II SA/Sz 1278/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zgody na usunięcie drzew oddala skargę. Zaskarżoną decyzją dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...], którą na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie wyrażenia zgody na usunięcie drzew gatunku sosna górska () w ilości 3 sztuk o obwodach pni 24cm, 41cm, 30cm (trójpniowa), sosna zwyczajna () w ilości 3 sztuk o obwodach pni 99cm, 33cm i 83cm (dwupniowa) oraz modrzew europejski () w ilości 1 sztuka o obwodzie pnia 85cm (zmierzonych na wysokości 130cm od ziemi) rosnących na terenie dz. nr [...] obręb ewidencyjny, gmina. Powyższe orzeczenia zapadły w następującym stanie faktycznym: Wnioskiem z dnia 11 lutego 2015 r. M. C., zam. wystąpiła o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew gatunku sosna górska () w ilości 3 sztuk o obwodach pni 24cm, 41cm, 30cm (trójpniowa), sosna zwyczajna () w ilości 3 sztuk o obwodach pni 99cm, 33cm i 83cm (dwupniowa) oraz modrzew europejski () w ilości 1 sztuka o obwodzie pnia 85cm, rosnących na terenie dz. nr [..] obręb ewidencyjny , gmina . W dniu 3 kwietnia 2015 r. zostały przeprowadzone oględziny przedmiotowych drzew w obecności wnioskodawczyni oraz pracowników organu. Pismem z dnia 15 kwietnia 2015 r. Wójt Gminy zwrócił się do Urzędu Morskiego w Słupsku o uzgodnienie zmian w zadrzewieniu na terenie dz. Nr obręb ewidencyjny , gmina zgodnie z projektem decyzji w sprawie wydania zezwolenia na usunięcie drzew gatunku sosna górska (Pinus mugo) w ilości 3 sztuk o obwodach pni 24 cm, 41 cm, 30 cm (trójpniowa), sosna zwyczajna (Pinus sylvestris) w ilości 3 sztuk o obwodach pni 99 cm, 33 cm i 83 cm (dwupniowa) oraz modrzew europejski (Larix decidud) w ilości 1 sztuka o obwodzie pnia 85cm (zmierzonych na wysokości 130 cm od ziemi), rosnących na terenie dz. nr obręb ewidencyjny , gmina . Postanowieniem z dnia [...] r. organ ten uwzględnił bez uwag projekt decyzji jednocześnie zastrzegł, iż postanowienie to nie upoważnia do przedmiotowej wycinki drzew, którą można przeprowadzić dopiero po wydaniu decyzji przez Wójta Gminy . W związku z powziętą informacją o wycięciu drzew przed wydaniem decyzji zezwalającej na ich usunięcie pismem z dnia [...] zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie usunięcia drzew rosnących na terenie dz. nr obręb ewidencyjny , gm. , bez wymaganego zezwolenia. W dniu [..] r. dokonano oględzin nieruchomości dz. nr obręb ewidencyjny , gm. w obecności pracowników Gminy -A. S. i B. Ż. oraz właściciela dz. nr obręb ewidencyjny , gm. – M. C. Stwierdzono usunięcie przedmiotowych drzew poprzez wycięcie. Właściciel działki oświadczył, iż drzewa zostały usunięte najprawdopodobniej w dniu 7 maja 2015r. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, co skutkuje wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania w myśl art. 105 § 1 k.p.a. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik wnioskodawczyni wskazał, że organ I instancji zobowiązany był poprowadzić postępowanie oraz czynności procesowe w terminie, który dawałby mu podstawę do wydania decyzji merytorycznej zgodnie ze stanem rzeczywistym. Ponadto wnioskodawczyni otrzymała projekt decyzji, który potraktowała jako merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy i po trzech tygodniach dokonała wycinki drzew. Po rozpoznaniu odwołania przytoczoną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego określona w art. 88 ust. 1 ustawy z 2004 r. o ochronie przyrody kara należy do kategorii tzw. deliktów administracyjnych, co oznacza, że jest wymierzana w razie zaistnienia takiego stanu faktycznego, z jakim ustawa wiąże odpowiedzialność. Bez znaczenia dla bytu tej odpowiedzialności, pozostają pobudki czy motywy, jakimi kieruje się osoba usuwająca drzewo, nie ma też znaczenia jej stan świadomości co do bezprawności takiego działania. Jest to bowiem delikt administracyjny, w którym nie bada się stopnia zawinienia strony w przypadku braku stosownego zezwolenia w formie ostatecznej decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 k.p.a. w związku z art. 107 § 1 k.p.a., gdyż jest to tzw. odpowiedzialność obiektywna. Stąd, chybione są wszystkie zarzuty dotyczące naruszenie obowiązującego prawa procesowego - art. 6, art. 12 i art. 105 § 1 k.p.a. W tej sytuacji w ocenie Kolegium nie ma znaczenia to, że pod koniec kwietnia 2015 r. strona skarżąca otrzymała od organu I instancji pismo zatytułowane "projekt decyzji", który omyłkowo potraktowała jako merytoryczne rozstrzygnięcie zgody na wycinkę drzew. Jednoznacznie z akt sprawy wynika, że przed wydaniem decyzji o zezwoleniu na wycięcie drzew, drzewa już zostały wycięte. W takim stanie rzeczy, właściwy w sprawie organ, powinien sprawę załatwić orzeczeniem o umorzeniu postępowania administracyjnego. Sprawa z wniosku o wyrażenie zgody na wycięcie drzew stała się bowiem bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik M.C. adw. M. B., który zarzucił: - obrazę przepisów prawa materialnego - art. 83 ust. 1, 2c i art. 84 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2013 r. poz. 627 z późniejszymi zm.) polegający na wydaniu decyzji umarzającej postępowanie w sytuacji, gdy w toku postępowania związanego z rozpatrzeniem sprawy zgromadzone zostały w sposób niewadliwy fakty i dowody mające znaczenie w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew gatunków we wniosku wymienionych, a interes strony postępowania -Dyrektora Urzędu Morskiego w Słupsku - w zakresie zmian zadrzewienia w pasie ochronnym wybrzeża - nie sprzeciwia się temu, a to wobec między innymi stanowiska tego organu przedstawionego w postanowieniu wydanym po przeprowadzeniu oględzin przez pracownika Urzędu M., po dokonaniu usunięcia przez skarżącą drzew z nieruchomości, - rażące naruszenie przez Organ I instancji obowiązującego prawa procesowego - w szczególności przepisu art. 6 k.p.a. stanowiącego o legalności działania organów publicznych, a także zasady szybkości prowadzonego postępowania wynikającej bezpośrednio z art. 12 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania przez Organ I instancji opieszale, wprowadzając równocześnie skarżącą w błąd co do wydania pozytywnego rozstrzygnięcia - zgodnego z wnioskiem skarżącej - w sytuacji, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji - lecz przesłaniem jedynie projektu decyzji, który to z omyłki skarżąca potraktowała jako merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, - obrazę przepisów procedury to jest art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. K.p.a. polegającą na wydaniu decyzji umarzającej postępowanie uznającej je jako bezprzedmiotowe, w sytuacji, gdy ewentualna podstawa umorzenia postępowania powinna stwierdzać legalność przeprowadzonych działań wycinki przez skarżącą drzew o czym świadczą okoliczności sprawy, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oraz stanowisko strony - Urzędu Morskiego - organu nadzorującego legalność działań M. C., ponadto wyliczenie przez Organ I instancji opłaty tytułem wycinki drzew. Powołując się na powyższe zarzuty wniósł o : - uchylenie obu podlegających odwołaniu decyzji i zwrot sprawy Organowi I instancji celem uzupełnienia postępowania dowodowego przez ten organ oraz prawidłowej oceny zgromadzonych dowodów w sprawie, ewentualnie o: - zmianę decyzji Organu II instancji i przekazanie jej do prowadzenia Organowi I Instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości lub w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w całości albo w części. Przedmiotem postępowania był wniosek skarżącej o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew rosnących na jej nieruchomości. Oględziny drzew objętych wnioskiem zostały przeprowadzone w dniu 3 kwietnia 2015 r. Wskutek uzyskanych przez organ informacji o wycięciu przedmiotowych drzew przeprowadzono w dniu 1 czerwca 2015 r. ponowne oględziny działki należącej do skarżącej w trakcie których został potwierdzony fakt wycięcia objętych wnioskiem drzew. Należy wskazać, iż bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a., to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjno-prawnego, takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli zabraknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego (B. Adamiak i J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2005 r.). Skoro w dacie rozpoznawania sprawy drzewa zostały już usunięte, organ administracji publicznej zobowiązany był na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzyć postępowanie w niniejszej sprawie jako bezprzedmiotowe. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż w świetle art. 105 § 1 k.p.a. decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji państwowej wydaje się w szczególności wówczas, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpoznania sprawy. W takiej sytuacji nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, a jakiekolwiek rozstrzygnięcie pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne. Z tych powodów zarzuty skargi dotyczące przyczyn usunięcia drzew nie mogły mieć wpływu na końcowe rozstrzygnięcie w sprawie. W tym stanie rzeczy na odstawie art. 151 P.p.s.a. należało orzec jak w wyroku.