II SA/Sz 1270/18
WyrokWSA w Szczecinie2019-03-28
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych została wydana z naruszeniem prawa z powodu niewyczerpującego wyjaśnienia okoliczności faktycznych i dowodowych?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ administracyjny naruszył przepisy postępowania administracyjnego, nie wyjaśniając w pełni wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz nie przeprowadzając wyczerpującego postępowania dowodowego, w tym nie przesłuchując świadków wskazanych przez skarżącego. Wobec tego decyzja organu została uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania z obowiązkiem uzupełnienia postępowania dowodowego i szczegółowej analizy zgłoszonych faktów.Stan faktyczny
Skarżący Z. T.-T. wystąpił o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Organ odmówił potwierdzenia statusu, uzasadniając to brakiem dowodów na działalność w strukturach opozycyjnych oraz niewystarczającym udokumentowaniem represji politycznych. Skarżący wskazał na udział w strajku, represje ze strony służb bezpieczeństwa oraz przedłożył oświadczenia świadków. Organ nie przesłuchał świadków ani skarżącego i oparł się m.in. na braku danych w zasobach IPN.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi Z. T.-T. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego Z. T.-T. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. - Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) dalej: "K.p.a. oraz art. 5 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 690) (dalej także: "ustawa"), Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej także: "Organ)" utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. nr [...], w której odmówił Z. T.-T.- dalej: "Wnioskodawca" lub "Skarżący" potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie Organ wskazał, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza,
w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się
o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy.
Wnioskodawca przesłał Organowi decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...] r., w której stwierdzono, że nie był on pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa oraz, że w archiwach Instytutu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez stronę lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Decyzja Prezesa IPN potwierdza, iż w przypadku strony nie zachodzą przesłanki negatywne co do przyznania przedmiotowego statusu, jednakże nie potwierdza, iż strona spełnia przesłanki określone w art. 2 lub 3 ustawy.
Za podstawę uzyskania uprawnień Wnioskodawca wskazał prześladowania
ze strony funkcjonariuszy aparatu komunistycznego z powodu prowadzenia działalności antykomunistycznej. Wnioskodawca wskazał, że spotkały go następujące represje: wcielenie do zasadniczej służby wojskowej, fałszywe oskarżenia, skazanie przez sąd i kolegium, aresztowanie i przetrzymywanie przez 45 dni pod zarzutem popełnienia zbrodni, zniszczenie gospodarstwa rolnego, zrabowanie przez Służbę Bezpieczeństwa dokumentacji płacowej z lat 1952-1978. Oświadczył także, że prowadził działalność w ramach [...] oraz [...].
Powołując się na treść art. 2 ust. 1 ustawy, Organ zaznaczył, że działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r.
do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Po przeanalizowaniu całości akt sprawy, Organ stwierdza, że brak jest podstaw do uznania, że Wnioskodawca był członkiem struktur organizacyjnych, do których przynależność byłaby związana z odpowiedzialnością karną, co jest warunkiem koniecznym dla potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej w rozumieniu ustawy. Wnioskodawca na żadnym etapie postępowania, nie przedstawił okoliczności związanych z działalnością antykomunistyczną w jakichkolwiek strukturach konspiracyjnych w okresie 1956-1989 r., do których przynależność byłaby związana z odpowiedzialnością karną, co jest wymagane dla potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej
w rozumieniu ustawy. Organ zwrócił też uwagę, że Wnioskodawca podnosił swe członkostwo w [...] przed stanem wojennym, ale zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia
1981 r.
Wnioskodawca twierdził też, że działał w ramach [...] nie wskazując żadnych szczegółów podejmowanych przez siebie czynności, personaliów współpracowników, okresu i miejsca działania. Zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy do wniosku strona powinna dołączyć dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3 ustawy. Wobec powyższego Organ stwierdził, że strona nie dokonała uzasadnienia słuszności potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej za działalność we współpracy z [...]. W toku postępowania Wnioskodawca przedstawił oświadczenie świadka R. W. z którego wynika, że świadek bywał w gospodarstwie ogrodniczym prowadzonym przez wnioskodawcę, dlatego wie, że Wnioskodawca współpracował z [...], a osobowo z R. S.. Wnioskodawca miał przechowywać i kolportować prasę "zakazaną, podziemną". Organ zwrócił też uwagę, że R. W. nie prowadził działalności w [...] wraz z wnioskodawcą, zatem złożone oświadczenie pochodzi od osoby trzeciej. Nie zawiera opisu konkretnych czynności podejmowanych przez stronę, nie określa okresu prowadzenia działań oraz personaliów współpracowników (poza Panem S. ). Organ dokonał sprawdzenia w dostępnych źródłach historycznych na temat [...], czy pojawia się w nich osoba R. S. oraz wnioskodawcy. Wymienione nazwiska nie są wymieniane w wydanej w 1983 r. w L. monografii pt.: "[...]" autorstwa J. J. L.. Autor był współzałożycielem [...], wieloletnim działaczem podziemia, wielokrotnie aresztowanym i represjonowanym przez władze PRL. Indeks osobowy książki zawiera liczne nazwiska działaczy [...]. Organ dokonał także sprawdzenia w internetowej bazie danych projektu: "Encyklopedia [...]’ prowadzonego przez IPN, który nie zawiera biogramu, ani innych informacji na temat świadka oraz Wnioskodawcy. Jest to najobfitsze źródło wiedzy o polskiej opozycji antykomunistycznej lat 1976-1989 prezentujące ok. 4800 biogramów osób, które prowadziły walkę z systemem komunistycznym.
Z powyższych względów oświadczenie R. W. w połączeniu z brakiem opisu działalności w [...] przez samego wnioskodawcę nie mogło zostać uznane za wiarygodne.
Dalej Organ stwierdza, że zgodnie z przepisem art. 3 ustawy osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która spełnia łącznie następujące przesłanki:
1) wzięcia udziału w wystąpieniu wolnościowym lub prowadzenia działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;
2) przeprowadzenia działań w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca
1990 r.;
3) wystąpienia określonych enumeratywnie w ustawie skutków dla strony postępowania wymienionych w art. 3 pkt 1-4 ustawy
Materiał dowodowy znajdujący się aktach sprawy nie potwierdza spełnienia przesłanek określonych w art. 3 ustawy, których zaistnienie jest warunkiem koniecznym dla potwierdzenia statusu osoby represjonowanej. W opinii Organu, w sprawie brak jest uzasadnienia dla uznania, że wnioskodawca doznał wymienionych w art. 3 represji, które miałyby spotkać go z przyczyn politycznych za udział w wystąpieniu wolnościowym lub prowadzenie działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce w przewidzianym w ustawie okresie.
Dalej Organ stwierdza, iż podjął działania zmierzające do ustalenia stanu faktycznego sprawy występując, na podstawie art. 5 ust. 5 cyt. ustawy do Instytutu Pamięci Narodowej o przekazanie dokumentów dotyczących Wnioskodawcy, a mających wpływ na przyznanie przedmiotowego statusu. W odpowiedzi IPN poinformował, że strona, została zatrzymana w dniu [...] r. na terenie Stoczni [...], za co postawiono jej zarzuty prokuratorskie. IPN nie odnalazł informacji potwierdzających działalność Wnioskodawcy w ramach podziemnych struktur [...] Rolników Indywidualnych oraz jego skazanie w 1980 oraz 1984 roku – o co Organ zapytywał we wniosku o przeprowadzenie kwerendy. W celu ustalenia stanu faktycznego sprawy Organ wystąpił do Wnioskodawcy z następującymi pytaniami: czy doszło do skazania przez kolegium do spraw wykroczeń za udział w nielegalnym strajku w Stoczni [...]; czy został skazany na grzywnę lub areszt na podstawie dekretu o stanie wojennym za udział w nielegalnym strajku; jakie były okoliczności wzięcia udziału w strajku; czy posiada dokumenty poświadczające fakt skazania przez kolegia. Organ zwrócił się także do strony o dostarczenie dowodów na rozwiązanie umowy o pracę z powodu wystąpień wolnościowych oraz o dostarczenie oświadczenia syna A. S.. W odpowiedzi wnioskodawca oświadczył, że nie dochodziło do skazań, postępowania przeciwko niemu zostały umorzone na podstawie amnestii, dokumenty pracownicze zostały "zagrabione przez oprawców ubeckich" oraz, że z przyczyn osobistych nie może dostarczyć oświadczenia syna.
Art. 3 pkt 4 ustawy stanowi, ze osobą represjonowaną z powodów politycznych jest osoba, która była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.
Podstawowym warunkiem uzyskania uprawnień określonych w art. 3 pkt 1-4 ustawy jest wzięcie udziału w wystąpieniu wolnościowym lub prowadzenie działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Organ stwierdził, że jedynym potwierdzonym dowodami wystąpieniem wolnościowym, w których udział wziął Wnioskodawca, był strajk w Stoczni [...] na początku stanu wojennego. Wnioskodawca została wówczas zatrzymany na 48 godzin, ale nie doszło do skazania. Akta postępowania, w tym wyjaśnienia wnioskodawcy w odpowiedzi na pisma organu, nie zawierają informacji o okolicznościach wzięcia udziału w innych wystąpieniach wolnościowych. Za takie nie może zostać uznane dokonanie czynnej napaści na inspektora Urzędu Skarbowego w S., zmuszenie do zaniechania czynności służbowych, znieważenie inspektora w czasie pełnienia obowiązków służbowych - o co został o oskarżony w dniu 31 października 1983 r. Wnioskodawca nie udowodnił, że akt oskarżenia dotyczył wystąpienia wolnościowego w rozumieniu ustawy.
Za udział w wystąpieniu wolnościowym należy uznać wyłącznie aktywne uczestnictwo w wystąpieniu o charakterze masowym (strajki, protesty, manifestacje) bądź indywidualnym, zgodnie z definicją leksykalną pochodzącą ze Słownika Języka Polskiego PWN, która stanowi, że za wystąpienie należy uznać: "publiczne zabranie głosu", "zorganizowane działanie podjęte przeciw czemuś". Wystąpienie to, w rozumieniu ustawy, powinno mieć na celu odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie politycznych praw człowieka.
W odniesieniu do podanych przez wnioskodawcę represji: zniszczenia gospodarstwa rolnego oraz zrabowania przez Służbę Bezpieczeństwa dokumentacji płacowej z lat 1952- 1978, organ stwierdził, że tego rodzaju represje nie zostały przewidziane w zamkniętym katalogu represji określonym przez ustawodawcę w art. 3 ustawy i nie podlegają rozszerzeniu przez organ.
Ponadto nie doszło do udowodnienia, że wnioskodawca został represyjnie wcielony do zasadniczej służby wojskowej, fałszywie oskarżony, skazany przez sąd
i kolegium, przetrzymywany przez 45 dni pod zarzutem popełnienia zbrodni, zwalniany z pracy za udział w wystąpieniach wolnościowych.
Wnioskodawca wniósł o przesłuchanie siebie, syna i A. B., jednakże nie przedstawił oświadczenia syna, A. S., dlatego niemożliwe było przesłuchanie wskazanej osoby przez organ. Przeanalizowane zostało oświadczenie A. B.. Zawiera ono jednak jedynie informacje o działalności Wnioskodawcy w latach 1980-1981 w ramach [...] wzięciu udziału w strajku w Stoczni [...] na początku stanu wojennego, zatrzymaniach i "prowokacji z Urzędem Skarbowym", o której świadek słyszał, a także, że po stanie wojennym świadek okazjonalnie widywał się z Wnioskodawcą, wymieniając poglądy na temat sytuacji bieżącej. Z przedstawionych wyżej względów, w zestawieniu ze zdarzeniami i działaniami opisanymi przez Wnioskodawcę, Organ uznał, iż wniosek o przesłuchanie A. B. dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami.
W ocenie organu, nie było zasadne, aby dokonać przesłuchania strony, ponieważ w toku postępowania zostały ustalone fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.
W efekcie nie doszło do udowodnienia, że wobec wnioskodawcy zastosowano represje wymienione w art. 3 ustawy za to, że brał udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie politycznych praw człowieka. Wobec powyższego Organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku.
Powyższą decyzję Z. T.-T. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.
Z treści skargi wynika, iż jej podstawowym zarzutem jest nieprzeprowadzenie właściwego postępowania dowodowego, w szczególności nieprzeanalizowanie przedłożonych przez Skarżącego dokumentów jak i nieprzeprowadzenie dowodów
z przesłuchania wskazanych przez niego świadków, oraz wadliwa ocenia twierdzeń
i dowodów wskazywanych przez Skarżącego w toku prowadzonego postępowania.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. prawidłowości zastosowania przez te organy przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi, powodujące eliminację zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
W świetle powyższych zasad i kryteriów skargę należało uznać za zasadną albowiem analiza zaskarżonej decyzji oraz akta postępowania wskazują,
iż przedmiotowa decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, 75 i 77 § 1 K.p.a., polegającym na braku pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Z przepisów tej ustawy wynika, że status "działacza opozycji antykomunistycznej" lub "osoby represjonowanej z powodów politycznych" może zostać potwierdzony przez właściwy organ wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę odpowiednio w art. 2 oraz art. 3 ustawy. Wprawdzie rację ma Organ, że w świetle art. 5 ust. 3 pkt 1 ustawy to przede wszystkim na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedłożenia dowodów potwierdzających spełnienie warunków wskazanych w art. 2 lub art. 3 ustawy, tym nie mniej podkreślenia wymaga, że przepis ten nie zwalnia organu z konieczności przeprowadzenia w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego oraz podjęcia wszelkich działań zmierzających do wyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
Jak wynika z akt administracyjnych, Skarżący we wniosku inicjującym postępowanie administracyjne oraz w pismach i wyjaśnieniach składanych do organu konsekwentnie podnosił, że był działaczem opozycji antykomunistycznej, jak też brał udział w wystąpieniach wolnościowych, jak udział w strajku w Stoczni [...] po wprowadzeniu stanu wojennego. Do tego wniosku jak i pism załączył oświadczenia świadków, które - w jej ocenie - dowodzą istnienia przesłanek ustawowych warunkujących przyznanie wnioskowanego statusu. Tymczasem Organ zakwestionował przedłożone przez Skarżącego oświadczenia, ogólnie wskazując, że oświadczenia te jak i pozostałe dowody zgromadzone w sprawie nie potwierdzają spełnienia warunku prowadzenia działalności zagrożonej odpowiedzialnością karną w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi przez okres co najmniej 12 miesięcy.
W ocenie Sądu taka ocena materiału dowodowego jest przedwczesna, bowiem została podjęta bez jakiejkolwiek próby zweryfikowania przedstawionych przez skarżącego dowodów oraz przeanalizowania okoliczności wskazywanych przez Skarżącego jako jego działalność antykomunistyczna lub stosowane wobec niego represje. Wymaga to przeanalizowania każdego wskazanego przez Stronę przypadku w aspekcie treści art. 2 i 3 ustawy, w tym też bardziej szczegółowego wyjaśnienia kwestii wskazywanych przez Skarżącego, jako form represji zniszczenia gospodarstwa rolnego, zniszczenia dokumentacji płacowej, przymusowego wcielenia do wojska czy zatrzymania na okres 45 dni. Poprzestanie na stwierdzeniu, że działania nie mieszczą się w katalogu środków represyjnych wskazanych w ustawie, bez powiązania tych działań z podnoszonymi przez skarżącego jego działaniami o charakterze politycznym – opozycyjnym wobec ówczesnego systemu,
Jeśli organ miał wątpliwości co do wiarygodności przedłożonych przez Skarżącego twierdzeń oraz oświadczeń świadków, zobowiązany był do ich przesłuchania w trybie art. 77 i 78 K.p.a., jak też przesłuchania samego Wnioskodawcy jako strony, w celu umożliwienia mu złożenia wyjaśnień.
W świetle art. 75 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, oględziny. Zasady przeprowadzania dowodu z zeznań świadków reguluje przepis art. 83, ze szczególnym uwzględnieniem § 3 tego przepisu. Dopiero przesłuchanie świadków w tym trybie, tj. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, są wiarygodnym środkiem dowodowym. Zeznania świadków powinny usunąć wątpliwości co do kluczowych kwestii w tym zakresie i czasokresu działalności, na którą powołuje się Skarżący.
Podkreślenia także wymaga, że informację uzyskane z IPN nie są jedynymi środkami dowodowymi, z jakich organ może skorzystać w tego typu postępowaniach.
W szczególności stanowisko tej instytucji, iż w jej zasobach brak jest danych bądź materiałów na temat deklarowanej przez Wnioskodawcę działalności opozycyjnej, nie może stanowić podstawy do zakwestionowania twierdzeń strony. Organ prowadzący postępowanie może to uczynić dopiero po przeprowadzeniu postępowania dowodowego z zachowaniem wymogów art. 7 i 77 § 1 oraz 78 § 1 K.p.a., w toku którego świadkowie szczegółowo mogą opisać działalność skarżącego, a organ ocenić ich wiarygodność i wartość dowodową.
W kontekście powyższego należy zwrócić uwagę, iż Skarżący na rozprawie przedłożył pismo IPN z dnia 16 stycznia 2019 r., z którego wynika, iż IPN zwrócił się do niego o wyrażenie zgody na publikację jego danych w opracowywanym przez tę instytucję katalogu osób rozpracowywanych przez organy bezpieczeństwa PRL. Z powyższego wynika, iż IPN dysponuje materiałem dotyczącymi Skarżącego i jego działalności oraz stosowanych wobec niego przez organa bezpieczeństwa PRL działaniach (rozpracowaniu). Kwestia ta winna zostać przez organ jednoznacznie wyjaśniona.
Dodać należy, iż stanowisko Rady Konsultacyjnej do Spraw Działaczy Opozycji Antykomunistycznej i Osób Represjonowanych z Powodów Politycznych działającej przy Wojewodzie Z. ma wyłącznie charakter pomocniczy i nie może mieć decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Podstawą każdego rozstrzygnięcia przez organ administracyjny jest pełne zebranie materiału dowodowego i jego ocena w kontekście wszelkich innych dowodów. Uchybienie tym obowiązkom w sytuacji, gdy Skarżący w złożonym wniosku wskazuje istotne dla sprawy okoliczności, świadczy o tym, że nie podjęto wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Z kolei niedostateczne ustalenie stanu faktycznego sprawy w oparciu o prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe stanowi o uchybieniu przepisom postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W tym kontekście należy w szczególności zwrócić uwagę na brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji analizy przedłożonych przez Skarżącego dokumentów, z których wynika podejmowanie przez organa PRL różnego rodzaju działań wobec Skarżącego (np. orzeczenie Kolegium ds. Wykroczeń z 20 lipca 1982 r. wydane na podstawie art. 50 Dekretu o stanie wojennym). Organ winien jednoznacznie stwierdzić, czy działania te miały związek z działalnością Skarżącego, o której mowa w art. 2 i 3 ustawy, czy też nie i na jakich przesłankach oparł swoje stanowisko w tym zakresie-
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do art. 200 P.p.s.a., uwzględniając w nich uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w kwocie 100 zł.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien uwzględnić ocenę prawną przedstawioną wyżej przez Sąd i uzupełnić postępowanie dowodowe o zeznania wskazywanych przez Skarżącego świadków i dopiero po ich wszechstronnej ocenie rozstrzygnąć o zasadności jego żądania, szczegółowo odnosząc się do podnoszonych przez Skarżącego faktów i okoliczności. W tym kontekście Organ winien też zdefiniować użyte w ustawie pojęcia jak "wystąpienia wolnościowe" oraz "prowadzenie działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności", odnosząc do nich działalność, na którą powołuje się Skarżący.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło