II SA/Sz 1265/11
WyrokWSA w Szczecinie2012-01-11
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Maria Mysiak, Arkadiusz Windak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmowna w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dotyczącej budowy gazociągu średniego ciśnienia może być podjęta ze względu na brak znaczenia lokalnego inwestycji?Ratio decidendi
Inwestycja celu publicznego obejmuje działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym, które realizują cele publiczne wskazane w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Budowa gazociągu zasilającego, nawet jeśli służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy, pośrednio ma znaczenie dla całej gminy i stanowi inwestycję celu publicznego. Organ błędnie ograniczył znaczenie lokalne inwestycji, co skutkowało nieprawidłową odmową ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.Stan faktyczny
Spółka A. złożyła wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego na budowę gazociągu średniego ciśnienia na działkach położonych w obrębie ewidencyjnym gminy. Wójt Gminy odmówił ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, uznając, że inwestycja nie ma znaczenia lokalnego i powinna być realizowana w trybie decyzji o warunkach zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Spółka zaskarżyła decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Wójta Gminy i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Wójt Gminy [...], decyzją z dnia [...] , wydaną na podstawie art. 50 ust. 1 i art. 52 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), dalej zwanej "u.p.z.p." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zwanej "K.p.a.", odmówił [...] Spółce Gazownictwa [...]ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie gazociągu średniego ciśnienia [...]na terenie działek nr: [...]położonych w obrębie ewidencyjnym [...].
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ gminy wskazał, że w dniu [...]r. T.G., przedstawiciel firmy "I" z siedzibą w [...], działający z upoważnienia [...] Spółki Gazownictwa [...], złożył wniosek w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie gazociągu średniego ciśnienia [...]na terenie działek nr: [...], w celu doprowadzenia gazu do działki nr [...]. Z dokumentacji wynika, że działki nr: [...], położone w [...], nie posiadają planu zagospodarowania przestrzennego, wobec czego dokonano analizy, zgodnie z art. 53 ust. 3 u.p.z.p., na podstawie której ustalono, że: 1) działka nr [...]stanowi drogę powiatową [...], przez którą przebiega przesyłowa sieć gazowa; 2) działka nr [...]stanowi grunt rolny o łącznej powierzchni [...]ha, sklasyfikowany jako sad: [...] i jest własnością firmy A. sp. z siedzibą w [...]; 3) określony, w załączniku graficznym do wniosku przebieg planowanej inwestycji będzie realizowany wyłącznie dla zasilenia jednej działki nr [...]. choć wnioskodawca podał, że celem planowanej inwestycji jest zapewnienie dostawy gazu dla mieszkańców miejscowości [...]; 4) planowana inwestycja nie ma znamion inwestycji o znaczeniu lokalnym, bowiem nie istnieje żadna wspólnota lokalna, dla której należałoby realizować tą inwestycję.
Ponadto Wójt Gminy [...] zaznaczył, że nie podziela stanowiska inwestora, iż planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego. Wobec tego w sprawie powinna zostać wydana decyzja o ustaleniu warunków zabudowy. Organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 2 ust. 5 u.p.z.p. w związku z art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), dalej zwanej "u.g.n.", przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), stanowiące realizację celów wymienionych w tym przepisie. W tym ostatnim przepisie wymienia się m.in. budowę i utrzymanie przewodów służących do przesyłania gazu. Wójt, odwołując się do stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego zajętego w decyzji z dnia [...]wskazał, że "o uznaniu danej inwestycji za inwestycję celu publicznego nie decyduje tylko i wyłącznie przedmiot wniosku inwestora, ale także rozmiar i charakter danej inwestycji przesądzający o jej znaczeniu lokalnym gminnym i ponadlokalnym. Nie każdy cel publiczny wskazany w ustawie o gospodarce nieruchomościami może zostać uznany za inwestycję celu publicznego." W dalszej części uzasadnienia organ podkreślił, że zasadą jest, iż w przypadku braku planu realizacja zamierzenia inwestycyjnego odbywa się w trybie decyzji o warunkach zabudowy, natomiast wyjątkiem od tej zasady jest rozpoznanie wniosku w trybie inwestycji celu publicznego. Niedopuszczalne jest ograniczanie praw własności nieruchomości dla realizacji jedynie celów indywidualnych lub grupowych. W takim przypadku wystarczającym zabezpieczeniem wykonania wydanej decyzji lokalizacyjnej jest skorzystanie z instytucji służebności przesyłu włącznie z sądową drogą jej ustanowienia. Organ I instancji odwołał się także do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2010 r., sygn. II OSK 648/09, w którym sąd ten wyraził pogląd, iż "gdyby ustawodawca chciał postawić znak równości pomiędzy inwestycją celu publicznego oraz każdym przedsięwzięciem realizującym cele publiczne z art. 6 u.g.n., wówczas nie umieszczałby w definicji dodatkowego elementu w postaci konieczności przypisania działaniom [inwestycji] znaczenia lokalnego lub ponadlokalnego."
Od powyższej decyzji [...] Spółka Gazownictwa [...] złożyła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W uzasadnieniu złożonego środka prawnego strona zarzuciła decyzji organu pierwszej instancji naruszenie art. 2 pkt 5 i art. 50 ust 1 u.p.z.p. oraz art. 6 u.g.n. W odwołaniu podkreślono, iż naruszenie art. 6 u.g.n. polega na niezastosowaniu wprost legalnej definicji celu publicznego. Nowelą ustawy o gospodarce nieruchomościami, uchwaloną w [...]r., a obowiązującą od dnia [...]r., wprowadzona została zmiana definicji celu publicznego poprzez uznanie za cel publiczny także budowę i utrzymywanie przewodów i urządzeń służących do dystrybucji gazów, oraz innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W związku z powyższym nie można podzielić poglądu, że decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowią jedynie wyjątek od reguły, tj. wydawania decyzji o warunkach zabudowy w odniesieniu do budowy publicznych sieci gazowych. Spółka podniosła także, odwołując się do stanowiska doktryny wyrażonego na tle regulacji art. 50 u.p.z.p., że cele publiczne w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ograniczają się do celów wskazanych wprost w wymienionym przepisie (art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami) albo przepisie innej ustawy, która by wyraźnie nazywała jakąś sytuację celem publicznym na potrzeby tego artykułu lub na potrzeby regulacji prawnej gospodarki przestrzennej, a skatalogowany w ten sposób zakres inwestycji celu publicznego ma charakter zbioru wyjątków od zasady.
Odwołująca się Spółka podkreśliła, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne mieści się w katalogu celów określonych w art. 6 u.g.n., bowiem jest budową przewodów i urządzeń służących do dystrybucji gazu w postaci zasilającego gazociągu [...], a związku z tym należy do "zbioru wyjątków od zasady" wynikających z powołanego przepisu.
W odwołaniu zarzucono także, że organ pierwszej instancji nie rozróżnia pojęcia "dystrybucji" i "przesyłania", jak też myli proces przyłączania do sieci z "przyłączem" i stawia pomiędzy nimi znak równości. Z związku z tym Spółka przywołała definicje "dystrybucji", "sieci dystrybucyjnej" oraz "operatora sytemu dystrybucyjnego", zawarte w ustawie Prawo energetyczne. Strona zauważyła, że proces przyłączania to zespół działań zmierzających do stworzenia warunków równoprawnego korzystania z gazu ziemnego przez odbiorców, polegający przede wszystkim na zaprojektowaniu i wybudowaniu publicznych gazociągów zasilających, czyli sieci dystrybucyjnej sensu stricto oraz w efekcie końcowym przyłącza do tych gazociągów, które z kolei, w rozumieniu rozporządzania Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 6 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków przyłączenia podmiotów do sieci gazowych, ruchu i eksploatacji tych sieci (Dz. U. Nr 105, poz. 1113), oznacza "odcinek sieci gazowej od gazociągu zasilającego do kurka głównego wraz z zabezpieczeniem włącznie, służący do przyłączania instalacji gazowej znajdującej się na terenie i w obiekcie odbiorcy". W świetle powyższych rozwiązań: 1) przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne mieści się w katalogu celów określonych w art. 6 u.g.n., 2) budowa gazociągu zasilającego [...]na działkach nr [...]służyć ma przede wszystkim zaspokojeniu potrzeb wspólnoty, która zamieszka w [...] domach jednorodzinnych, których budowa planowana jest na działce nr [...], ale również umożliwiać będzie przyłączanie do sieci gazowej innych instalacji gazowych znajdujących się na terenach i w obiektach odbiorców sąsiadujących, 3) tylko koncesjonowany operator systemu dystrybucyjnego posiada uprawnienia do podjęcia decyzji o charakterze budowanej infrastruktury gazowej, tj. czy dany element sieci jest gazociągiem zasilającym czy też przyłączem. Wobec powyższego każda rozbudowa sieci dystrybucyjnej (z wyłączeniem budowy przyłączy do sieci gazowej) ma charakter co najmniej lokalny, tzn. zawsze służy zaspokajaniu potrzeb wspólnoty tworzącej związek publicznoprawny, co najmniej na poziomie gminy. Oznacza to, że rozbudowa sieci gazowej należącej do WSG, niezależnie od długości nowo budowanych gazociągów zasilających i ilości realizowanych przyłączy, zawsze spełnia warunki pozwalające uznać ją za inwestycję celu publicznego w rozumieniu przepisów art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 6 pkt 2 u.g.n.
W wyniku rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 50 § 1 w zw. z art. 2 pkt 5 u.p.z.p., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy [...]r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie istotnym stało się wyjaśnienie, czy wnioskowane zamierzenie jest inwestycją celu publicznego. Organ podkreślił, że ustawodawca w art. 2 pkt 5 u.p.z.p. zawęża rozumienie określenia "lokalny" do obszaru gminy. Cel publiczny w rozumieniu pojęcia inwestycji celu publicznego został z kolei zdefiniowany poprzez odesłanie do przepisów odrębnej ustawy, tj. art. 6 ust. 2 u.g.n. Organ II instancji wskazał, iż w kontekście zawartych w tym przepisie wyliczeń celów publicznych nie każda budowa odcinka sieci gazowej stanowi inwestycję celu publicznego. Zdaniem organu, o uznaniu danej inwestycji za inwestycję celu publicznego nie decyduje tylko i wyłącznie przedmiot wniosku inwestora, ale także rozmiar i charakter danej inwestycji przesądzający o jej znaczeniu lokalnym gminnym i ponadlokalnym. W tych warunkach o znaczeniu lokalnym danej inwestycji można mówić jedynie wówczas, gdy jej realizacja ze względu na jej rozmiar i znaczenie dla danego obszaru gminy jest obiektywnie istotna dla społeczności lokalnej. Nie każdy zatem cel publiczny wskazany w art. 6 u.g.n. może zostać uznany za inwestycje celu publicznego. Zasadą jest bowiem, iż w przypadku braku planu miejscowego realizacja zamierzenia odbywa się w trybie decyzji o warunkach zabudowy, natomiast wyjątkiem od tej zasady jest rozpoznanie wniosku w trybie inwestycji celu publicznego. Inwestycji celu publicznego nie można zatem domniemywać, zaś rozszerzanie katalogu spraw zaliczanych do tego trybu postępowania nie jest dozwolone, ponieważ wyjątków od zasady nie interpretuje się rozszerzająco. Podkreślono również, że za uznaniem danej inwestycji jako inwestycji celu publicznego nie może przemawiać mniej lub bardziej utrudniony sposób jej realizacji. Wprawdzie tryb art. 124 u.g.n., dopuszczający ograniczenie przez Starostę prawa do nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, dotyczy tylko decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, nie oznacza to jednak, iż jest to argument prawny przemawiający za stanowiskiem strony skarżącej. W ocenie Kolegium, możliwość władczej ingerencji organów administracji publicznej w wykonywanie prawa własności poprzez stosowanie trybu art. 124 u.g.n. karze nader ostrożnie kwalifikować określoną inwestycję jako inwestycję celu publicznego. Niedopuszczalne jest bowiem ograniczanie prawa własności nieruchomości dla realizacji jedynie celów indywidualnych lub grupowych. W takim przypadku wystarczającym zabezpieczeniem wykonania wydanej decyzji lokalizacyjnej jest skorzystanie z instytucji służebności przesyłu włącznie z sądową drogą jej ustanowienia.
Organ zaznaczył również, że o możliwości uznania danego zamierzenia za inwestycję celu publicznego nie przesądza zaangażowanie środków publicznych. Poza tym, do uznania inwestycji za inwestycję celu publicznego nie wystarczy też funkcjonalne powiązanie jej z inwestycją realizującą cel publiczny wprost, tak że w rezultacie tworzyłyby pewną całość. Jedyną możliwością objęcia decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego inwestycji nie realizującej wprost celu publicznego, byłaby faktyczna niemożność przeprowadzenia bez niej inwestycji głównej. Za inwestycję celu publicznego może być uważane tylko takie zamierzenie, które jest technicznie konieczne do realizacji celu publicznego, nie zaś takie, które ma mu tylko sprzyjać. Sprawę, czy dane zamierzenie jest konieczne, by osiągnąć stan odpowiadający wskazanemu celowi publicznemu, powinno się rozstrzygać opierając się na specjalistycznej wiedzy, głównie budowlanej i planistycznej. Inwestycja taka musi mieć znaczenie lokalne bądź ponadlokalne, a zatem powinna realizować potrzeby wspólnoty tworzącej związek publicznoprawny. Będą to wspólnoty samorządowe na poziomie gminy, powiatu i województwa, a także społeczeństwo jako pewna całość zamieszkująca obszar państwa. Zawsze więc inwestycja celu publicznego nakierowana będzie na urzeczywistnienie interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości, przynajmniej na poziomie lokalnym. Inwestor powołujący się na ceł publiczny powinien być gotowy na udowodnienie, że jego realizacja nie stanowi tylko zaspokojenia interesu prywatnego (indywidualnego bądź grupowego).
Na potwierdzenie zajętego stanowiska organ II instancji odwołał się także do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2010 r., sygn. II SA/Kr 96/10, wydanego w związku z budową sieci gazowej, w którym to orzeczeniu podkreślono, że "(...) decyzja lokalizacyjna ma charakter wyjątkowy w tym znaczeniu, że obejmuje ściśle wyliczony (zamknięty) katalog inwestycji o znaczeniu publicznym określony w art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami." W ocenie organu, okoliczność, iż do budowanego odcinka sieci mogą przyłączać się ewentualnie inni zainteresowani mieszkańcy nie przesądza o tym, iż jest to inwestycja celu publicznego. Owe podłączenie pozostaje bowiem hipotetycznie ograniczone jedynie do kilku sąsiednich nieruchomości. Nie stoi na przeszkodzie, aby przedmiotowa inwestycja była regulowana w trybie decyzji o warunkach zabudowy, która pozostaje podstawowym narzędziem prawnym dla realizacji budowy poszczególnych części sieci gazowej.
Na decyzję opisaną wyżej decyzję Spółka Gazownictwa [...]złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 2 pkt 5 i art. 50 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 6 u.g.n. W uzasadnieniu skargi strona przywołała argumentację podniesioną w złożonym wcześniej odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Organ zaznaczył, że sama treść art. 6 u.g.n. nie przesądza o kwalifikacji inwestycji jako inwestycji celu publicznego, ale powiązanie tego przepisu z dyspozycją art. 2 pkt 5 u.p.z.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem.
Ponadto w myśl art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Kontrola zaskarżonego aktu dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 § 1 i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta wydana została z naruszeniem prawem.
Przedmiotem rozpatrywanej sprawy administracyjnej było, jak wynika z wniosku inwestora – skarżącej[...] Spółki Gazownictwa [...] – ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie gazociągu średniego ciśnienia [...], położonych w obrębie ewidencyjnym [...].
W ocenie Sądu, organy administracji publicznej orzekające w sprawie prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy oraz dokonały właściwych ustaleń faktycznych co do rodzaju, zakresu i usytuowania wskazanej we wniosku inwestycji. W sposób wadliwy dokonały natomiast oceny znaczenia ustalonych okoliczności faktycznych dla kwalifikacji prawnej planowanego przez wnioskodawcę przedsięwzięcia inwestycyjnego.
W świetle powyższego należy przypomnieć, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia [...] r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.), ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wyjątek od tej zasady ustanowiony został w art. 4 ust. 2 u.p.z.p, który przewiduje, że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji, przy czym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, zaś sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
Pojęcie inwestycji celu publicznego nie może być interpretowane wyłącznie na podstawie art. 2 pkt 5 u.p.z.p. Zawarta w tym przepisie definicja tego rodzaju inwestycji wykracza poza granice przepisów dotyczących stricte zagospodarowania przestrzennego, ponieważ odsyła do art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), wskazując na szczególny charakter tej inwestycji wynikający z realizacji określonych tą ustawą celów publicznych. W niniejszej sprawie należy mieć ponadto na uwadze przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), dalej określanej "u.s.g.", bowiem spór interpretacyjny dotyczy lokalnego (gminnego) znaczenia inwestycji objętej wnioskiem skarżącej.
W art. 2 pkt 5 u.p.z.p. ustawodawca wskazał, że przez inwestycję celu publicznego należy rozumieć "działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym, obejmujące również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami".
Wśród celów wymienionych w art. 6 u.g.n., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji ostatecznej, ustawodawca wymienił, w pkt 2: "budowa i utrzymanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń".
Objęta wnioskiem inwestycja, w ocenie Sądu, z pewnością mieści się w zakresie celów objętych art. 6 pkt 2 u.g.n., skoro polegać ma, jak ustaliły to organy orzekające i czego nie kwestionuje skarżąca, a co wynika z dokumentów dołączonych do wniosku, na budowie sieci gazowej średniego ciśnienia na terenie działek nr: [...], położonych w obrębie ewidencyjnym [...]. Sieć ta, o długości [...]m, przebiegać ma od istniejącego gazociągu w ulicy [...] na działce nr [...] i ułożona ma być dla zapewnienia zasilania w paliwo gazowe działki gruntu nr [...], na której ma zostać wybudowany kompleks domów [...].
Z treści uzasadnień prawnych decyzji organów obu instancji wynika, że spór powstał na tle definicji inwestycji celu publicznego zawartej w wyżej cytowanym art. 2 pkt 5 u.p.z.p. i ogranicza się do kwestii znaczenia lokalnego (gminnego) wskazanej we wniosku inwestycji, którego to zaistnienie organy obu instancji negują.
Organ I instancji, jak wynika to z końcowego fragmentu uzasadnienia decyzji, nie podzielił twierdzenia wnioskodawcy, że planowana rozbudowa sieci gazowej na dz. nr [...]stanowić będzie przewody i urządzenia służące do dystrybucji gazu ziemnego z których korzystać będą mogli wszyscy okoliczni mieszkańcy miejscowości [...] ponieważ w przedłożonym załączniku graficznym do wniosku wskazano, że planowana inwestycja realizowana będzie dla zasilenia jednej działki nr [...]. Organ zaznaczył, iż główny gazociąg średniego ciśnienia o średnicy [...]jest ułożony w ulicy [...]który przebiega obok dz. nr [...]z którego korzystają okoliczni mieszkańcy [...].
Podobnie wypowiedział się także organ odwoławczy wskazując, że okoliczność, iż do budowanego odcinka sieci mogą przyłączać się ewentualnie inni zainteresowani mieszkańcy nie przesądza, iż jest to inwestycja celu publicznego. Kolegium wskazało przy tym, że owe podłączenie pozostaje hipotetycznie ograniczone jedynie do kilku sąsiednich nieruchomości, w związku z tym nie stoi na przeszkodzie, aby przedmiotowa inwestycja była regulowana w trybie decyzji o warunkach zabudowy, która pozostaje podstawowym narzędziem prawnym dla realizacji budowy poszczególnych części sieci gazowej.
Sąd powyższej argumentacji nie podzielił. Przede wszystkim mieć należy na względzie to co podnosiła skarżąca Spółka w toku postępowania administracyjnego i w skardze na temat projektowanej sieci gazowej, wskazując, że jest to sieć dystrybucyjna, a budowa gazociągu zasilającego [...]służyć ma przede wszystkim zaspokojeniu potrzeb wspólnoty, która zamieszka w sześciu domach [...], których budowa planowana jest na działce nr [...].Zasługuje na uwzględnienie stanowisko skarżącej, z którego wynika, że sieci gazowej nie buduje się na konkretne zamówienie jednego odbiorcy, lecz planuje się tak jej przebieg aby możliwe było objęcie jej zasięgiem wszystkich możliwych obiektów położonych na trasie jej przebiegu. Stąd wypływa wniosek, że Kolegium w swej interpretacji niezasadne uznało za nieistotny fakt istnienia potencjalnej możliwości przyłączenia do sieci i dystrybucji gazu ujętych w planach zagospodarowania działki mających powstać na niej obiektów, położonych wzdłuż linii przebiegu projektowanej sieci.
Wbrew wywodom organu odwoławczego, okoliczność, że dostarczanie gazu należy, jak to już zostało wyżej wskazane, do zadań własnych gminy, ma wpływ na ocenę znaczenia określonej we wniosku inwestycji jako inwestycji celu publicznego, ponieważ pozwala na uświadomienie sobie jakie są priorytety w zaspokajaniu potrzeb społeczności lokalnej. W dobie szerokiego dostępu do informacji medialnej nie potrzeba wiedzy specjalistycznej aby wiedzieć, że wykorzystanie gazu, jako źródła energii, posiada uzasadnienie nie tylko ekonomiczne, ale przede wszystkim jest korzystniejsze z punktu widzenia potrzeb ochrony środowiska naturalnego, a zwłaszcza powietrza od używania do tego celu węgla lub koksu. Jeżeli zatem planowana inwestycja ma na celu dostarczenie odbiorcom na terytorium gminy gazu, co mieści się w zadaniach własnych gminy, to okoliczność, że inwestycja ta w swym przebiegu obejmie wycinek terytorium gminy, a nie wszystkie lub większość położonych na jej terytorium nieruchomości, nie może stać na przeszkodzie uznania tej inwestycji za inwestycję celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, skoro pośrednio ma znaczenie dla całej społeczności lokalnej, stanowiąc przejaw realizacji zadań własnych gminy (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 922/11).
Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 5 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 672/11 (dostępny w Internecie w bazie orzeczeń NSA), który stwierdził: "Inwestycja lokalna to nie tylko inwestycja służąca całej gminie jako podmiotowi władzy lokalnej. Może to być także inwestycja, która swoim zasięgiem służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy, ale pośrednio ma znaczenie dla całej gminy".
Zaprezentowana w niniejszym wyroku ocena prawna winna być uwzględniona przy ponownym rozpoznaniu sprawy w postępowaniu administracyjnym (art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając skargę za uzasadnioną z uwagi na stwierdzone naruszenie art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w zw. z art. 6 pkt 2 u.g.n., polegające na jego błędnej wykładni i zastosowaniu w stanie faktycznym sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku (pkt II) oparte zostało o przepis art. 152 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło