II SA/Sz 1280/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 marca 2006 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości oddala skargę Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości, ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącej działkę nr [...], położonej w [...] u zbiegu ulic [...], w obrębie ewidencyjnym [...] ([...], będącej własnością Miasta [...], w wieczystym użytkowaniu A. C. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że A. C. w dniu 25 kwietnia 2005 r. wystąpiła z wnioskiem o wydanie decyzji zatwierdzającej podział działki [...], do którego załączyła dokumentację geodezyjną. Prezydent Miasta [...] zawiesił postępowanie w sprawie podziału działki, albowiem przed Sądem Okręgowym w [...] zawisła sprawa z powództwa Gminy [...] o rozwiązanie z A. C. umowy o oddanie działki [...] w użytkowanie wieczyste ( sygn. [...]). Sąd Okręgowy w [...] postanowieniem z dnia [...] r. zawiesił to postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia toczącego się w tym Sądzie postępowania z powództwa A. C. ( sygn. akt I [...]) w przedmiocie przedłużenia lub wyznaczenia dodatkowego terminu do zagospodarowania nieruchomości na podstawie art. 62 i art. 63 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ze względu na to, że rozstrzygnięcie przez Sąd sprawy o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego ma wpływ na toczące się postępowanie o podział nieruchomości – działki [...], organ orzekł o zawieszeniu postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia spraw zawisłych w Sądzie Okręgowym w [...]. A. C. wniosła zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] domagając się uchylenia postanowienia oraz nadania dalszego biegu postępowaniu administracyjnemu w sprawie zatwierdzenia podziału działki. Wnosząca zażalenie podniosła, że organ przed zawieszeniem postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa winien był wykazać, czy wystąpiły przesłanki do zawieszenia postępowania na tej podstawie: - postępowanie administracyjne jest w toku, - rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej w toku zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia przez inny organ ( określenie związku przyczynowego pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym), - zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Zdaniem A. C. organ nie określił, że zachodzi wpływ zagadnienia wstępnego na rozstrzygnięcie sprawy. Podział nie dotyczy substancji działki, a zatem nie ma na niego wpływu orzeczenie sądowe. Nawet w razie rozwiązania umowy przez Sąd, kolejny użytkownik lub sam właściciel na dokonanym podziale może tylko skorzystać i to na koszt wnioskodawczyni, zaś sam właściciel będzie mógł zagospodarować lub oddać w użytkowanie dwie działki. Wnosząca zażalenie zarzuciła również, że wydane postanowienie ma utrudnić jej zagospodarowanie działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 w związku art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 94 ust. 1 i art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zmianami) utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Zdaniem Kolegium organ I instancji słusznie uznał, że postępowania cywilne toczące się przed Sądem, dotyczące dalszego bytu użytkowania wieczystego nieruchomości, której dotyczy wniosek o podział, mają wpływ na treść rozstrzygnięcia administracyjnego o podziale nieruchomości. Okolicznością w sprawie bezsporną jest, że wnioskodawczyni nie zabudowała w ogóle nieruchomości w sposób ustalony w umowie o użytkowanie wieczyste. Powinnością Gminy jest wystąpienie z żądaniem rozwiązania umowy użytkowania wieczystego. Skoro istnieją poważne wątpliwości co do tego, czy wnioskodawczyni utrzyma przymiot strony w postępowaniu podziałowym, do czasu rozstrzygnięcia tych wątpliwości przez Sąd zasadne jest wstrzymanie postępowania administracyjnego o podział. Poddanie pod rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w [...] zagadnienia dotyczącego przedłużenia lub rozwiązania umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste stanowi zagadnienie wstępne, które winno zostać rozstrzygnięcie przed wydaniem decyzji o podziale nieruchomości na dwie działki. Wystąpienie przez Gminę o rozwiązanie umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste nie stanowi nadużycia prawa albowiem realizuje ona uprawnienia właściciela nieruchomości, zaś podział jest niezgodny z przeznaczeniem nieruchomości wskazanym w umowie o użytkowanie wieczyste. Nadto, zdaniem Kolegium, wydawanie przez Gminę decyzji o charakterze publicznoprawnym nie oznacza, że podmiot ten zostaje pozbawiony uprawnień właścicielskich. A. C. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] domagając się uchylenia tego postanowienia. Skarżąca zarzuciła, że postanowienie Kolegium narusza art. 97 § 1 pkt 4 i art. 7 Kpa. W przekonaniu A. C. wyrok Sądu o rozwiązanie umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu o zatwierdzenie podziału tej nieruchomości. Kolegium wskazało przyczyny subiektywne odmowy zatwierdzenia decyzji o podziale nieruchomości, a nie związek przyczynowy pomiędzy postępowaniem sądowym a postępowaniem administracyjnym oraz wyprzedziło wyrok sądu twierdząc, że są podstawy do rozwiązania umowy. Z tych względów faktyczną przyczyną zawieszenia postępowania administracyjnego jest ochrona interesów Miasta [...]. Skarżąca zarzuciła również, że Kolegium poza merytorycznym rozstrzygnięciem kwestii rozwiązania umowy użytkowania wieczystego, orzekło również co do postępowania w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości stwierdzając, że podział jaki zamierza skarżąca przeprowadzić jest niezgodny z przeznaczeniem działki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd dokonując oceny zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem stwierdził, że postanowienie to odpowiada prawu, a wniesiona skarga nie jest zasadna. Na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowanie na podstawie powołanego wyżej przepisu następuje zatem tylko wtedy, gdy w toku prowadzonego postępowania administracyjnego powstanie do rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd zagadnienie: " co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego, albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne" ( B.Graczyk. O niektórych zagadnieniach prejudycjalnoci w orzecznictwie administracyjnym, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego, seria I 1965). Przedmiot postępowania incydentalnego, w sprawie o podział nieruchomości sprowadza się zatem do ustalenia relacji pomiędzy postępowaniem administracyjnym i postępowaniem sądowym. Niewątpliwie przed wydaniem postanowienia o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, organ ma obowiązek ustalić , czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej i zagadnieniem wstępnym. Z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że związek taki istnieje, co obligowało organ do zawieszenia postępowania. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd, postępowanie administracyjne dotyczyło wniosku A. C. o dokonanie podziału nieruchomości, oddanej skarżącej przez Gminę [...] w użytkowanie wieczyste, położonej w Szczecinie u zbiegu [...] i oznaczonej jako działka nr [...]. Celem podziału, zgodnie z wnioskiem, było wydzielenie części nieruchomości pod zabudowę mieszkaniową z usługami. Ze względu na to, że skarżąca zgodnie z zawartą umową z dnia [...] r. nie wywiązała się z obowiązku zagospodarowania nieruchomości w terminie 2 lat od dnia zawarcia umowy, Gmina [...] w dniu [...] r. wniosła powództwo do Sądu Okręgowego w [...] o rozwiązanie umowy. Organy prowadzące postępowanie w sprawie podziału działki [...] uznały, że sprawa zawisła przed sądem powszechnym, z powództwa właściciela nieruchomości, o rozwiązanie umowy, stanowi kwestię prejudycjalną, czyli zagadnienie wstępne bez rozstrzygnięcia którego wydanie decyzji o podziale jest niemożliwe. W ocenie Sądu, stanowisko organów administracji publicznej przedstawione w zaskarżonych postanowieniach jest zasadne. Organy prawidłowo oceniły, że inicjatywa Gminy [...] jako właściciela nieruchomości zmierzająca do rozwiązania umowy, której warunków skarżąca nie dotrzymała, stanowi dostateczny powód do zawieszenia postępowania podziałowego. Postępowanie to, zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami prowadzone jest z inicjatywy podmiotu, który wykaże się interesem prawnym. Wystąpienie przez właściciela nieruchomości z powództwem o rozwiązanie umowy sprawia, iż interes prawny skarżącej w postępowaniu podziałowym nie jest tak oczywisty jak w chwili zawarcia umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Uwzględnienie przez sąd powszechny powództwa właściciela gruntu, pozbawi użytkownika wieczystego tytułu prawnego do nieruchomości, a co za tym idzie, przymiotu strony w postępowaniu podziałowym, co uczyni bezprzedmiotowym dalsze prowadzenia tego postępowania. Nie jest jednak rzeczą tego Sądu przesądzanie wyniku postępowania toczącego się przed sądem powszechnym. O zgodności z prawem zaskarżonych postanowień przesądziły te okoliczności powołane przez organy orzekające w sprawie, które w konieczności rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego upatrywały ochronę uprawnień właściciela nieruchomości domagającego się poprzez wniesienie powództwa do sądu zwrotu nieruchomości ze względu na naruszenie postanowień umowy. Powództwa tego żadną miarą nie można oceniać jako nadużycia prawa, tak samo jak nie można mu odmówić charakteru zagadnienia wstępnego w postępowaniu administracyjnym. Zawieszenia tego postępowania nie można zatem uznać jako nieuzasadnione. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), orzekł jak w sentencji.