II SA/Sz 1279/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-12-07
Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy mógł uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu rzekomego naruszenia przepisów postępowania, gdy materiał dowodowy był kompletny i organ odwoławczy mógł samodzielnie uzupełnić ewentualne braki?Ratio decidendi
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia tylko wtedy, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a zakres konieczny do wyjaśnienia ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W sytuacji, gdy materiał dowodowy jest kompletny lub ewentualne braki są niewielkie i mogą być uzupełnione przez organ odwoławczy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności, uchylenie decyzji jest niedopuszczalne. W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie wykazał naruszenia przepisów postępowania ani istotnej niekompletności materiału dowodowego, dlatego uchylenie decyzji organu pierwszej instancji było niezasadne.Stan faktyczny
Spółka A uzyskała decyzję środowiskową na budowę i eksploatację farmy wiatrowej obejmującą sześć turbin o określonych parametrach. Organ pierwszej instancji uznał, że przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych nie mają zastosowania, gdyż pozwolenia na budowę zostały wydane przed wejściem w życie tej ustawy. Odwołanie od decyzji wniósł Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które uchyliło decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego dotyczącego odległości turbin od zabudowań. Spółka A złożyła sprzeciw od decyzji SKO.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i zasądził od SKO na rzecz Spółki A zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, , , po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej Spółki A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...]. Wójt Gminy D. ustalił na rzecz Spółki A. środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie i eksploatacji farmy wiatrowej W., wskazując, że obejmuje ono budowę sześciu turbin wiatrowych o mocy pojedynczej turbiny nieprzekraczającej 2,5 MW, wysokości wieży od 80 do 130 m i średnicy wirnika od 82,5 do 120 m, wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą (kable elektroenergetyczne średniego napięcia, kable światłowodowe, drogi dojazdowe, place manewrowe i montażowe). Organ określił również wysokość poszczególnych turbin, która kształtuje się w przedziale od 147 do 180 m.
W decyzji określono ponadto warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, wymagania dotyczące ochrony środowiska do uwzględnienia w dokumentacji wymaganej do wydania decyzji (projekcie budowlanym), wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, wymogi w zakresie ograniczenia transgranicznego oddziaływania na środowisko.
Na inwestora nałożono obowiązek przeprowadzenia szczegółowego monitoringu porealizacyjnego ornito oraz chiropterofauny, udzielając jednocześnie szczegółowych zaleceń co do jego zakresu i zobowiązując do przedłożenia go Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w S. Wskazano również na konieczność sporządzenia porealizacyjnej analizy w zakresie immisji hałasu do środowiska.
Nie stwierdzono konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Nie stwierdzono również konieczności utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wyjaśnił, że analizowane przedsięwzięcie jest objęte ustaleniami dwóch miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego przyjętych uchwałami Rady Gminy Darłowo z dnia 30 czerwca 2005 r., nr XXII/282/2005, odnoszącej się do turbin zlokalizowanych na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...] w obrębie J. oraz z dnia 26 listopada 2008 r., nr XXI/290/2008, odnoszącej się do działek o numerach ewidencyjnych [...] (przed podziałem [...]), [...] w obrębie D. oraz nr [...] i [...] w obrębie B. Działki o wskazanych numerach znajdują się na terenach, na których dopuszczono lokalizację elektrowni wiatrowych.
W dalszej części uzasadnienia podkreślono, że przed wydaniem decyzji zasięgnięto opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i ocena taka została dokonana.
Organ wyjaśnił również, że w przedmiotowej sprawie została w dniu [...] r. wydana decyzja w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań, która została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., jednak wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 1029/14 została ona uchylona. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 1912/15, oddalił skargę kasacyjną inwestora od ww. wyroku, wskazując na konieczność dokonania ustaleń w przedmiocie lokalizacji konkretnych wież, z podaniem numerów ewidencyjnych działek, na których mają być zlokalizowane oraz odległości od zabudowań przeznaczonych na pobyt ludzi i zgodności z ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
Wójt Gminy D. podniósł, że w toku postępowania inwestor przedłożył korektę raportu oddziaływania na środowisko wraz z operatem technicznym, sporządzonym, przez uprawnionego geodetę. W dokumencie tym wskazano odległości poszczególnych turbin od najbliższych zabudowań mieszkalnych i innych zabudowań przeznaczonych na pobyt ludzi. Wyjaśnił także, że w odniesieniu do turbin zlokalizowanych na działkach nr [...] w obrębie D. i działkach o numerach [...] w obrębie B. spełniony zostanie wymóg zachowania limitu wysokościowego – 160 m.n.p.t. W ocenie organu planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, o których była mowa wyżej.
Organ pierwszej instancji wyjaśnił także, że w toku postępowania dopuszczono dowód z opinii radcy prawnego K. G. z dnia 6 lutego 2017 r. Przedmiotem tej opinii była zgodność planowanej inwestycji z aktualnie obowiązującymi przepisami prawa, bowiem w trakcie procedowania nad wnioskiem inwestora w życie weszły przepisy ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 961), zwanej dalej również "u.i.e.w." Organ podzielił wyrażony w opinii pogląd, że w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowania ograniczenia, o których mowa w art. 4 ust. 1 przedmiotowej ustawy, bowiem w odniesieniu do elektrowni wiatrowej zostało wydane pozwolenie na budowę.
W ocenie organu raport o oddziaływaniu na środowisko, który został sporządzony w toku postępowania, zachował swoją aktualność, pomimo jego uzupełnienia, zaś uzyskane pozytywne uzgodnienie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. i opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. pozostają w mocy, co stanowiło podstawę ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. Organ nie uwzględnił przy tym uwag wnoszonych przez Stowarzyszenie oraz G. M.-H., G. W. i E. S., którzy domagali się wydania decyzji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. Podkreślił, że decyzja środowiskowa miałaby objąć turbinę WK1, która nie została wybudowana oraz turbiny WK3, WK4, WK5, WK6 i WK7, które jeszcze przed wejściem w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych zostały zrealizowane i dla których uzyskano pozwolenia na użytkowanie.
Okoliczność ta zdaniem organu ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie, bowiem jak stanowi art. 13 ust. 2 tej ustawy, pozwolenia na budowę dotyczące elektrowni wiatrowych, wydane przed jej wejściem w życie oraz wydane w toku postępowania, o którym mowa w art. 13 ust. 3, zachowują moc, o ile w ciągu 3 lat od dnia wejścia w życie ustawy wydana zostanie decyzja o pozwoleniu na budowę. Ponadto zgodnie z art. 13 ust. 3 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę wszczęte i niezakończone do dnia jej wejścia w życie prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Zdaniem organu intencją ustawodawcy było wyłączenie spod regulacji ustawy postępowań budowlanych jak również postępowań w sprawie środowiskowych uwarunkowań, jeżeli przed wejściem w życie przepisów tej ustawy wszczęto postępowanie w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę. Odnosi się to w niniejszej sprawie zarówno do turbin już zrealizowanych jak i turbiny planowanej i w konsekwencji wymagania odległościowe, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.i.e.w. nie mogą mieć zastosowania.
Końcowo organ podkreślił, że w sprawie zgromadzono kompletny materiał dowodowy i nie występuje żadna z okoliczności stanowiących negatywną przesłankę do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 – j. t. ze zm.)
Odwołanie od decyzji wnieśli Stowarzyszenie, G. W. oraz 22 mieszkańców sołectwa J. i M. Ś. – mieszkaniec sołectwa B. podnosząc, ze planowana inwestycja nie spełnia wymogów odległościowych określonych przepisami ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę Wójtowi Gminy D. do ponownego rozpatrzenia.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że mimo iż postępowanie w przedmiocie wydania decyzji "środowiskowej" dla wnioskowanego przez Spółkę A przedsięwzięcia zostało wszczęte w oparciu o wniosek Spółki z dnia [...] r., czyli 3 lata przed wejściem w życie przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, zarówno organ I instancji jak i Kolegium zobowiązane jest w postępowaniu odwoławczym do stosowania przepisów w/w ustawy, gdyż ustawodawca w przepisach przejściowych nie zawarł dyspozycji, iż do spraw wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną - stosuje się przepisy dotychczasowe.
Mając na uwadze, że powyższa ustawa odnosi się również do obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, uchwalonych przez rady gminne przed wejściem w życie w/w ustawy, Kolegium w fazie wstępnej postępowania odwoławczego przywołało przede wszystkim przepisy przejściowe określone w art.15 w/w ustawy, dotyczące m.in. miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (mpzp) , gdyż lokalizacja poszczególnych turbin wiatrowych wnioskowanego przedsięwzięcia została ustalona w mpzp, uchwalonym przez Radę Gminy Darłowo (uchwała z dnia 30 czerwca 2005 r. nr XXII/282/2005 ze zmianą z dnia 26 listopada 2008 r. uchwałą XXI/290/2008). W art.15 u.i.e.w., czyli w przepisach przejściowych dotyczących mpzp, uchwalonych przez rady gminne przed wejściem w życie w/w ustawy (co ma miejsce w niniejszej sprawie), w jego ust. 3 ustawodawca wskazał, że jeżeli w mpzp, o którym mowa w ust.2 (plany miejscowe obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych zachowują moc), przewiduje się lokalizację elektrowni wiatrowej, organ administracji architektoniczno-budowlanej odmawia wydania pozwolenia na budowę, a organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, jeżeli ta inwestycja nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 4.
Dalej organ odwoławczy wywodził, że zgodnie z art. 3 u.i.e.w., lokalizacja elektrowni wiatrowej następuje wyłącznie na podstawie mpzp, o którym mowa w art.4 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zaś w art. 4 ust. 1 u.i.e.w. ustawodawca określił minimalne odległości elektrowni wiatrowej od budynku mieszkalnego, wskazując w art. 5 w/w ustawy o wiatrakach sposób ich określania. Natomiast z art. 4 ust. 1 u.i.e.w. wynika, że elektrownia wiatrowa może być lokalizowana i budowana od budynku mieszkalnego albo od budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa - w odległości równej lub większej od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając jej elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej).
Kolegium zwróciło uwagę, iż ustawodawca przepisami art. 6 pkt u.i.e.w. nałożył na gminę obowiązek uwzględniania odległości określonych w art. 4 w/w ustawy przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str.9) organ ograniczył się do stwierdzenia zgodności realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia z zapisami mpzp, gdyż odległości poszczególnych wiatraków od zabudowań mieszkalnych nie są mniejsze niż 400m.
Organ odwoławczy wskazał również na to, że po wydaniu wyroku przez NSA, do siedziby organu wpłynęły, w dniu 5 lipca 2016 r., istotne materiały dowodowe złożone przez wnioskodawcę, pozwalające na dokonanie oceny przedmiotowego przedsięwzięcia w kontekście przepisów art.4 i art. 5 u.i.e.w. W przekazanym opracowaniu pn. "Operat techniczny" zostały zawarte wyniki pomiarów wysokości poszczególnych turbin oraz wyniki badania ich odległości od najbliższej zabudowy mieszkaniowej na kopiach map. Jednak Kolegium zwróciło uwagę, iż kopie tych map nie zawierają skali w jakiej zostały wykonane. W ocenie Kolegium badanie takie powinno być powtórzone przez organ I instancji na kopiach map o ustalonej skali i dopiero w zależności od jego wyników należy podjąć decyzję w sprawie środowiskowych uwarunkowań.
Sprzeciw od decyzji wniósł inwestor –Spółka A podnosząc zarzut naruszenia przez organ drugiej instancji art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 134 k.p.a., art. 28 k.p.a 138 § 1 k.p.a. art. 107 § 3 k.p.a.
W ocenie skarżącej Spółki nie ziściły się w niniejszej sprawie przesłanki do wydania decyzji kasacyjnej, bowiem nie doszło do naruszenia przez Wójta Gminy D. przepisów postępowania, nie zachodzi również konieczność wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, bowiem postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organ pierwszej instancji w sposób niewadliwy, wszechstronny i pełny, skutkując prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego. Nie było w ocenie skarżącej konieczności weryfikowania tzw. wymogów odległościowych, z uwagi na fakt, iż przed wejściem w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych nie tylko zostały wszczęte postępowania w przedmiocie pozwoleń na budowę przedsięwzięcia, ale również pięć z sześciu planowanych turbin zostało zrealizowanych w oparciu o ostateczne pozwolenia na budowę i przystąpiono do ich użytkowania.
Skarżąca podkreśliła, że organ wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie wskazał jakie przepisy postępowania zostały przez Wójta Gminy D. naruszone i nie wyjaśnił, dlaczego następstwem naruszenia tych przepisów było niewyjaśnienie podstawowych okoliczności faktycznych sprawy bez których nie można jej było rozstrzygnąć. Nie wyjaśnił również z jakich względów nie przeprowadził we własnym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 k.p.a.
Skarżąca podniosła także, że wydając decyzję kasacyjną Kolegium nie było uprawnione do jednoczesnego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności wkraczania w ustalenia w zakresie stosowania prawa materialnego i narzucania Wójtowi określonego zastosowania tego prawa i w konsekwencji przyszłego rozstrzygnięcia w sprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, z uwagi na nieuwzględnienie w toku prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania, przepisów ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 – j.t. ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – j.t. ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Wskazać także należy, że zaskarżona decyzja została wydana w dniu 5 września 2017 r., a więc po wejściu w życie przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), którą do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprowadzono Rozdział 3a dotyczący sprzeciwu od decyzji. Stosownie do art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1 p.p.s.a.).
Analiza zawartego w zaskarżonej decyzji pouczenia co do sposobu i trybu jej zaskarżenia wskazuje, że zawiera ono błędną informację o przysługującej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i terminie jej wniesienia.
Uznając, że błędne pouczenie o środkach zaskarżenia decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie może skutkować negatywnymi konsekwencjami dla strony, w szczególności odrzuceniem sprzeciwu, jako wniesionego po terminie, Sąd rozpoznał sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1 p.p.s.a.).
Skarga okazała się uzasadniona. Jej przedmiotem jest, jak już wspomniano, wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., którą organ ten uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność uzupełnienia postępowania.
Przystępując do rozpoznania sprzeciwu, w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że na podstawie art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego."
Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Wyjaśnienia zatem wymaga, że wydanie decyzji kasatoryjnej jest możliwe tylko wówczas, gdy organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania, przy czym, jak trafnie podniesiono w skardze, nie każde naruszenie procedury może skutkować uchyleniem decyzji pierwszoinstancyjnej, a jedynie takie, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. W szczególności dotyczy to niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. jest równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Warto przy tym zwrócić uwagę na fakt, iż organ odwoławczy posiada własną inicjatywę dowodową, o czym mowa w art. 136 k.p.a. Stosownie do art. 136 § 1 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.
Przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organ odwoławczy jest wykluczone jedynie w takich przypadkach, gdy postępowanie przeprowadzone przez organ pierwszej instancji zawiera takie braki, których uzupełnienie prowadziłoby w istocie do przeprowadzenia postępowania w znacznej jego części, a w konsekwencji mogłoby skutkować całkowicie odmiennymi ustaleniami co do stanu faktycznego.
W pozostałych przypadkach, gdy zakres materiału dowodowego, który należy uzupełnić jest niewielki, to rzeczą organu odwoławczego jest jego uzupełnienie i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia.
W realiach rozpoznawanej sprawy należy zatem udzielić odpowiedzi na pytanie, czy organ pierwszej instancji naruszył przepisy procedury w taki sposób, że mogło to mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz, czy przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie i zgromadzony materiał dowodowy wymagały uzupełnienia w takim zakresie, że nie mogło to zostać uczynione przez organ odwoławczy bez naruszenia zasady dwuinstancyjności.
W ocenie sądu brak jest podstaw do twierdzenia, że Wójt Gminy D. naruszył przepisy procedury. W sprawie przeprowadzono postępowanie administracyjne, w toku którego dokonano oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzyskano wymagane przepisami szczególnymi uzgodnienia, uzupełniono materiał dowodowy zgodnie z wytycznymi udzielonymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie i Naczelny Sąd Administracyjny. Decyzja organu pierwszej instancji zawiera wszystkie przewidziane prawem elementy, w tym obszerne uzasadnienie, w którym organ odniósł się do podnoszonych przez strony postępowania zarzutów dotyczących niezachowania odległości turbin od terenów zabudowanych i miejsc przeznaczonych na pobyt ludzi, powołując się przy tym na opinię prawną sporządzoną przez radcę prawnego K. G. Zarówno z treści tej opinii jak i zgromadzonych w sprawie dokumentów, w szczególności sporządzonego przez uprawnionego geodetę operatu technicznego, wynika jednoznacznie, że odległości, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych nie zostały zachowane. Jednocześnie organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach szczegółowo wyjaśnił, z jakich względów uznał, że te przepisy ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie.
Jak trafnie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kopie map załączonych do operatu technicznego nie zawierają skali, w jakiej zostały sporządzone. Wynika z nich jednak niezbicie, że odległości poszczególnych elektrowni wiatrowych od zabudowań są mniejsze aniżeli przewidziane przepisami wskazanej wyżej ustawy, a inwestor tego nie kwestionuje. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że odległości te w sposób oczywisty nie spełniają wymogów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.i.e.w. Zdaniem sądu pozyskiwanie map ze wskazaniem skali miałoby sens jedynie wówczas, gdyby zachowanie odległości było wątpliwe, bądź gdyby zbadanie mapy w odpowiedniej skali mogło przesądzić o zachowaniu odległości, o czym w niniejszej sprawie nie może być mowy.
Jeżeli jednak Kolegium uznało, że dla wydania rozstrzygnięcia potrzebuje tego rodzaju dokumentów, to niewątpliwie mogło przeprowadzić ten dowód we własnym zakresie. Uchylając decyzję organu pierwszej instancji z tego powodu, organ odwoławczy uchybił zatem wymogom stawianym art. 138 § 2 k.p.a., bowiem nie wykazał, aby po pierwsze doszło do naruszenia przez Wójta Gminy D. przepisów postępowania, a po wtóre aby materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania był niekompletny w takim stopniu, że uniemożliwiało to jego uzupełnienie na etapie postępowania odwoławczego i wydanie rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom zawartym w odpowiedzi na skargę, Wójt Gminy D. w uzasadnieniu decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia uwzględnił okoliczność, iż kwestie związane z lokalizacją elektrowni wiatrowych zostały uregulowane przepisami ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, jednak uznał, że przepisy te nie mogą mieć zastosowania w niniejszej sprawie.
Rzeczą organu było zatem dokonanie oceny przedstawionego w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji stanowiska, przy uwzględnieniu wskazywanych okoliczności związanych z wydaniem dla pięciu z wnioskowanych turbin pozwolenia na użytkowanie i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, czego nie uczyniono.
W tej sytuacji należało skargę uznać za zasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. uchylić zaskarżoną decyzję. O kosztach postepowania orzeczono w oparciu o art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło