II SA/Sz 1273/17

WyrokWSA w Szczecinie2017-12-20

Skład orzekający: Renata Bukowiecka-Kleczaj, Marzena Iwankiewicz, Arkadiusz Windak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele gruntów rolnych, którzy nie są dzierżawcami ani zarządcami obwodu łowieckiego, posiadają interes prawny do wszczęcia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na odstrzał redukcyjny zwierzyny łownej na podstawie art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciele gruntów rolnych, którzy nie są dzierżawcami ani zarządcami obwodu łowieckiego, nie posiadają interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. do wszczęcia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na odstrzał redukcyjny zwierzyny łownej na podstawie art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie. Przepis ten dotyczy wyłącznie zagrożenia dla prawidłowego funkcjonowania obiektów produkcyjnych i użyteczności publicznej, a pola uprawne nie są takimi obiektami. Interes prawny musi wynikać z przepisów prawa materialnego, a nie z samego faktu posiadania nieruchomości czy poniesienia szkód.
Stan faktyczny
A. O. i H. O. złożyli wniosek o zezwolenie na odstrzał redukcyjny zwierzyny łownej na swoich działkach rolnych. Starosta odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony. Po uchyleniu przez SKO pierwszej decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta ponownie odmówił wszczęcia postępowania. SKO utrzymało w mocy postanowienie Starosty, stwierdzając brak interesu prawnego wnioskodawców. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a., Konstytucji RP i Prawa łowieckiego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi A O. i H. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zezwolenia na odstrzał redukcyjny zwierzyny łownej oddala skargę. Pismem z dnia 31 marca 2016 r. A. O. i H. O. wnieśli o wydanie przez Starostę D. zezwolenia na odstrzał redukcyjny zwierzyny łownej w trybie art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie, na terenie gminy Z., na działkach nr [...] obr. [...] m. Z., nr [...] obr. [...] m. Z., nr [...] obr. [...] m. Z., nr [...] obr. [...] m. Z., nr [...] obr. [...] m. Z., nr [...] obr. [...] m. Z., nr [...] obr. [...] m. Z., nr [...] obr. [...] m. Z., nr [...] obr. [...] m. Z., nr [...] obr. [...] m. Z., nr [...] obr. [...] m. Z., nr [...] obr. [...] m. Z., nr [...] obr. [...] m. Z., nr [...] obr. [...] m. Z., nr [...] obr. [...] m. Z., nr [...] obr. [...] m. Z., nr [...] obr. [...] m. Z., nr [...] obr. [...] m. Z. na okres od [...] r. do [...] r., który będzie przeprowadzony przez A. O., H. O. i H. O. – w ilości [...], [...] ([...]), [...] ([...]). Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, postanowił odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na odstrzał redukcyjny zwierzyny łownej z terenu opisanych wyżej działek. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Starosta [...] wcześniejszą decyzją - z dnia [...] r., nie zezwolił H. O. na odstrzał redukcyjny zwierzyny, zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu odwołania H. O., decyzją z dnia [...] r. umorzyło postępowanie odwoławcze stwierdzając, że nie jest on w rozpatrywanej sprawie stroną postępowania. Kolegium uznało, że wymieniony nie jest dzierżawcą ani zarządcą obwodu łowieckiego, a okoliczność ta wyklucza go z kręgu stron postępowania na podstawie art. 45 ust. 2 Prawa łowieckiego. Zdaniem organu odwoławczego, skarżący posiadając pola uprawne znajdujące się na terenie administracyjnym miasta Z., położone w bliskiej odległości od obwodu łowieckiego nr [...] należącego do Koła Łowieckiego [...] posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny w odstrzale redukcyjnym zwierzyny. W prawie łowieckim, ani w przepisach wykonawczych do tej ustawy, nie ma przepisu, który uprawniałby inne podmioty – poza dzierżawcą lub zarządcą obwodu łowieckiego – do zgłaszania żądania i formułowania swojego stanowiska w kwestii odłowu lub odstrzału redukcyjnego zwierzyny, które następnie powinno być brane pod uwagę przez właściwe w sprawie organy. Mając powyższe na uwadze, Starosta uznał, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu i postanowił w oparciu o art. 61 a § 1 k.p.a. odmówić wszczęcia postępowania. Po rozpoznaniu zażalenia na powyższe postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie, uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, z treści art. 145 ust. 3 Prawa łowieckiego wynika bezspornie, że decyzja starosty w przedmiocie odłowu lub odstrzału redukcyjnego zwierzyny jest przejawem autonomicznej woli organu. Decyzja taka może być wydana w przypadku szczególnego zagrożenia w prawidłowym funkcjonowaniu obiektów produkcyjnych i użyteczności publicznej przez zwierzynę. Użyte w tym przepisie wyrażenie "może" wskazuje, że wydanie decyzji należy do uznania administracyjnego organu. Z powyższego bezspornie wynika, że strona nie może się skutecznie domagać od organu wydania decyzji o określonej treści, w szczególności nie może się domagać przyznania osobistego prawa do odstrzału określonej liczby zwierzyny w wyznaczonym terminie. Ewentualne wnioski w przedmiocie odłowu lub odstrzału redukcyjnego zwierzyny mogą być traktowane jedynie jako źródło informacji na temat zdarzenia, nie zaś jako wnioski wszczynające postępowanie. Kolegium zaznaczyło, że właściwy organ rozpatrując okoliczności w przedmiocie odłowu lub odstrzału redukcyjnego zwierzyny, powinien przede wszystkim zbadać czy na danym terenie występują przypadki szczególnego zagrożenia w prawidłowym funkcjonowaniu obiektów produkcyjnych i użyteczności publicznej przez zwierzynę. Powinien rozważyć na podstawie jakich dowodów stwierdza się, szczególne zagrożenie obiektów produkcyjnych i użyteczności publicznej, a także czy podawane straty w uprawach rolnych można podciągnąć pod zagrożenia obiektów użyteczności publicznej. Należałoby nadto zwrócić uwagę na art. 33 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, zgodnie z którym w przypadku, gdy zwierzęta stanowią nadzwyczajne zagrożenie dla życia, zdrowia lub gospodarki człowieka, w tym gospodarki łowieckiej, dopuszcza się podjęcie działań mających na celu ograniczenie populacji tych zwierząt. Sejmik województwa określa w drodze uchwały miejsce, warunki, czas i sposoby ograniczenia populacji tych zwierząt, po zasięgnięciu opinii Państwowej Rady Ochrony Przyrody, organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, oraz Polskiego Związku Łowieckiego. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Starosta [...] na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. ponownie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania zezwolenia na odstrzał redukcyjny zwierzyny łownej z terenu działek wskazanych we wniosku A. O. i H. O. z dnia [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ raz jeszcze wskazał, że skarżący posiadając pola uprawne znajdujące się na terenie administracyjnym miasta Z., położone w bliskiej odległości od obwodu łowieckiego nr [...] należącego do Koła Łowieckiego [...]", posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny w odstrzale redukcyjnym zwierzyny. Ponadto, powołując się na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., organ zaznaczył, że decyzja o odstrzale redukcyjnym zwierzyny może być wydana w przypadku szczególnego zagrożenia w prawidłowym funkcjonowaniu obiektów produkcyjnych i użyteczności publicznej przez zwierzynę. Strona skarżąca nie może się skutecznie domagać przyznania jej osobistego prawa do odstrzału określonej liczby zwierzyny w wyznaczonym terminie. Dodatkowo, Starosta odwołując się do treści pisma z dnia 17 sierpnia 2016 r. z Departamentu Leśnictwa Ministerstwa Środowiska, wskazał, że art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie nie można zastosować w odniesieniu do szkód wyrządzonych przez zwierzęta łowne w uprawach i płodach rolnych. Wniosek A. O. i H. O. z dnia [...] r. o wydanie zezwolenia na odstrzał redukcyjny zwierzyny został potraktowany jako źródło informacji na temat zdarzenia, a nie jako wniosek wszczynający postępowanie. Starosta poprzez wystosowanie pisemnych zapytań do potencjalnych stron postępowania i zgodnie z art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie zbadał czy na danym terenie występują przypadki szczególnego zagrożenia w prawidłowym funkcjonowaniu obiektów produkcyjnych i użyteczności publicznej. Zdaniem organu, A. O. i H. O. nie są – w rozpatrywanej sprawie – stroną postępowania w przedmiocie odłowu lub odstrzału redukcyjnego zwierzyny, nie są oni dzierżawcami ani zarządcami obwodu łowieckiego, a okoliczność ta wyklucza ich z kręgu stron postępowania na podstawie art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie. W zażaleniu na powyższe postanowienie, A. O. i H. O. wnieśli o jego uchylenie w całości, podnosząc zarzut naruszenia art. 61 a § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na odmowie wszczęcia postępowania w sprawie, której przedmiotem jest wydanie zezwolenia na odstrzał redukcyjny zwierzyny łownej w trybie art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie, na terenie gminy Z., na działkach o numerach wskazanych przez strony – na okres od [...] r. do [...] r., pomimo braku podstaw do wydania orzeczenia o tej treści, jak również naruszenia art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ograniczenie prawa własności wnioskodawców. Ponadto skarżący zarzucili zaskarżonemu postanowieniu także naruszenie art. 28 k.p.a. w zw. z art. 140 k.c. poprzez nieuwzględnienie interesu prawnego wnioskodawców związanego z ochroną prawa własności oraz wykonywaniem prawa własności przez wnioskodawców a także naruszenie art. 45 ust. 3 i 4 ustawy Prawo łowieckie poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że do zgłaszania żądania i formułowania swojego stanowiska w kwestii odłowu lub odstrzału redukcyjnego zwierzyny uprawnione są wyłącznie podmioty będące dzierżawcą lub zarządcą obwodu łowieckiego, pomimo braku podstaw uzasadniających powyższe stanowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 61a ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że analiza wniosku A. O. i H. O. o wydanie zezwolenia na odstrzał redukcyjny zwierzyny łownej w trybie art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie, na wskazanych we wniosku działkach wyłączonych z obwodów łowieckich pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawcom nie przysługuje przymiot strony. Zwracając się o udzielenie zgody na dokonanie odstrzału redukcyjnego zwierzyny, wnioskodawcy wskazali na art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie. Analiza tego przepisu wskazuje na podejmowanie działania przez starostę z urzędu. W przypadku stwierdzenia okoliczności potwierdzających szczególne zagrożenie w prawidłowym funkcjonowaniu obiektów produkcyjnych i użyteczności publicznej przez zwierzynę, starosta powinien rozważyć zasadność wydania decyzji o odłowie lub odstrzale redukcyjnym. Decyzja ta nie jest obligatoryjna, jednak starosta powinien uzasadnić brak potrzeby jej wydania, jeżeli stwierdzi, że zachodzą przesłanki do jej wydania, to jest zaistniało szczególne zagrożenie w prawidłowym funkcjonowaniu obiektów produkcyjnych i użyteczności publicznej przez zwierzynę. Przepis ten nie wskazuje na obowiązek działania starosty na wniosek stron. Ogólne zasady i przepisy postępowania wskazują jednak, że jeśli rozstrzygnięcie w określonym przez obowiązujące przepisy zakresie, wpływa na interes prawny jakiejś osoby, to taką osobę należy uznać za stronę postępowania. Przyjmując za punkt wyjścia – zawartą w art. 28 k.p.a. – definicję strony postępowania i jej elementy w postaci interesu prawnego lub obowiązku, można ustalić krąg podmiotów, które mogą domagać się dokonania odstrzału redukcyjnego zwierzyny i wydania przez starostę decyzji o odłowie lub odstrzale redukcyjnym zwierzyny, to jest krąg osób, które byłyby stronami. Zdaniem Kolegium, są to podmioty prowadzące i odpowiedzialne za prowadzenie obiektów produkcyjnych i obiektów użyteczności publicznej. W przepisach prawa łowieckiego brak jest sprecyzowania pojęcia "obiektów produkcyjnych". W ocenie organu odwoławczego, nie można przyjąć, że prowadzenie upraw jest tożsame z prowadzeniem obiektów produkcyjnych. Działalność produkcyjna jest działalnością gospodarczą zaś prowadzenie upraw należy zakwalifikować jako działalność rolną. Kolegium podkreśliło, że kwestia wynagradzania szkód wyrządzonych przez zwierzynę w uprawach i płodach rolnych znalazła swoje odrębne uregulowanie w Prawie łowieckim (art. 46 ust. 1 pkt 1 oraz art. 50 ust. 1 b ustawy Prawo łowieckie). Zniszczenia i ewentualne szkody w uprawach rolnych są naprawiane bez wydawania jakiejkolwiek decyzji, na podstawie wspomnianych przepisów Prawa łowieckiego. W tym zakresie uregulowane jest ustawowo ograniczenie właścicieli terenu w wykonywaniu uprawnienia do swobodnego korzystania z rzeczy, podlegającego ochronie na podstawie art. 140 k.c. Przepisy prawa łowieckiego bowiem nie zostawiają swobody właścicielom gruntów, na których bytuje zwierzyna, lecz wprowadzają stosowne regulacje zmierzające do ochrony zwierzyny i zapewnienia prawidłowego jej bytowania w środowisku człowieka. W tym znaczeniu ograniczenie swobodnego prawa własności jest uzasadnione i nie narusza istoty tego prawa. Zarzuty skarżących dotyczące naruszenia zarówno przepisów Prawa łowieckiego, jak i przepisów Kodeksu cywilnego oraz Konstytucji RP są więc niezasadne. A. O. i H. O. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na powyższe postanowienie, zarzucając mu: - obrazę przepisu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie poprzez błędną jego interpretację i wskazanie, że skarżący nie posiadają przymiotu strony, a co za tym idzie pominięcie, że wyznacznikiem bycia stroną postępowania administracyjnego jest posiadanie przez dany podmiot interesu prawnego, - obrazę art. 7 k.p.a., poprzez "zaniechanie wyważania interesu" społecznego i słusznego interesu obywateli. W uzasadnieniu skargi strony, powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r. (sygn. akt II OSK 176/11), podniosły, że przepis art. 28 k.p.a. nie ustanawia normy prawnej samoistnej, a zatem stosowany jest w związku z przepisami prawa materialnego, które dają podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego, dając jednostce status strony postępowania. Takim właśnie przepisem prawa materialnego jest art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie. Z kolei zgodnie z brzmieniem art. 45 ust. 4 tej ustawy, odstrzały redukcyjne i zastępcze zwierzyny mogą przeprowadzać wyłącznie osoby uprawnione do wykonywania polowania w rozumieniu przepisów ustawy oraz rozporządzenia w sprawie uprawnień do wykonywania polowania. Skarżący podkreślili, że legitymują się uprawnieniami, o których mowa w art. 45 ust. 4 ustawy Prawo łowieckie. Zdaniem stron, na gruncie art. 45 ust. 3 tej ustawy będzie występować sytuacja wskazująca, że nastąpiło szczególne zagrożenie obiektu produkcyjnego lub obiektu użyteczności publicznej i zawsze właściciel takiego obiektu będzie zwracał się z wnioskiem do starosty o wydanie decyzji o zastosowanie odłowu lub odstrzału redukcyjnego. Wniosek taki wszczyna postępowanie administracyjne. W wypadku decyzji wydawanej w oparciu o wskazany wyżej przepis, ustawa nie wskazuje wprost, kto jest stroną postępowania. Biorąc pod uwagę przesłankę wydania decyzji, tj. stan "szczególnego zagrożenia w prawidłowym funkcjonowaniu obiektów produkcyjnych i użyteczności publicznej", trzeba uznać, że stroną tego postępowania jest właściciel zagrożonych obiektów. Jego interes prawny w sprawie o wydanie decyzji o odłowie lub odstrzale redukcyjnym wynika z przepisów Kodeksu cywilnego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z powodu braku przesłanek do uznania, że zaskarżone postanowienie jest niezgodne z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby konieczność jego wyeliminowania z porządku prawnego. Kontroli Sądu podlegało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r. odmawiające, w trybie art. 61a § 1 k.p.a., wszczęcia – na wniosek A. O. i H. O. - postępowania w sprawie wydania zezwolenia na odstrzał redukcyjny zwierzyny łownej z terenu działek wymienionych w tym wniosku, stanowiących współwłasność wymienionych wnioskodawców, a w wypadku działki nr [...] obręb [...] miasta Z. – własność gminy Z.. Kolegium zgodziło się z argumentacją organu pierwszej instancji, że skarżącym w niniejszej sprawie nie przysługuje przymiot strony, wobec czego należało odmówić wszczęcia postępowania na ich wniosek. Przystępując do oceny zasadności powyższego stanowiska wyjaśnić na wstępie trzeba, że organ może odmówić wszczęcia postępowania w oparciu o powyższą regulację wyłącznie w sytuacji, gdy brak interesu prawnego po stronie wnioskodawcy jest oczywisty. Natomiast jeżeli ustalenie legitymacji wnioskodawcy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz szerszej analizy prawnej, to organ winien wszcząć postępowanie i we wszczętym postępowaniu okoliczność powyższą zbadać. Pogląd ten prezentowany jest w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych. Tym samym stosowanie omawianej instytucji powinno być ograniczone tylko do przypadków, gdy żądanie wszczęcia postępowania złożył podmiot oczywiście nieuprawniony i stwierdzenie tego faktu nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, bądź złożonego procesu wykładni przepisów prawa materialnego, albo zaszły inne przyczyny stanowiące podstawę do odmowy wszczęcia postępowania. W rozpoznawanej sprawie wystąpiła sytuacja uprawniająca do stwierdzenia oczywistego braku legitymacji. Co prawda, z uwagi na potraktowanie wniosku skarżących jako informacji o zagrożeniu ze strony zwierzyny łownej dla klientów stacji paliw [...] w Z. położonej na działce należącej do A. D., przeprowadzone zostało stosowne postępowanie dowodowe (zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania), jednak nie dotyczyło ono kwestii związanych z ustaleniem wspomnianej legitymacji skarżących. Z powodów, o których będzie mowa poniżej, ustalenie czy skarżący będący właścicielami nieruchomości, na których występuje zwierzyna łowna, jednakże które nie stanowią obiektów użyteczności publicznej ani obiektów produkcyjnych – są stronami w rozumieniu art. 28 k.p.a. - nie wymagało prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Należy podkreślić, że strony domagały się wydania zezwolenia na odstrzał redukcyjny zwierzyny w okresie od [...] r. do [...] r, a po modyfikacji wniosku pismem z dnia 28 września 2016 r. także na "kolejne sezony łowieckie" - na podstawie art. 45 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz.U. z 2017 r. poz. 1295 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem (w brzmieniu aktualnym w dacie wydania zaskarżonej decyzji), w przypadku szczególnego zagrożenia w prawidłowym funkcjonowaniu obiektów produkcyjnych i użyteczności publicznej przez zwierzynę, starosta, w porozumieniu z Polskim Związkiem Łowieckim, może wydać decyzję o odłowie lub odstrzale redukcyjnym zwierzyny. Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że nie chodzi tu o zagrożenie dla wszelkich obiektów lecz wyłącznie zagrożenie dotyczące obiektów produkcyjnych i użyteczności publicznej. Skarżący nie wskazali by na terenie należących do nich działek zlokalizowane były takie obiekty. Co prawda znajdują się tam m.in. pola uprawne jednak, w ocenie Sądu, nie sposób uznać je za obiekty produkcyjne w rozumieniu tego przepisu. Świadczyć o tym może chociażby fakt, że kwestie dotyczące wynagradzania szkód wyrządzonych w uprawach i płodach rolnych przez dziki, łosie, jelenie, daniele i sarny zostały uregulowane w Prawie łowieckim odrębnie – w art. 46 ust. 1 (w wypadku szkód na terenach obwodów łowieckich) oraz art. 50 ust. 1 pkt 1b (w wypadku szkód wyrządzonych przez zwierzęta łowne na obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich). Zgodnie z tymi przepisami, do wynagradzania szkód wyrządzonych na terenie tych obwodów obowiązani są dzierżawcy lub zarządcy obwodów łowieckich natomiast za szkody wyrządzone przez zwierzęta łowne na obszarach niewchodzących w skład obwodów łowieckich odpowiada Skarb Państwa. W myśl art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz.1257), stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zdaniem sądu, interes prawny, o którym mowa w cytowanym wyżej przepisie dotyczy wyłącznie podmiotu, dla którego z przepisów prawa materialnego wynikają konkretne uprawnienia lub obowiązki powiązane z konkretną sprawą administracyjną. Interes prawny musi być własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny. Od interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego dającego podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. O tym, czy podmiot jest stroną postępowania administracyjnego, nie decyduje zatem jego wola, czy subiektywne przekonanie, ale to, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes tej osoby jako interes prawny. Musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. Zdaniem Sądu, wbrew stanowisku skarżących, w niniejszej sprawie nie można za taki przepis uznać ani art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie ani też art. 140 Kodeksu cywilnego. Jak już wyżej wskazano, art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie dotyczy wyłącznie zagrożenia dla prawidłowego funkcjonowania obiektów produkcyjnych i użyteczności publicznej, a takimi obiektami, z przyczyn o których była mowa powyżej nie są nieruchomości należące do skarżących. Z kolei zastosowanie art. 140 k.c., zdaniem Sądu nie może być rozpatrywane w oderwaniu od przepisów ustawy Prawo łowieckie. Zgodnie z tym przepisem, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że uregulowanie to przewiduje korzystanie przez właściciela z rzeczy – w granicach określonych przez ustawy. Gdyby przepis ten analizować w oderwaniu od przepisów ustawy Prawo łowieckie i innych ustaw (w tym ustawy o ochronie zwierząt), to należałoby uznać, że prawo do wystąpienia o zezwolenie na odstrzał redukcyjny zwierzyny łownej miałby właściciel nieruchomości, na której zwierzyna ta się znalazła, niezależnie od tego czy spowodowała ona jakąkolwiek szkodę. Samo bowiem wkroczenie zwierzyny na teren nieruchomości już powoduje dla jej właściciela pewne ograniczenia w korzystaniu z niej. Tymczasem, zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że nie taka intencja przyświecała ustawodawcy w wypadku uregulowania zawartego w art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie. Ustawodawca nie przez przypadek uzależnił możliwość wydania decyzji o odłowie lub odstrzale redukcyjnym zwierzyny od tego czy doszło do szczególnego zagrożenia w prawidłowym funkcjonowaniu obiektów produkcyjnych i użyteczności publicznej. Wobec tego nie sposób rozpatrywać omawianych kwestii w oderwaniu od przepisu art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie, a co za tym idzie, nie można uznać, że stroną postępowania w takim przypadku jest właściciel każdej nieruchomości, na której znalazła się zwierzyna łowna (nawet jeśli spowodowała szkody jednak nie spowodowała szczególnego zagrożenia o jakim mowa w tym przepisie). Z uwagi na treść tego uregulowania, stroną postępowania w sprawie zezwolenia na odstrzał zwierzyny łownej mógłby być właściciel terenu, na którym znajdują się obiekty produkcyjne bądź obiekty użyteczności publicznej, których prawidłowe funkcjonowanie doznało szczególnego zagrożenia przez zwierzynę. Słusznie zauważyło Kolegium, że w tym zakresie omawiane uregulowania ograniczają właścicieli terenu w wykonywaniu uprawnienia do swobodnego korzystania z rzeczy, podlegającego ochronie a podstawie art. 140 k.c. Przepisy prawa łowieckiego nie zostawiają bowiem swobody właścicielom gruntów, na których bytuje zwierzyna, lecz wprowadzają stosowne regulacje zmierzające do ochrony zwierzyny i zapewnienia prawidłowego jej bytowania w środowisku człowieka. W tym znaczeniu ograniczenie swobodnego prawa własności jest uzasadnione i narusza istoty tego prawa. Z tego względu należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że podnoszone przez skarżących zarzuty naruszenia przepisów ustawy Prawo łowieckie oraz przepisów Kodeksu cywilnego i Konstytucji RP są niezasadne. Natomiast nie sposób ustosunkować się jednoznacznie do argumentacji skarżących dotyczącej możliwości wydania decyzji w celu ochrony interesu społecznego. Z treści skargi nie wynika bowiem ani co skarżący mają na myśli przez wspomnianą ochronę interesu społecznego ani też w jaki sposób powyższy argument ma znaleźć odniesienie do samych skarżących. W tym miejscu należy zaznaczyć, że okoliczność, iż przepis art. 45 ust. 1 ustawy Prawo łowieckie przewiduje możliwość wydania decyzji o odłowie lub odstrzale zwierzyny łownej włącznie w sytuacji zagrożenia w prawidłowym funkcjonowaniu obiektów produkcyjnych i użyteczności publicznej nie oznacza braku możliwości przeciwdziałania innego rodzaju poważnym zagrożeniom wywoływanym przez zwierzęta. Zgodnie bowiem z art. 33 a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2017 r., poz. 1840), w przypadku gdy zwierzęta stanowią nadzwyczajne zagrożenie dla życia i zdrowia lub gospodarki człowieka, w tym gospodarki łowieckiej, dopuszcza się podjęcie działań mających na celu ograniczenie populacji tych zwierząt. Z kolei w myśl art. 33 a ust. 2 cytowanej ustawy, Sejmik województwa, po zasięgnięciu opinii regionalnej rady ochrony przyrody, organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, oraz Polskiego Związku Łowieckiego, określi w drodze uchwały, miejsce, warunki, czas i sposoby ograniczenia populacji zwierząt, o których mowa w ust. 1. Niezależnie od powyższego, jedynie na marginesie należy zauważyć, że sposób sformułowania wniosku skarżących z dnia 31 marca 2016 r. stanowi swoistą próbę ograniczenia kompetencji Starosty [...] bowiem nie tylko narzuca temu organowi rodzaj zezwolenia jakiego miałby udzielić – tj. na odstrzał redukcyjny – z pominięciem przewidzianego w art. 45 ust. 3 ustawy Prawo łowieckie zezwolenia na odłów ale też narzuca osoby, które miałyby przeprowadzić odstrzał. W ocenie Sądu, okoliczność, że art. 45 ust. 4 ustawy Prawo łowieckie wskazuje na możliwość przeprowadzania odstrzałów redukcyjnych wyłącznie przez osoby uprawnione do wykonywania polowania, zaś A. O. i H. O. (jak również H. O.) takie uprawnienia posiadają, nie oznacza, że odstrzału nie mogą przeprowadzić inne uprawnione osoby. Dodatkowo należy też wskazać, że wnioskiem skarżących objęte zostały nie tylko działki należące do nich ale także działka nr [...] obręb [...] miasta Z. stanowiąca własność gminy Z.. Z podanych wyżej przyczyn zasadnie organy odmówiły wszczęcia postepowania, wobec ustalenia, że skarżącym nie przysługuje przymiot stron, a zatem zaszły przesłanki wymienione w art. 61a § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369) - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło