II SA/Sz 1266/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. G. na czynność Gminy Miasto w przedmiocie zawładnięcia pomieszczenia piwnicznego i obciążenia czynszem oraz nieprzeniesienie przez Gminę Miasto Szczecin prawa własności tego pomieszczenia postanawia: odrzucić skargę M. G. w dniu 28 listopada 2014r. wniósł, za pośrednictwem organu, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na działalność Prezydenta Miasta. Skarżący wniósł o stwierdzenie bezskuteczności następujących czynności prezydenta miasta: - zawładnięcie pomieszczeniem piwnicznym w wielorodzinnym domu mieszkalnym, poprzez uznanie Gminy Miasto za właściciela tego pomieszczenia i nałożenie na skarżącego obowiązku płacenia czynszu za korzystanie z piwnicy, co pozostaje w rażącej sprzeczności z decyzją z dnia [...] Kierownika Wydziału G. i G. G. Urzędu o sprzedaży skarżącemu i jego żonie wraz z lokalem mieszkalnym, udziałów we współwłasności domu, obejmujących piwnicę jako nieruchomość wspólną, -nieprzeniesienia na skarżącego przez Gminę Miasto własności opisanego pomieszczenia piwnicznego. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, iż jego interes prawny wynika z tego, że zawładnięcie pomieszczenia piwnicznego przez Gminę Miasto, stanowi ingerencję w jego prawo własności, gdyż pomieszczenie to zostało objęte, sprzedanymi mu w akcie notarialnym z dnia [...] udziałami w nieruchomości wspólnej. Nadto swój interes prawny wywodzi ze wskazanej wyżej decyzji z dnia [...], wydanej na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Ma też podstawę prawną w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta stwierdził, że żądanie skarżącego dotyczy stosunków cywilno-prawnych związanych z gospodarowaniem przez organ nieruchomościami miejskimi. Organ zwięźle opisał przebieg postępowania w sprawie, z którego wynika iż roszczenia skarżącego związane z przedmiotowym pomieszczeniem piwnicznym były już przedmiotem orzeczeń sądów powszechnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznaczony jest przez katalog określonych form działania organów administracji publicznej, które stanowić mogą tzw. przedmiot zaskarżenia. Zostały one wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270 ze zm.) powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", oraz w innych ustawach, do których odsyła art. 3 § 3 P.p.s.a. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, w myśl art. 3 § 2 P.p.s.a., obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1)decyzje administracyjne; 2)postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3)postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4)inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5)akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6)akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7)akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8)bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W ocenie Sądu, kwestionowana w rozpoznawanej skardze czynność Gminy Miasto, nie należy do żadnej z wyżej wymienionych, zaskarżalnych do sądu administracyjnego form działania administracji publicznej. Zarzucane gminie przez M. G. działanie, poprzez zawładnięcie jego pomieszczenia piwnicznego i obciążenia czynszem oraz nieprzeniesienie przez Gminę Miasto na skarżącego prawa własności tego pomieszczenia, nie jest ani aktem prawa miejscowego lub innym aktem organu jednostki samorządu terytorialnego, ani też aktem lub czynnością dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, w sprawie z zakresu administracji publicznej. Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., bezwzględnym wymogiem ustawowym objęcia aktu lub czynności organu zakresem kognicji sądu administracyjnego jest, by zaskarżany akt lub czynność był podjęty "w sprawie z zakresu administracji publicznej". W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że pojęcie "w sprawie z zakresu administracji publicznej" odnosi się do samego przedmiotu aktu organu samorządowego, nie zaś do sfery " " i " podmiotów żądających ochrony sądowej (postanowienie NSA z dnia 27 września 1990r., SA/Wr 952/90 dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie skarżony organ - Gmina Miasto, reprezentowana przez Prezydenta Miasta, występuje jako podmiot prawa cywilnego, realizując w tym zakresie uprawnienia właścicielskie wobec przynależnego do niej mienia. Wykonywanie uprawnień właścicielskich należy do zakresu prawa cywilnego i podejmowane w tym zakresie czynności mają charakter cywilnoprawny, należą do kategorii spraw gminy jako osoby prawnej, a nie organu administracji publicznej. Innymi słowy Gmina Miasto w przedmiotowej sprawie działała jako podmiot stosunku cywilnoprawnego, a nie organ administracji publicznej. W konsekwencji należy uznać, że skarżona czynność organu administracji publicznej wywołująca skutki cywilnoprawne nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej, która podlegałaby kognicji sądu administracyjnego. Dotyczy ona bowiem sfery stosunków cywilno-prawnych, a roszczenie skarżącego wynika z prawa do odrębnej własności lokalu i z prawa do współwłasności poszczególnych części budynku. Sąd administracyjny nie ocenia cywilnoprawnych stosunków zachodzących pomiędzy podmiotami prawa prywatnego lecz kontroluje wyłącznie działalność organów administracji publicznej w sprawach z zakresu administracji publicznej. Obowiązującym aktem prawnym, regulującym kwestie podnoszone w niniejszej skardze jest, jak słusznie zauważa skarżący, ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000, Nr 80 poz. 903). Przepis art. 1 ust. 2 tej ustawy wyraża generalną zasadę, że w zakresie nieuregulowanym ustawą, do własności lokali stosuje się przepisy kodeksu cywilnego. Dlatego też, spory na tle uprawnień, do związanych z lokalem udziałów w nieruchomości wspólnej, zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w ustawie o własności lokali, rozstrzygają wspólnie współwłaściciele lokalu, a w przypadku braku zgody powinni zwrócić się o rozstrzygnięcie do sądu powszechnego na podstawie art. 199 Kodeksu cywilnego w związku z art. 1 ust. 2 omawianej ustawy. Reasumując stwierdzić należy, że kwestie poruszone przez skarżącego w skardze związane z zawładnięciem pomieszczenia piwnicznego przez Gminę Miasto, mogą być rozpoznawane jedynie przed sądem powszechnym, ponieważ dotyczą one roszczeń mających źródło w stosunkach cywilnoprawnych, zachodzących pomiędzy gminą a skarżącym, jako podmiotami prawa prywatnego. Z lektury skargi oraz odpowiedzi na skargę wynika zresztą, że przed sądami powszechnymi, a więc w trybie właściwym dla tego rodzaju spraw, toczyły się już z powództwa skarżącego postępowania przed sądami powszechnymi, związane ze spornym pomieszczeniem piwnicznym. W tej sytuacji stwierdzając, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania niniejszej skargi należało orzec, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w postanowieniu.