II SA/Sz 127/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda /spr./ Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant St. Sekr. Sąd. Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2005r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia prawo jazdy I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. T. kwotę [...] zł. ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b w związku z art. 122 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 98, poz. 602 ze zm. ) i art. 104 kpa – po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej nie poddania się badaniu lekarskiemu M. T. Prezydent Miasta cofnął prawo jazdy kat. AB nr [...] wydane dnia [...]r. na druku B [...]. W uzasadnieniu organ zaznaczył, że w dniu [...]r. otrzymał z Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zawiadomienie o zaliczeniu M. T. do osób niepełnosprawnych. Prezydent Miasta ustalił, że w dniu [...]r. została odebrana przez stronę postępowania decyzja o skierowaniu na badania lekarskie, które należało wykonać do dnia [...]r. jednakże do dnia [...]r. nie zostały one wykonane przez zobowiązanego. Powyższą decyzję M. T. odebrał osobiście w dniu [...]r., w której było zawarte pouczenie o możliwości odwołania się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w terminie 14 dni, za pośrednictwem organu wydającego decyzję. W dniu [...]r. organ I instancji doręczył wezwanie do niezwłocznego zwrócenia prawo jazdy. Po otrzymaniu upomnienia M. T. wniósł odwołanie od decyzji z dnia [...]r. które wpłynęło do Urzędu Miejskiego Wydziału Komunikacji w dniu [...]r. Decyzją z dnia [...]r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – kpa (DZ.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071), art. 140 ust. 1 pkt 4 lit.b w związku z art. 122 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 515 ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 856) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji podkreślił, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie z powodu braku podstaw prawnych. Decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżył M. T, zaznaczając że jest gotów przeprowadzić badania lekarskie na których wykonanie jednak nie dysponuje środkami finansowymi. Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem, tak więc gdy Sąd stwierdzi, że orzeczenie dotknięte jest istotnymi wadami prawnymi eliminuje z obrotu prawnego takie orzeczenie przez jego uchylenie lub stwierdzenie jego nieważności. Nadto, w myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Taka sytuacja, powodująca konieczność wyjścia poza granice skargi z przyczyn w niej nie podniesionych, lecz dostrzeżonych przez Sąd z urzędu, skutkujących stwierdzeniem nieważności decyzji organu II instancji, zaistniała w niniejszej sprawie. Przed przystąpieniem do merytorycznej oceny wydanych w sprawie orzeczeń organów administracji Sąd zobowiązany jest zbadać dopuszczalność skargi jak i dopuszczalność wniesionych w sprawie środków zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie odpis decyzji organu I instancji z dnia [...]r. został doręczony M. T. w dniu [...]r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru decyzji, które znajduje się w aktach sprawy. Z kolei odwołanie skarżącego z daty [...]r. wpłynęło do Urzędu Miejskiego Wydziału Komunikacji w dniu [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – kpa (DZ.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071), art. 140 ust. 1 pkt 4 lit.b w związku z art. 122 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003r. Nr 58, poz. 515 ze zm.), art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r. Nr 79, poz. 856) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta. Tak więc w postępowaniu administracyjnym nie wyciągnięto konsekwencji procesowych z faktu, że strona postępowania złożyła odwołanie po ustawowym terminie 14 dni, pomimo prawidłowego pouczenia o tym terminie w decyzji organu I instancji. Organ II instancji powinien rozważyć, czy nastąpiło przekroczenie terminu do wniesienia odwołania, a jeżeli tak to wydać postanowienie w trybie art. 134 kpa stwierdzające uchybienie terminu. Zgodnie z treścią art.129 § 2 oraz art. 134 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było upoważnione do merytorycznego załatwienia spóźnionego odwołania w trybie odwoławczym. Sąd przychylił się do poglądu wyrażonego w orzecznictwie, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. ponieważ oznacza niedopuszczalną weryfikację ostatecznej decyzji, korzystającej z cechy trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 kpa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 152 i art. 200 orzekł jak w sentencji.