdzenie, że organy obu instancji przy rozpatrywaniu wniosku skarżącego w sposób najdalej idący uwzględniły Jego interes. Podkreślić też trzeba, że treść skargi i wniosku dowodowego wskazuje, iż skarżący nie rozumie istoty i celów pomocy społecznej, a także zasad przyznawania tej pomocy i materialnoprawnych przesłanek zasiłku celowego . Skarżący - jak wynika to z treści skargi – domaga się w istocie ustalenia przyczyn, z powodu których znalazł się "w niedostatku" oraz przedstawia własną na ten temat wersję, obarczając winą za ten stan rzeczy konkretne podmioty. W związku z tak sformułowaną tezą dowodową, Sąd stwierdził, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie mają żadnego znaczenia okoliczności stanowiące podłoże niedostatku skarżącego oraz Jego subiektywne przekonania o osobach i postępowaniach , które się do tego przyczyniły. Dlatego przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez skarżącego na powyższe okoliczności w żaden sposób nie miałoby wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, a wobec tego Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie uwzględnił wniosku dowodowego z dnia [...]r. Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ skargę oddalił.