II SA/Sz 1280/16
WyrokWSA w Szczecinie2017-03-09
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Stefan Kłosowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności mógł uchylić orzeczenie Powiatowego Zespołu i umorzyć postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, podczas gdy skarżący złożył nowy wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo uznał postępowanie za bezprzedmiotowe i uchylił orzeczenie organu I instancji. Zgodnie z przepisami, strona może wielokrotnie występować z wnioskami o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Obowiązkiem organu było ustalenie, czy nowy wniosek stanowił wszczęcie nowego postępowania, czy kontynuację poprzedniego, a także czy w okresie między wnioskami skarżący miał orzeczony stopień niepełnosprawności. Niewzięcie tych okoliczności pod uwagę skutkowało naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.Stan faktyczny
Skarżący M. G. otrzymał orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności. Po odwołaniu Wojewódzki Zespół uchylił to orzeczenie i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który uznał, że organ odwoławczy nieprawidłowo postąpił, nie badając charakteru złożonych wniosków i nie ustalając stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. G. na orzeczenie Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności I. uchyla zaskarżone orzeczenie, II. zasądza od Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Z. na rzecz skarżącego M. G. kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności postanowił zaliczyć M. G. do lekkiego stopnia niepełnosprawności na okres do dnia [...]
W postępowaniu odwoławczym Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie wydał orzeczenie z dnia [...] r., w którym orzekł o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia w pkt. 9 uzasadniając, że strona spełnia przesłanki określone w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn.zm.).
Po rozpoznaniu odwołania M. G. od orzeczenia organu II instancji, wyrokiem wydanym w dniu 22 maja 2013 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych orzekł o jego oddaleniu, a Sąd Okręgowy [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia [...]r., sygn. akt [...] oddalił apelację od wyroku Sądu I instancji.
W dniu [...] r. M. G. złożył do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wniosek o ponowne wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W rozpoznaniu powyższego organ zobowiązał skarżącego do jego uzupełnienia poprzez przedłożenie prawomocnego wyroku Sądu.
Mając na uwadze informację skarżącego, że postępowanie sądowe nie zostało zakończone z uwagi na wniesienie przez niego apelacji, organ powiatowy postanowieniem z dnia [...]r. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.
Po zakończeniu postępowania sądowego, postanowieniem wydanym w dniu [...] r. organ podjął zawieszone postępowanie w sprawie, informując skarżącego o konieczności złożenia aktualnego zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia wydanego przez lekarza leczącego.
Wypełniając zobowiązanie organu w dniu [...]r. M. G. złożył kolejny wniosek o wydanie orzeczenia wraz z zaświadczeniem o stanie zdrowia i zaświadczeniami lekarskimi z [...] r.
Po przeprowadzeniu postępowania organ powiatowy orzeczeniem z dnia [...] r., [...] wydanym na podstawie art. 6b ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 3 i art. 6b ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z późn.zm.) zaliczył skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności na okres do dnia [...] r. z powodu schorzeń o symbolu [...]
Na skutek odwołania M. G., Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...]r., nr [...] na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 z późn.zm.) oraz 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267) uchylił zaskarżone orzeczenie w całości i umorzył postępowanie w I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, stwierdził, że Powiatowy Zespół nie zakończył postępowania wszczętego na podstawie wniosku z dnia [...] r., wezwał natomiast skarżącego do złożenia kolejnego wniosku i wydał orzeczenie w sprawie. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu, postępowanie prowadzone na podstawie wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r. stało się bezprzedmiotowe, ponieważ organ I instancji, stosownie do podjętego postępowania w sprawie, obowiązany był rozpoznać wniosek z dnia [...] .
Od powyższego rozstrzygnięcia M. G. złożył odwołanie do Sądu Rejonowego IX Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych.
Postanowieniem z dnia [...]r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych uznał się za niewłaściwy do rozpoznania sprawy i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie.
Sąd wywiódł, że zaskarżone przez M. G. rozstrzygnięcie nie ma charakteru decyzji merytorycznej wydanej w przedmiocie niepełnosprawności, a tym samym postępowanie wywołane rzeczonym odwołaniem nie jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych nadającą się do rozpoznania przez sąd powszechny. Jako decyzja podlega zaskarżeniu w drodze skargi administracyjnej i rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, jako, że to w kompetencji tego sądu leży dokonanie kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie uchylające w całości orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia [...] r. i umarzające postępowanie w pierwszej instancji w przedmiocie wydania orzeczenia o niepełnosprawności.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy organ drugiej instancji stanął na stanowisku, że postępowanie prowadzone na podstawie wniosku skarżącego o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] r. stało się bezprzedmiotowe z uwagi na obowiązek rozpoznania przez organ I instancji wniosku z dnia [...] r.
Zdaniem Sądu, stanowisko organu odwoławczego jest nieprawidłowe.
Na wstępie należy zauważyć, że zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. jest zasadne w przypadku, gdy decyzja organu pierwszej instancji: została wydana w postępowaniu, które należało uznać za bezprzedmiotowe, została wydana na podstawie przepisu prawa materialnego, który utracił moc obowiązującą, dotyczy sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już decyzją ostateczną, a także w przypadku, kiedy nie istnieje już podmiot, który wszczął postępowanie, a rodzaj sprawy administracyjnej wyklucza wstąpienie na miejsce tego podmiotu jego następców prawnych. W związku z tym należy wskazać, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji, jeżeli postępowanie to było bezprzedmiotowe przed wydaniem zaskarżonej decyzji, czyli istniały podstawy jego umorzenia przez organ pierwszej instancji.
W badanej sprawie M. G. w dniu [...] r. wystąpił z wnioskiem o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Z uwagi na toczące się postepowanie przed sądem powszechnym organ zawiesił postępowanie w tej sprawie, a po jego podjęciu, w dniu [...] r. skarżący wystąpił z kolejnym wnioskiem o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Organ powiatowy orzeczeniem z dnia [...]r. zaliczył skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności na okres do [...] r. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowe postępowanie stało się bezprzedmiotowe, z uwagi na fakt, że organ zobowiązany był do rozpoznania wniosku strony z dnia [...] r.
Odnosząc się do powyższego w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na regulację § 15 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności z dnia 15 lipca 2003r. (Dz. U z 2015r., poz. 1110). Zgodnie z ust. 1 powołanego § 15 osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wydane na czas określony może wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w § 6 ust. 1, o wydanie orzeczenia o ponowne ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, nie wcześniej niż 30 dni przed upływem ważności posiadanego orzeczenia. W przypadku zmiany stanu zdrowia osoba niepełnosprawna posiadająca orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności może wystąpić z wnioskiem, o którym mowa w § 6 ust. 1, o wydanie orzeczenia o ponowne wydanie orzeczenia uwzględniającego zmianę stanu zdrowia (ust.2). Natomiast stosownie do ust. 3 w przypadku gdy załączona dokumentacja medyczna oraz badanie osoby, o której mowa w ust. 2, przez lekarza - przewodniczącego składu orzekającego, nie wskazują na zmianę stanu zdrowia tej osoby, skład orzekający wydaje orzeczenie o odmowie wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności.
Z powyższej regulacji wynika, że strona może wielokrotnie występować z wnioskami o ustalenie stopnia niepełnosprawności w trakcie obowiązywania orzeczenia w tym przedmiocie. W tej sytuacji, mając na uwadze fakt, że skarżący wystąpił z wnioskiem o ustalenie stopnia niepełnosprawności w dniu [...] r. i następnie w dniu [...] r. obowiązkiem organu było ustalenie, czy wniosek z [...] r. stanowi wniosek o wszczęcie nowego postępowania, czy stanowi kontynuację wniosku z dnia [...] r. Powyższe ustalenia były tym bardziej konieczne, że z akt sprawy nie wynika, czy organ I instancji kontynuuje postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącego z dnia [...] r. Mając na uwadze fakt, że orzeczenie o ustaleniu stopnia niepełnosprawności z dnia [...] r. obejmowało okres do [...]r., a orzeczenie z dnia [...] r. zabrakło również ustalenia czy w okresie od [...]r. skarżący miał orzeczony stopień niepełnosprawności.
Opisanych okoliczności organ odwoławczy w ogóle nie wziął pod uwagę.
Powyższe powoduje, że wydanie przez organ postanowienia w przedmiocie uchylenia orzeczenia organu I instancji i umorzenia postępowania należy uznać za przedwczesne.
Zdaniem Sądu doszło zatem do naruszenia przepisu art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., które to naruszenie może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w punkcie II sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło