II SA/Sz 1285/12

Dnia 19 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego w sprawie z Jego skargi na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego rozkazu personalnego Rozkazem personalnym z dnia [...] Nr[...], Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji z dnia [...] Nr [...]w przedmiocie zwolnienia T. K. ze służby w Policji w związku z orzeczoną karą dyscyplinarną wydalenia ze służby wobec uznania ww. winnym przekroczenia uprawnień funkcjonariusza publicznego za to, że działając w celu, podczas wykonywania czynności służbowych na miejscu zdarzenia. Na powyższy rozkaz personalny T. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc jednocześnie o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu do czasu rozpoznania złożonego środka zaskarżenia i uprawomocnienia się orzeczenia w jego sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Postępowanie przed sądem administracyjnym toczy się według przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej zwaną "ustawą"). W myśl art. 61 § 1 i 3 ustawy, wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może po przekazaniu mu akt sprawy wydać na wniosek skarżącego postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W kontekście przywołanych unormowań wskazać należy, że użyty w treści art. 61 § 3 ustawy zwrot "sąd może" oznacza, iż ustawodawca przyznał sądom administracyjny fakultatywną możliwość, nie zaś obowiązek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w razie wystąpienie określonych w tym przepisie przesłanek niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd samodzielnie dokonuje oceny, czy niniejsze przesłanki w konkretnej sprawie się ziściły, a jeśli tak to w jakim zakresie. Podkreślić należy, że okoliczność wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jako konsekwencji wykonania zaskarżonego aktu przed rozpoznaniem przez sąd złożonej na ten akt skargi nie podlega ocenie wyłącznie z punktu widzenia interesu podmiotu składającego wniosek o wstrzymanie wykonania, ale także innych stron i uczestników postępowania, jak również z punktu widzenia interesu społecznego. W rozpoznawanej sprawie skarżący wniosek o wstrzymanie zaskarżonego rozkazu personalnego złożył w jednym piśmie łącznie ze skargą. W treści pisma nie zamieścił odrębnego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Należy zatem przyjąć, że uzasadnienie wniosku jest tożsame z argumentacją zawartą w uzasadnieniu skargi. Skarżący poniósł, że nie zgadza się z oceną dowodów a także sposobem prowadzenia w stosunku do jego osoby postępowania dyscyplinarnego, ponieważ błędy w ustaleniach faktycznych i "spieszność" w rozstrzyganiu doprowadziły w konsekwencji do wydania orzeczenia oczywiście niezasadnego i niesłusznego. Skarżący zaznaczył, że w obu postępowaniach dyscyplinarnych, w przedmiocie ustalenia winy i wydalenia ze służby korzystał z przysługujących mu środków odwoławczych, w tym skierował skargę od prawomocnych orzeczeń w przedmiocie wydalenia ze służby do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i sprawa ta jest aktualnie zawisła przed tym Sądem. Skarżący zaznaczył, iż w zaskarżony rozkaz personalny zawiera pouczenie, że w przypadku pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia i uznania go niewinnym przysługiwać będzie mu prawo żądania przywrócenia do służby, jednak jak podniósł skarżący, nie zwalnia to z konieczności rzetelnej oceny dowodów, a także nie uprawnia do przyjęcia, że zasada domniemania niewinności nie obowiązuje. Skarżący zaznaczył również, że skoro toczy się postępowanie sądowe, to obowiązkiem organu powinno być oczekiwanie na orzeczenie sądowe. W świetle powyższej argumentacji, w tym w szczególności w związku z nie kwestionowaną przez skarżącego możliwością przywrócenia do służby w razie uchylenie lub stwierdzenie nieważności orzeczenia o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości - wynikającą z treści art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) przyjąć należy, że podstawę złożonego wniosku, wobec odwracalności skutków wydania zaskarżonej decyzji, stanowiła wyłącznie określona w art. 61 § 3 ustawy przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Zaznaczyć należy, iż przy ocenie wystąpienia w rozpoznawanej sprawie niniejszej przesłanki, w świetle przedstawionej wcześniej wykładni przepisów art. 61 § 1 i 3 ustawy, wniosek skarżącego dla uznania jego zasadności powinien zostać poparty stosowną argumentacją, w tym w szczególności, w przypadku zagrożeń o charakterze majątkowym, dowodzącą niebezpieczeństwa powstania znacznej szkody i uzupełnioną odpowiednimi wskazaniami dotyczącymi sytuacji finansowej lub majątkowej skarżącego. Skarżących tego rodzaju przesłanek oraz dokumentów nie przedstawił. Utrata przez skarżącego pracy nie oznacza bowiem, że nie posiada on lub też osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym źródeł dochodu pozwalających na utrzymanie skarżącego oraz jego rodziny Niezależnie jednak od powyższego w zakresie analizy podstaw wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu celowe jest także odniesienie się do regulacji ustawy o Policji, normującej cele i zadania tej formacji oraz status prawny zatrudnionych w niej funkcjonariuszy. W myśl art. 1 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011, Nr 287, poz. 1687 ze zm.) Policję utworzono, jako umundurowaną i uzbrojoną formację służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań Policji należy zaś m.in. ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania. Z kolei w myśl art. 25 ust. 1 powołanej ustawy, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Z treści niniejszych przepisów wynika, że Policja jako utworzona prawem formacja, a w szczególności tworzący ją i działający w jej imieniu funkcjonariusze, w każdym przejawie swojego działania dawać mają społeczeństwu rękojmię bezpieczeństwa i gwarancję zapewnienia porządku publicznego. Z tego też względu ustawa wprowadza określone, obostrzone względem osób zatrudnionych poza sektorem publicznym, kryteria zatrudnienia funkcjonariuszy Policji. Działania natomiast funkcjonariuszy Policji, które w odczuciu społecznym podlegają negatywnej ocenie i skutkować mogą brakiem zaufania do tejże formacji, zwłaszcza stanowiące podstawę odpowiedzialności karnej funkcjonariusza Policji, w myśl ustawy powinny być kategorycznie eliminowane. Służyć temu ma między innymi niezależna od odpowiedzialności karnej, instytucja odpowiedzialności dyscyplinarnej, unormowana przepisami rozdziału X ustawy o Policji. W myśl art. 134 ustawy o Policji w katalogu kar dyscyplinarnych mieszczą się: 1) nagana; 2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania; 3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku; 4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe; 5) obniżenie stopnia oraz 6) wydalenie ze służby. Orzeczona wobec skarżącego kara dyscyplinarna wydalenia ze służby stanowi najsurowszy wymiar kary spośród wyżej wyliczonego katalogu, z której wymierzeniem ustawodawca, w treści art. 41 ust. 1 pkt 3 w związku z 134f ustawy o Policji wskazał, jako podstawę zwolnienia ze służby. Abstrahując od kwestii prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, podkreślić bowiem należy, że na tym etapie sprawy Sąd, nie bada zarzutów zgłoszonych w skardze, odnośnie niezgodności zaskarżonego aktu z prawem, a jedynie dokonuje oceny wystąpienia ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie jego wykonania, przyjąć należy, że kara wydalenia ze służby orzekana jest wyłącznie w przypadkach uznania za zasadne zarzutów istotnego naruszenie dyscypliny służbowej. Za taki rodzaj naruszenia niewątpliwie uznać należy zarzut przekroczenia uprawnień w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej, skutkujących działaniem na szkodę interesu publicznego lub prywatnego, który to czyn wyczerpuje jednocześnie znamiona przestępstwa określonego w art. 231 § 2 Kodeksu karnego. W świetle powyższego przyjąć należy, że w rozpatrywanej sprawie, w zakresie podstaw wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu zachodzi także kolizja interesu społecznego, zasadzającego się na zagwarantowaniu realizacji przez Policję i jej funkcjonariuszy zakreślonych ustawą o Policji celów i zadań tej formacji w sferze bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz interesu skarżącego, W świetle powyższego wskazać należy, że skarżący nie tylko że nie wykazał, iż w przypadku braku wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody to niezależnie od tego za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu nie przemawia również interes społeczny, któremu w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu należy dać pierwszeństwo przed interesem skarżącego. Z uwagi na charakter czynu, który stanowił podstawę wymierzenia skarżącemu kary wydalenia ze służby, a następnie wydania zaskarżonej decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby, wstrzymanie wykonania ostatniego z wymienionych aktów skutkować mogłoby ograniczeniem zaufania obywateli do Policji, jako umundurowanej formacji, która powołana została do służby na rzecz społeczeństwa w zakresie zapewnienia ochrony bezpieczeństwa oraz utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. II SA/Sz 535/12, źródło: orzeczenia.nsa.gov.pl) Nie bez znaczenia dla niniejszego stanowiska Sądu pozostaje także wskazana już możliwość późniejszej odwracalności skutków wykonania zaskarżonego orzeczenia, tj. możliwość przywrócenia skarżącego do służby w przypadku wydania zaskarżonego aktu z naruszeniem przepisów prawa. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.