II SA/Sz 1283/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder /spr./. Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2005 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej o d d a l a skargę Państwowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 5 pkt 4 a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zmianami), umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej u W. S. jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że postępowanie administracyjne w sprawie zainicjowało postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] r. sygn. akt [...], przekazujące organowi administracji publicznej, zgodnie z art. 464 § 1 Kpc sprawę zawisłą w tym Sądzie z powództwa W. S. przeciwko Zakładowi Rolnemu, Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa o ustalenie choroby zawodowej. Inspektor Sanitarny stwierdził, że skoro sprawa o stwierdzenie choroby zawodowej u W. S. została rozstrzygnięta decyzją ostateczną Inspektora Sanitarnego z dnia [...], to wydanie w tych okolicznościach decyzji w sprawie poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną stanowiłoby podstawę do stwierdzenia jej nieważności, stąd też organ wydał decyzję o umorzeniu postępowania. W odwołaniu od decyzji W. S. powołując się na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 kwietnia 2004 r. - sygn. akt SA/Sz 145/03 zarzuciła, że decyzja umarzająca postępowanie w sprawie była bezzasadna. Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art.138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u pani W. S. toksoplazmozy jako choroby zawodowej wymienionej w pozycji 11 wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych /Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm./. Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 24 września 1999r. sygn. akt II SA/Po 1719/98 oddalił skargę W. S. w tej sprawie. Pismem z dnia [...]r. Inspektor Sanitarny na podstawie art. 61 § 4 Kpa zawiadomił W. S. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie choroby zawodowej: "przebyta toksoplazmoza". Pismo to zawierało informację, że w dniu [...]r. Instytut Medycyny Pracy Przychodnia Chorób Zawodowych wydał orzeczenie lekarskie [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...]r. w oparciu o orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy w Łodzi oraz na podstawie przeprowadzonego dochodzenia epidemiologicznego orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej-toksoplazmozy u W. S. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] wydaną w wyniku wniesionego przez W. S. odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2004 r. sygn. akt SA/Sz 145/03 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego . Sąd w uzasadnieniu swego wyroku wskazał, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Ponadto w art. l6§ l kpa sformułowana została zasada ogólna postępowania administracyjnego jaką jest zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Zgodnie z tą zasadą, decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne, a z chwilą doręczenia stronie decyzji ostatecznej w sprawie, organ decyzją tą jest związany. Konsekwencją tej zasady jest nieważność decyzji wydanej w sprawie już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, a w sprawie choroby zawodowej W. S. została już wydana decyzja ostateczna Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego . w dniu [...] r. W. S. wywiodła skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając decyzji niezgodność z prawem. Skarżąca poinformowała nadto, że wszystkie dowody przedstawi podczas rozprawy. W piśmie z dnia [...] r., które złożyła w Sądzie przed rozprawą domagała się dyscyplinarnego ukarania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego , albowiem ta sama osoba zajmuje kilka zależnych od siebie stanowisk, co z kolei powoduje brak obiektywizmu przy rzetelnej ocenie stanu zdrowia skarżącej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie przytaczając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona, albowiem wbrew twierdzeniom w niej zawartym zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w punkcie wyjścia przywołać należy stanowiący podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 105 § 1 Kpa. Stanowi on zaś, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Przepis ten odnosi się do sytuacji, gdy postępowanie administracyjne podlega obligatoryjnemu umorzeniu. Jedyną przesłanką tego rodzaju rozstrzygnięcia jest bezprzedmiotowość postępowania. Przesłanka ta została określona w sposób szeroki. W doktrynie przyjmuje się w związku z tym, iż zachodzi ona wtedy, gdy "brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty" (vide: B. Adamiak, J. Borkowski - "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" - wyd. C. H. Beck, W-wa 1996 r., str. 462). Innymi słowy, bezprzedmiotowość postępowania oznacza powstanie sytuacji, w której sprawa ta przestaje istnieć z braku podstaw faktycznych i prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy przypomnieć należy, że postępowanie w sprawie zainicjowało postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] r. - sygn. akt [...], mocą którego Sąd na podstawie art. 464 § 1 Kpc przekazał sprawę z powództwa W. S. o ustalenie choroby zawodowej Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu jako organowi właściwemu do rozpatrzenia sprawy. Tak sformułowane postanowienie spowodowało sytuację, w której sprawa o ustalenie choroby zawodowej W. S. po raz kolejny stała się przedmiotem postępowania administracyjnego przed organami administracji publicznej uprzednio zakończonego już ostatecznym rozstrzygnięciem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., oraz oddaleniem skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 24 września 1999 r. - sygn. akt IISA/Po 1719/98. Powołana wyżej decyzja nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. W konsekwencji tego organy administracji publicznej rozstrzygając przedmiotową sprawę w sposób niewątpliwy miały podstawy do uznania, iż postępowanie wszczęte z inicjatywy sądu powszechnego o ustalenie choroby zawodowej W. S. jest bezprzedmiotowe. Fakt wcześniejszego rozstrzygnięcia sprawy jest bowiem okolicznością tego rodzaju, że przedmiotowa sprawa w tym zakresie przestała istnieć, w związku z czym organy te nie miały podstaw do jej powtórnego merytorycznego rozpatrywania. Wniosek taki jest następstwem regulacji zawartych w art. 16 § 1 Kpa, który to przepis określa zasadę samozwiązania wydanym rozstrzygnięciem. Zgodnie z nią organ administracji publicznej jest związany własnym orzeczeniem od chwili jego doręczenia. Tym samym więc każdy organ i w każdym postępowaniu administracyjnym nie może sam orzeczenia tego zmienić bądź uchylić. Tak więc stwierdzić należy, że dopóki orzeczenie rozstrzygające w sposób ostateczny daną sprawę funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe nawet wtedy, gdy forma wydanego orzeczenia kończącego sprawę jest wadliwa. Dopiero bowiem eliminacja z obrotu prawnego w trybie prawem przewidzianym (w ramach którego weryfikować można m. in. poprawność formy rozstrzygnięcia kończącego postępowanie oraz zarzuty będące pochodną tej kwestii) takiego rozstrzygnięcia otworzyłaby możliwość ponownego rozstrzygnięcia tej samej sprawy. Na powyższe uwarunkowania organy orzekające w sprawie prawidłowo zwróciły uwagę dochodząc zarazem do trafnych, znajdujących umocowanie w obowiązujących przepisach prawa, wniosków. Stanowiska tego nie mogą przy tym zmienić argumenty skargi. Nie dostarczają bowiem podstaw do skutecznego zwalczenia poglądu, iż postępowanie wszczęte wnioskiem strony jest w omawianym zakresie bezprzedmiotowe. Argumenty te są zresztą w ocenie Sądu o tyle chybione, iż albo dotyczą kwestii merytorycznych dla niniejszej sprawy - w związku z czym nie mogą stanowić przedmiotu oceny, albo też odnoszą się do okoliczności, które mogłyby być przedmiotem badania w postępowaniach nadzwyczajnych o wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji . W tym stanie rzeczy nie dopatrzono się ani w materiałach sprawy, ani tym bardziej we wskazanej wyżej argumentacji skarżącej podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza prawo i to w takim stopniu, że mogłoby to mieć wpływ na wynik sprawy. Kierując się zatem przedstawionymi wyżej względami Sąd, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami)skargę oddalił.