II SA/Sz 1282/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzew I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] o Nr [...] z [...] r., II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego B.W. kwotę (....) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm. M.P. z 2004r., Nr 44, poz. 779), § 2 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za niszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew i krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229), Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228, poz. 2306 ze zm. M.P. z 2004r., Nr 44, poz. 779) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1024 ze zm.), Burmistrz [...] wymierzył B.W., zam. [...] administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] złotych za usunięcie 840 sztuk drzew gatunku olsza, znajdujących się na działkach nr ewid. [...] ob. [...] oraz ustalił, że powyższą kwotę należy wpłacić w terminie 14 dni, od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna, na wskazany w decyzji numer konta bankowego. Integralną częścią wydanej decyzji jest protokół oględzin z dnia 11 kwietnia 2005r., stanowiący załącznik do decyzji. Oględziny zostały przeprowadzone w sprawie usunięcia drzew na działkach nr ewid. [...] ob. [...] w dniach od [...] r. W wyniku dokonanych oględzin ustalono, iż w [...] r. usuniętych zostało 840 sztuk drzew o gatunku olsza czarna, a celem usunięcia było pozyskanie drewna. Ponadto, w załączniku nr [...] do sporządzonego protokołu oględzin zawarto szczegółowy opis dotyczący obwodu pnia usuniętych drzew. B. W. odmówił podpisania protokołu oględzin, gdyż jego zdaniem usuniętych drzew było 837, inna była też data oraz przyczyna ich usunięcia. Nie zgodził się on też z ustalonym obwodem drzew o numerach [...] oraz [...], wskazując na inny ich obwód. Ustalenia zapadłe w trakcie oględzin były podstawą do wymierzenia B.W. kary pieniężnej wskazaną powyżej decyzją z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że B.W. zwrócił się do B.C. o wydanie zezwolenia na dokonanie zabiegów pielęgnacyjnych na stanowiących jego własność działkach nr ewid. [...] i [...] ob. [...] , a jako powód podał zbyt gęste rozstawienie drzew oraz brak możliwości optymalnego rozwoju drzewostanu. W odpowiedzi na wniosek wydane zostało pismo wyrażające zgodę na przeprowadzenie zabiegów pielęgnacyjnych, które miały polegać na selektywnym usunięciu samosiejek. Organ I instancji stwierdził, iż w myśl w/w pisma oraz obowiązującego prawa, wnioskodawca mógł, bez stosownego zezwolenia, usunąć jedynie drzewa młodsze niż pięcioletnie, natomiast w toku czynności ustalone zostało, iż usunięto 840 sztuk drzewa o gatunku olsza czarna, starszych niż pięcioletnie, na których usunięcie wymagane było uzyskanie zezwolenia burmistrza. Wobec powyższego, Burmistrz [...] wymierzył karę administracyjną za usuwanie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia. Organ administracyjny wskazał również w wydanej decyzji dokładny sposób wyliczenia kwoty nałożonej kary pieniężnej. Decyzja Burmistrza [...] z dnia [...]r. została zaskarżona odwołaniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] przez B.W. Odwołujący się zarzucił, iż w decyzji brak jest wskazania dowodów na podstawie których przyjęto, iż to on usunął drzewa. B.W. wskazał też, że nawet gdyby to on je usunął, to wcześniej uzyskał zezwolenie B.C. na usunięcie drzew, udzielone pismem z dnia [...] r. Zdaniem odwołującego się, pismo to spełnia niezbędne elementy decyzji administracyjnej Dodał on również, że w sprawie nie było potrzeby powołania biegłego, gdyż to do organu administracyjnego należy określenie czy do usunięcia danego drzewa potrzebne jest uzyskanie zezwolenia, a ponadto zarzucił, iż nie był obecny przy dokonywaniu przez biegłego liczenia i obmiaru usuniętych drzew. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1024 ze zm.), art. 88 ust. 1 pkt 2, art. 89 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm. M.P. z 2004r., Nr 44, poz. 779), § 2 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za niszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew i krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż pismem z dnia [...] r. Burmistrz [...] wyraził zgodę jedynie na przeprowadzenie prac pielęgnacyjnych na drzewach rosnących na działkach nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego, istotą zezwolenia na wycinkę drzew (starszych niż pięcioletnie) byłoby ścisłe określenie przeznaczonych do wycięcia drzew poprzez oznaczenie ich w terenie i naliczenie stosownej opłaty z tytułu usunięcia drzew. Według Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] prace pielęgnacyjne miały polegać jedynie na selektywnym usunięciu samosiejek drzew odmiany olcha w celu umożliwienia prawidłowego rozwoju pozostałemu drzewostanowi. Organ administracyjny przedstawił swoje stanowisko co do interpretacji pojęcia "samosiejka", uznając iż oznacza ono młode drzewko bez wyraźnie wykształconego pnia i osadzonej nim koronie. Organ odwoławczy wskazał też, iż w toku postępowania przed organem I instancji B.W. nie kwestionował swojego sprawstwa, jeżeli chodzi o usunięcia drzew, a wręcz przeciwnie twierdził, iż usunięcia drzew dokonał zgodnie z otrzymanym zezwoleniem Burmistrza [...]. Odnosząc się do zarzutu strony, że biegły dokonywał liczenia i obmiaru usuniętych drzew bez udziału odwołującego się, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż B.W. został prawidłowo zawiadomiony o terminie przeprowadzenia oględzin z zaznaczeniem, że oględziny mogą trwać od 3 do 5 dni w związku z dużą ilością usuniętych drzew oraz został pouczony o możliwości udziału w czynnościach, zadawania pytań i składania wyjaśnień. Organ odwoławczy wskazał, iż strona nie skorzystała z prawa złożenia wyjaśnień, a w oględzinach wzięła udział z własnej woli tylko w pierwszym dniu ich trwania. Ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nie zgodził się B.W., która zaskarżył decyzję tego organu z dnia [...]r., składając w dniu [...] r., za pośrednictwem organu II instancji, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...]. W uzasadnieniu skargi B.W. powtórzył argumenty zawarte w złożonym uprzednio odwołaniu, zarzucił organom administracyjnym niewyjaśnienie w postępowaniu wszystkich okoliczności sprawy oraz wskazał ponownie, iż uzyskał, w odpowiedzi na swój wniosek, zezwolenie od Burmistrza [...] na usunięcie drzew. Stwierdził, że skoro prace pielęgnacyjne dokonywane na drzewostanie nie wymagają wydania zezwolenia, to wnioskodawca powinien być poinformowany przez organ administracji, że złożony wniosek jest bezprzedmiotowy. Jeżeli jednak otrzymał od Burmistrza [...] pismo z dnia [...]r., to stanowiło ono wyrażenie zgody na usunięcie samosiejek drzew odmiany olsza w nieoznaczonym zakresie. Skarżący podkreślił, iż powyższe pismo organu administracyjnego spełnia niezbędne wymogi decyzji administracyjnej. Powołał się przy tym na stosowne orzecznictwo sądowe. B. W. nie zgodził się także z, przyjętą w zaskarżonej decyzji, interpretacją wyrażenia "samosiejka" oraz zarzucił, że wymierzona kara pieniężna, w najwyższej możliwej wysokości, jest za wysoka. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje poprzednie stanowisko, dodając, iż w momencie wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o zezwolenie na wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych do Burmistrza [...], B.W. sprawował funkcję zastępcy Burmistrza [...] i podlegały mu m. in. sprawy z zakresu ochrony środowiska. Zdaniem organu przyjąć należy, iż znał on procedurę uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew oraz wiedział jakie warunki muszą zostać spełnione dla uzyskania stosownego zezwolenia i jaką formę powinna mieć wydana w związku z tym decyzja administracyjna. W toku postępowania przed sądem administracyjnym skarżący ustanowił pełnomocnika r. pr. A.K., która wniosła pismo z dnia [...] r., załączając kserokopię sentencji wyroku z dnia 2 grudnia 2005r., którym skarżący został uniewinniony od zarzutu wycięcia na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu "D" wycięcia około 200 drzew z gatunku olcha o szacunkowej kubaturze 100 m3. Ponadto złożyła ona pismo z dnia [...] r., w którym wskazano m. in., że skarżący w toku postępowania administracyjnego składał zastrzeżenia odnośnie stanu faktycznego poprzez kwestionowanie ilości i obwodu kilka wyciętych drzew. Zastrzeżenia te zostały złożone do protokołu z oględzin z dnia [...]r., natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w ogóle się do nich nie odniosło w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny u z n a ł, co następuje: Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1 270/ doprowadziła do stwierdzenia, że skarga jest zasadna. Sąd nie podzielił wszystkich zarzutów skargi jednak uznał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów procedury, które mogą mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Tryb nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew bez zezwolenia regulują przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z 22 września 2004r., wydane na podstawie art. 89 ust. 9 ustawy z 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody /Dz.U. Nr 92, poz. 880/. § 2 wspomnianego rozporządzenia ustanawia tryb nakładania administracyjnych kar pieniężnych. Jak wynika z jego treści, organ przed nałożeniem kary przeprowadza oględziny, z których sporządza protokół. Sąd ustalił, że komisja powołana przez Burmistrza [...] przeprowadziła oględziny, z których w dniu [...] r. sporządzono protokół. Skarżący odmówił złożenia podpisu pod protokołem, a przyczyną tego, jak wynika z treści protokołu była odmienna ocena co do ilości ściętych drzew oraz co do obwodu 2-óch drzew. Sąd pragnie zauważyć, że organy obu instancji nie odniosły się do zarzutów skarżącego i jakkolwiek zarzuty zgłoszone przez B.W. dotyczą tylko kilku spośród 840 drzew wskazanych przez biegłego to dokładna ich liczba oraz obwód ma istotne znacznie dla obliczenia kary, której wysokość wyliczona jest z uwzględnieniem groszy. Fakt, że skarżący nie ponawiał swoich zarzutów nie stanowi dostatecznego powodu, aby organy nie odniosły się do ich treści, bowiem z żadnego przepisu procedury administracyjnej nie wynika, aby strona postępowania musiała na każdym etapie postępowania powtarzać wcześniej zgłoszony wniosek. Sąd zwraca też uwagę, że załącznik do protokołu ze szczegółowym opisem dotyczącym obwodu pnia został podpisany tylko przez biegłego sądowego w dziedzinie leśnictwa i szacowania nieruchomości. Natomiast Sąd nie podzielił zarzutu skarżącego i jego pełnomocnika, że pismo Burmistrza [...] z [...]r. było w istocie decyzją o wyrażeniu zgody na usunięcie samosiejek drzew. Sąd ustalił, że [...] r. B.W. skierował wniosek do Urzędu Miejskiego w [...] o zezwolenie na zabiegi pielęgnacyjne na działce [...] obręb [...] obejmujące przecinkę drzew gatunku olcha, zbyt gęsto rosnących. Pismem z [...] r. B.C. wyraził zgodę na przeprowadzenie prac pielęgnacyjnych, prace powyższe miały polegać na selektywnym usunięciu samosiejek, drzew odmiany olcha, w celu umożliwienia prawidłowego rozwoju pozostałemu drzewostanowi. Skarżący uznał, że skoro pismo podpisane jest przez Burmistrza i zawiera rozstrzygnięcie skierowane do adresata, to należy je traktować, tak jak decyzję administracyjną. Analiza zebranego materiału w sprawie wycięcia drzew bez zezwolenia nie pozwala, zdaniem Sądu, na przychylenie się do tego poglądu. W istocie utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym m.in. orzeczenie z 15 marca 2001r. sygn. akt V SA 2571/00 wskazuje, że pisma zawierające rozstrzygnięcie w sprawie załatwionej w drodze decyzji są orzeczeniami, nawet gdy nie zachowują w pełni sformalizowanych wymagań przewidzianych w art. 107 § 1 k.p.a., jeżeli zawierają minimum elementów niezbędnych do zakwalifikowania ich jako decyzja. Do takich elementów należy zaliczyć oznaczenie organu administracji, wskazanie adresata aktu i rozstrzygnięcie o stanie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji. W ocenie Sądu brak jest podstaw aby pismo Burmistrza [...] z [...]r. traktować jako decyzję wyrażającą zgodę na wycięcie drzew. Przyczyną tego nie jest ocena podmiotowa dotycząca faktu zajmowania stanowiska zastępcy Burmistrza [...] przez B.W. Zdaniem Sądu brak jest stosunku materialnoprawnego dla realizacji, którego niezbędne jest wydanie decyzji administracyjnej. Przepisy ustawy z [...] r. o ochronie przyrody nie przewidują wydawania decyzji administracyjnej na przeprowadzenie zabiegów pielęgnacyjnych, w tym wycięcia samosiejek drzew. Wystarczającą podstawą aby takie zabiegi przeprowadzać jest art. 4 ustawy o ochronie przyrody, który sytuuje ogólny obowiązek utrzymania we właściwym stanie drzew i krzewów. Nadto trzeba też zaznaczyć, że problem zezwolenia na usunięcie drzew reguluje art. art. 83 - 86 ustawy o ochronie przyrody. Artykuł 83 precyzuje wymogi wniosku o usunięcie drzew, a z art. 84 wynika, że decyzja zezwalająca na usunięcie drzew określa, o które drzewa chodzi i nalicza stosowne opłaty z tytułu usunięcia drzewa. Reasumując, pismo Burmistrza z [...]r. skierowane do skarżącego jest powiadomieniem i nie może być traktowane jak decyzja administracyjna wyrażająca zgodę na usunięcie drzew. Wobec załączenia przez pełnomocnika skarżącego wyroku Sądu Rejonowego w [...], VI Wydział Grodzki z [...] r. o sygn. [...], w którym uniewinniono B.W. od popełnienia czynu z art. 127 pkt 1 ustawy z 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, Sąd stwierdza, że w myśl art. 11 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest związany tylko ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa. Organy administracji ponownie prowadząc postępowanie ustosunkują się do zarzutów zgłoszonych przez skarżącego w protokole z [...] r. i uzupełnią braki formalne protokołu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz orzekł o wykonalności decyzji na podstawie art. 152 i o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tej ustawy.