II SA/Sz 1278/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.) Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2007 r. sprawy ze skargi J. Ch. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji odmówił wnioskodawcy przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz wnioskowanych dodatków do zasiłku rodzinnego. Powodem odmowy przyznania świadczeń było przekroczenie kwoty kryterium dochodowego. Od przedmiotowej decyzji odwołała się J. Ch. podnosząc, że dochód rodziny jedynie o [...] zł przekroczył kwotę dopuszczalnego dochodu. Strona wyjaśnia, że dochód rodziny za [...] r. został zawyżony o kwotę [...]zł stanowiącą ulgę remontową. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...]r. numer [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wyjaśniło, iż w świetle art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz.992 z późn.zm.), zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, zaś prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: rodzicom, jednemu z rodziców, opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się. W myśl art. 5 ust. 1 ww. ustawy zasiłek rodzinny przysługuje wyżej wymienionym osobom, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] zł, a w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł. Stosownie do art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych za dochód rodziny należy uznać miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Przepis art. 3 ustawy stanowi, iż dochód to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych, na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne nie zaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz zapłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne. Dochodem są także inne dochody niepodlegające opodatkowaniu wymienione w ustawie. Do wniosku o świadczenia rodzinne dołącza się, zgodnie z art. 23 ust. 4 pkt 1 ustawy zaświadczenia o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych każdego członka rodziny, wydane przez właściwy urząd skarbowy, zawierające informacje o: - wysokości dochodu, - wysokości składek na ubezpieczenie społeczne odliczonych od dochodów, - wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne odliczonych od podatku, - wysokości należnego podatku. Do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego organ I instancji przyjął dochód wnioskodawczyni w kwocie [...] zł na podstawie zaświadczenia urzędu skarbowego i po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczonej od dochodu (wyliczona przez organ). Kolegium wyjaśniło, że dochód utracony w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy, oznacza utratę dochodu spowodowaną: - uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, - utratą prawa do zasiłku dla bezrobotnych lub stypendium w wysokości zasiłku dla bezrobotnych, - utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, - utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, - nie otrzymaniem części albo całości zasądzonych świadczeń alimentacyjnych, - wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Zatem dochód z tytułu zwrotu nadpłaconego podatku w związku z ulgą remontową nie może być uznany za dochód utracony w rozumieniu ustawy. Natomiast w myśl art. 3 pkt 1 a ustawy w związku z § 15 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz.U. Nr 105, poz.881 z późn.zm. ) w przypadku, gdy członek rodziny osiąga dochody podlegąjące opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, dochód członka rodziny pomniejsza się o podatek należny, składki na ubezpieczenia społeczne oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Nie ma zatem żadnych podstaw prawnych, by dochód wykazany w zaświadczeniu z urzędu skarbowego pomniejszać o jakiekolwiek inne składniki. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł (dziecko legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności). Kolegium ustaliło, że w przypadku rodziny wnioskodawczyni dochód na osobę wyniósł [...] zł [...] zł. Nawet przy uwzględnieniu szczególnego przypadku określonego art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych zgodnie z którym, gdy dochód rodziny (w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy) przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany (tj. [...] zł), zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym - dochód rodziny wnioskodawczyni należy uznać za wyższy od maksymalnego uprawniającego do otrzymywania zasiłku rodzinnego, który w przypadku rodziny wnioskodawczyni wynosi miesięcznie [...]zł [...], bowiem faktyczny dochód miesięczny stanowiła kwota [...] zł. Przekroczenie miesięcznego dochodu rodziny wyniosło [...], czyli było wyższe niż [...] zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ponadto stwierdziło, iż w sytuacji, gdy na dziecko nie przysługuje zasiłek rodzinny, dodatek do tego zasiłku także nie przysługuje. Zatem stronie nie przysługuje także prawo do wnioskowanych dodatków, prawo do dodatków jest bowiem prawem akcesoryjnym, tzn. nierozłącznie związanym z prawem do zasiłku. Przepisy regulujące prawo do świadczeń rodzinnych nie mają charakteru uznaniowego co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie mogą mieć wpływu na prawo do świadczeń w sytuacji, gdy jakikolwiek z niezbędnych warunków uprawniających do świadczenia nie został spełniony. Powyższa decyzja została zaskarżona przez J. Ch. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżąca wykazała, iż Kolegium błędnie ustaliło wysokość kryterium dochodowego mającego zastosowanie w przypadku jej rodziny, a także stwierdziła, iż dochód miesięczny rodziny został zawyżony. Przedstawiła swoją bardzo trudną sytuację materialną i wykazała wysokość zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku w przeciągu całego okresu zasiłkowego, który przysługiwałby jej rodzinie i który stanowiłby niebagatelną pomoc w utrzymaniu rodziny. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie jej zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumenty prawne wskazane w zaskarżonej decyzji. Kolegium przyznało, iż w uzasadnieniu błędnie wyliczyło kryterium dochodowe rodziny, a także kwotę o którą dochód rodziny przekracza kwotę uprawniającą do zasiłku jednakże, zdaniem Kolegium, błąd ten nie miał wpływu na prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli działalności administracji publicznej w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Na podstawie art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ) kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje organów administracyjnych. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy ( art.145 ww. ustawy ). W przypadku natomiast nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala ( art.151 powołanej na wstępie ustawy ). Tym samym sąd administracyjny nie jest uprawniony do merytorycznego rozstrzygania spraw w miejsce organów administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art.134 § 1 ww. ustawy ). Mając na uwadze zakres kompetencji Sądu oraz ustalony stan faktyczny i prawny sprawy należało skargę oddalić. Zgodnie z art.5 ust.2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz.992 z późn.zm. ) zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] zł. [...] skarżącej [...] , jest osobą zaliczoną do znacznego stopnia niepełnosprawności, rodzina składa się z [...] osób, a więc miesięczny dochód rodziny uprawniający do otrzymania zasiłku rodzinnego dla tej rodziny wynosi [...]zł. Wyliczony przez organ faktyczny miesięczny dochód rodziny skarżącej wyniósł [...] – zł, co w przeliczeniu na jedną osobę stanowi kwotę [...] zł. W oparciu o art.5 ust.3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku gdy dochód rodziny lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Kwota najniższego zasiłku wynosi [...] zł. Powiększając kwotę dochodu rodziny uprawniającą daną rodzinę do zasiłku o kwotę najniższego zasiłku [...] uzyskujemy kwotę [...] zł, stanowiącą maksymalny, nieprzekraczalny przy przyznawaniu zasiłku rodzinnego, dochód [...] rodziny. Tymczasem rzeczywisty miesięczny dochód rodziny J. Ch. w [...] r. wyniósł [...] zł, a więc więcej niż wyliczone powyżej kryterium dochodowe. W świetle powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prawidłowo zinterpretowało i zastosowało w zaskarżonej decyzji obowiązujące przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych i utrzymało w mocy decyzję odmawiającą J. Ch. przyznania prawa do zasiłku rodzinnego, a także pochodnych dodatków do tego zasiłku. Błędy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczące obliczeń kryterium dochodowego i jego przekroczenia przez rodzinę J. Ch. , jakkolwiek naganne, nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm. ) orzekł, jak w sentencji.