II SA/Sz 127/12

Dnia 21 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych p o s t a n a w i a 1/ zwolnić skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę [...] złotych, 2/ ustanowić radcę prawnego S. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej innej osobie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt IISA/Sz 127/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę albowiem skarżący nie uiścił wpisu od skargi. Po doręczeniu S. M. ww. postanowienia wraz z pouczeniem o prawie wniesienia skargi kasacyjnej, skarżący pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący oświadczył, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego, ponieważ nie jest w stanie samodzielnie prowadzić sprawy bowiem myli pisma procesowe i nie rozumie ich treści. W oświadczeniu o stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach skarżący podał, że mieszka z dwiema córkami w mieszkaniu komunalnym o pow. [...] m2, nie posiada żadnego majątku ani oszczędności, a jedynym dochodem rodziny jest emerytura skarżącego, ponieważ działalność gospodarcza którą prowadzi przynosi straty. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] r. wnioskodawca oświadczył, że starsza córka jest uczennicą liceum ogólnokształcącego, młodsza uczy się w gimnazjum, przy czym wnioskodawca nie otrzymuje na córki alimentów. Skarżący przedłożył dowody dotyczące wysokości czynszu za mieszkanie komunalne i lokal użytkowy przy ul. [...] w [...] , oraz zestawienie operacji na rachunku bankowym wnioskodawcy z okresu od dnia [...] r. do dnia [....] r. Na wezwanie Sądu skarżący złożył dodatkowe, poparte dokumentami, oświadczenie na okoliczność osiąganych dochodów, ponoszonych wydatków na cele bytowe, spłacanie kredytu. Wykazał nadto, że będące na jego utrzymaniu córki są w wieku szkolnym ( II klasa gimnazjum, I klasa liceum). S. M. podał również, że okazjonalnie wspomaga go finansowo matka jego córek- średnio [...] złotych miesięcznie- która również kupuje córkom ubrania w sklepach z odzieżą używaną. Czasami matka jego dzieci- jak oświadczył- przywozi im żywność. Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] zważył, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1, 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Z cytowanego wyżej przepisu art. 246 P.p.s.a. wynika, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z pomocy. W myśl art. 255 ww. ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Do złożenia wyjaśnień na podstawie ww. przepisu skarżący został zobowiązany dwukrotnie: przez referendarza sądowego oraz po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia w przedmiocie odmowy przyznania prawo pomocy. Oceniając złożony wniosek oraz dokumenty przedłożone przez skarżącego należy stwierdzić, że złożone oświadczenie o sytuacji majątkowej nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Skarżący podał, że wraz z córkami utrzymuje się wyłącznie z niskiej emerytury, nie ma żadnego majątku ani oszczędności, a działalność gospodarcza którą prowadzi przynosi straty. Jednakże przedłożonych dokumentów źródłowych wynika, że jego budżet znacznie obciąża rata kredytu bankowego, skarżący ponosi koszty utrzymania mieszkania, lokalu użytkowego, oraz dwóch uczących się córek przy czym, z dokumentów nie wynika, by skarżący miał trudności z terminowym regulowaniem należności. Na podstawie powyższych ustaleń Sąd uznał, że wniosek S. M. jest jednak częściowo zasadny. Skarżący wprawdzie nie wykazał jednoznacznie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, jednakże zwolnienie od kosztów ponad kwotę [...] złotych Sąd uznał za uzasadnione. Uzyskiwane przez skarżącego dochody, przy pomocy matki jego córek- umożliwiają mu zaspokojenie potrzeb związanych z utrzymaniem rodziny i są one wystarczające na poczynienie wydatków związanych z uiszczeniem opłat sądowych w kwocie ponad [...] zł. Sąd stwierdził nadto, analizując sytuacje bytową skarżącego w kontekście uzyskiwanych dochodów, że S. M. nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru oraz innych kosztów wynikłych w trakcie trwania postępowania sądowego i z tego powodu ustanowił dla skarżącego radcę prawnego. Dodatkowo Sąd stwierdza, że irytacja skarżącego związana z nałożonym przez Sąd obowiązkiem pełnego udokumentowania sytuacji finansowej jest nieuzasadniona, albowiem to na skarżącym spoczywa ciężar udowodnienia, że ze względu na jego sytuację bytową to Skarb Państwa ma ponieść w całości lub częściowo koszty zainicjowanego przez stronę postępowania sądowego. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji postanowienia.