II SA/Sz 129/24
WyrokWSA w Szczecinie2024-07-17
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Marzena Iwankiewicz, Joanna Świerzko-Bukowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać wydana bez uzyskania przez inwestora pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie robót budowlanych, jeśli inwestycja dotyczy obszaru wpisanego do rejestru zabytków i nie zostały spełnione wszystkie warunki wynikające z wcześniejszej decyzji konserwatora?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że naruszono przepis art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego. Inwestor nie uzyskał prawidłowego pozwolenia konserwatorskiego, ponieważ nie spełnił wszystkich warunków wynikających z decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 30 września 2021 r. W związku z tym, organ odwoławczy nie mógł utrzymać w mocy decyzji o pozwoleniu na budowę, a sprawa wymaga ponownego rozpoznania z uwzględnieniem obowiązku uzyskania przez inwestora właściwego pozwolenia konserwatorskiego.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalno-usługowego. Wspólnota zarzuciła naruszenie przepisów Prawa budowlanego, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zaleceń konserwatorskich. Teren inwestycji znajduje się w strefie ochrony konserwatorskiej i archeologicznej. Wojewoda uznał, że inwestycja jest zgodna z przepisami, podczas gdy sąd stwierdził, że nie uzyskano prawidłowego pozwolenia konserwatorskiego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego i zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Wspólnoty koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Białas-Gołąb po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 lipca 2024 r. sprawy ze skargi Wspólnoty [...] na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 20 grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz skarżącej Wspólnoty [...] kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 20 grudnia 2023 r. nr [...] Wojewoda, dalej także jako: "Wojewoda", "organ II instancji", utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K., dalej także jako: "Prezydent", "organ I instancji", z dnia 16 października 2023 r. nr [...] (znak [...]) zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającą M. K., dalej także jako: "inwestor", pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego na działkach nr [...] i [...] w K..
Z uzasadnienia ww. decyzji Wojewody wynika następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
W dniu 5 lipca 2021 r. M. K., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] M. K. ul. [...], [...], działając za pośrednictwem pełnomocnika, wystąpił do Prezydenta o pozwolenie na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalno-usługowego wraz z urządzeniami budowlanymi na działkach nr [...] i [...] obręb [...] m. K..
Organ I instancji, decyzją z dnia 2 stycznia 2023 r., zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę zgodnie z wnioskiem.
Wojewoda, w wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez P. Ż. działającego w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K., decyzją z dnia 22 lutego 2023 r., uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Ponownie prowadząc postępowanie organ I instancji postanowieniem z dnia 13 marca 2023 r., na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, zobowiązał inwestora do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Pismem z dnia 28 marca 2023 r. pełnomocnik inwestora wystąpił o zawieszenie prowadzonego postępowania.
Postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2023 r. Prezydent zawiesił postanowienie zgodnie z wnioskiem.
W dniu 24 lipca 2023 r. inwestor przedłożył projekty, dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia oraz wystąpił o podjęcie zawieszonego postępowania.
Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2023 r. Prezydent podjął postępowanie, a po ponownym zapoznaniu się z wnioskiem o pozwolenie na budowę oraz uzupełnieniem z 24 lipca 2023 r., postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2023 r., wydanym na podst. art. 35 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w zakresie wskazanym w punktach od 1 do 8 tego postanowienia.
W dniu 21 września 2023 r. inwestor przedłożył skorygowane i uzupełnione projekty oraz dodatkowe wyjaśnienia.
Decyzją z dnia 16 października 2023 r. organ I instancji zatwierdził projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił M. K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego na działkach nr [...] i [...] w K..
Odwołanie od ww. decyzji w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K. (działka nr [...] bezpośrednio sąsiadująca z terenem inwestycyjnym) wnieśli działający łącznie współwłaściciele nieruchomości - P. Ż. (właściciel lokalu nr [...] z udziałem w nieruchomości wspólnej [...] [...] [...]) i P. R. (właściciel lokalu nr [...] z udziałem w nieruchomości wspólnej [...] [...] [...] na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej z A. R.).
W odwołaniu zarzucono organowi I instancji naruszenie art. 7, 8 i 9 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. poprzez niewłaściwe wyjaśnienie wszelkich okoliczności sprawy i brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, naruszenie ustawy Prawo budowlane poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie zatwierdzenie projektu i udzielenie pozwolenia na budowę. Wskazano m.in. na nieprawidłowe wyliczenie wskaźnika intensywności zabudowy, zaprojektowanie połaci dachowej o nachyleniu niezgodnym z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nieuregulowanie spraw: wysokości budynku od strony ul. [...] i planowanych robót ziemnych. Wyrazili sprzeciw do zabudowy od strony podwórka, która całkowicie pozbawia światła dziennego pomieszczenia na parterze i na piętrze ich budynku i spowoduje pogorszenie warunków technicznych budynku, wzrost zawilgocenia ścian i zagrzybienie, co stanowi naruszenie § 204 ust. 5 warunków technicznych.
Organ II instancji przytoczył w pierwszej kolejności treść art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j. t. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.) - dalej: "ustawa Prawo budowlane", a następnie wskazał, że w razie spełnienia wymagań, o których mowa w ww. przepisie oraz warunków wynikających z art. 32 ust. 4 organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wojewoda wyjaśnił, że zgodnie z przedłożonymi opracowaniami projektowany obiekt jest budynkiem czterokondygnacyjnym z czwartą kondygnacją w poddaszu. Bryłę budynku zaprojektowano na planie w kształcie litery L. Teren inwestycji obejmujący działki nr [...] i [...] obręb [...] m. K. usytuowany jest w pasie pomiędzy dwiema działkami drogowymi. Od strony wschodniej przylega do działki nr [...] (ulica [...]), od strony zachodniej do działki nr [...] (ulica [...]). Z obu tych przeciwległych ulic przewidziano wejścia do budynku. Budynek od strony ul. [...] usytuowano pomiędzy dwoma budynkami mieszkalnymi znajdującymi się na działkach odpowiednio: nr [...] (ul. [...]) i nr [...] (ul. [...]), od strony ul. [...] pomiędzy ww. budynkiem na działce nr [...] a budynkami garażowymi na działkach nr [...] Fundament zaprojektowano w formie żelbetowej płyty fundamentowej o grubości 40 cm posadowionej na rzędnej 30,95 m n.p.m. i wspartej na mikropalach iniekcyjnych o długości 7-10 m. Na parterze budynku zlokalizowano część usługową z niewielką gastronomią, salą wielofunkcyjną i pomieszczeniem open space. Na pierwszym i drugim piętrze przewidziano 12 jednopokojowych mieszkań, a na poddaszu 2 pomieszczenia użytkowe dostępne bezpośrednio z holu. Mieszkania będą przedmiotem najmu krótko i długoterminowego. Wszystkie kondygnacje połączono otwartą klatką schodową i windą osobową. Projektowany budynek będzie zasilany w wodę z sieci wodociągowej, ścieki odprowadzane do sieci kanalizacji sanitarnej, wody opadowe dachów i tarasów zewnętrznych odprowadzane do sieci kanalizacji deszczowej. Źródłem ciepła do przygotowania ciepłej wody użytkowej i na cele centralnego ogrzewania będą zlokalizowane w pomieszczeniu kotłowni kotły gazowe zasilane z sieci gazowej. Zasilanie budynku w energię elektryczną zapewniono z kablowej rozdzielnicy szafowej ZK posadowionej przy granicy działki nr [...] (do realizacji przez Energa Operator S.A.). Przyłącza kanalizacji sanitarnej, kanalizacji deszczowej, wodociągowej, gazowej będą stanowiły przedmiot odrębnego opracowania.
Organ II instancji wskazał, że na terenie objętym wnioskiem obowiązują ustalenia uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia 15 marca 2018 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Śródmieścia K. - dalej: "uchwała". Integralną częścią uchwały jest rysunek planu miejscowego w skali 1:1000, stanowiący załącznik nr 1 do uchwały. Działki inwestycyjne nr [...] i nr [...] znajdują się na terenie zabudowy śródmiejskiej, na terenie elementarnym oznaczonym na rysunku planu symbolem L22MS o przeznaczeniu - zabudowa mieszkalno-usługowa, dla którego ustalenia szczegółowe zawarto w § 26 ust. 21 uchwały. Zabudowę mieszkalno-usługową oznaczoną symbolem MS zdefiniowano w § 3 pkt 2 uchwały.
Dokonana przez organ II instancji szczegółowa analiza projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego potwierdziła zgodność inwestycji z ustaleniami miejscowego planu obowiązującymi dla terenu L22MS, w tym w zakresie projektowanej funkcji obiektu, wymagań w zakresie zasad zagospodarowania przestrzennego i kształtowania zabudowy, zasad ochrony dziedzictwa kulturowego oraz pozostałych wymagań wynikających z ustaleń planu, w tym ustaleń wstępnych i ogólnych, jak również z przepisów odrębnych. Budynek zaprojektowano jako czterokondygnacyjny z poddaszem użytkowym co oznacza, że mieści się w przedziale wysokości określonym w § 26 ust. 21 pkt 2 lit. f uchwały, a z zapisów tego planu nie wynika obowiązek różnicowania wysokości dla projektowanego obiektu. W projekcie nie przekroczono wysokości budynku i wysokości gzymsu wieńczącego zgodnie z wymagania planu dla przynajmniej jednej ze stron styku. Wysokość budynku określono zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1225) - dalej: "warunki techniczne", z pominięciem elementów obudowy pomostu technicznego.
Na rysunku planu ustalono obowiązującą linię zabudowy wzdłuż granic działek inwestycyjnych z działkami drogowymi - od strony ulic [...] W § 3 pkt 6 uchwały linię te zdefiniowano jako linię wyznaczającą usytuowanie ściany budynku, zgodnie z którą należy sytuować zabudowę, przy czym dopuszczono cofnięcie w głąb działki do 50% długości elewacji oraz wycofanie linii parteru i rozwiązanie go w formie podcienia, arkad bądź wnęk; a także dopuszczono wysunięcie przed tę linię: balkonów, loggii, wykuszy oraz elementów zagospodarowania terenu, jak: schody, pochylnie, na odległość do 1,5 m. Projekt spełnia ww. wymagania. Jednocześnie zgodnie z § 5 pkt 6 uchwały na terenach zabudowy śródmiejskiej oznaczonej symbolem MS dopuszczono zabudowę na granicy działki, a zgodnie z § 26 ust. 21 pkt 2 lit. e - powierzchnię zabudowy do 100% powierzchni działki.
Wojewoda wskazał, że projektowany w zabudowie pierzejowej budynek przylega bezpośrednio do budynków mieszkalnych na działkach sąsiednich nr [...] (od strony północnej), nr [...] (od strony południowej) oraz do garaży na działkach nr [...] i nr [...] (od strony południowej). Ponadto usytuowany jest w granicy z działką nr [...], która w części sąsiadującej z inwestycją jest niezabudowana. Powierzchnia zabudowy stanowi 100% powierzchni działek inwestycyjnych. Lokalizacja budynku jest zgodna z wymaganiami § 12 ust. 2 warunków technicznych. Ściany projektowanego budynku w granicy działek inwestycyjnych (za wyjątkiem ścian wzdłuż granic z działkami drogowymi) zaprojektowano jako ściany oddzielenia pożarowego (REI120). Konstrukcję dachu w pasie 1 m przy granicy z sąsiednimi działkami budowlanymi zaprojektowano jako R60, pokrycie całego dachu jako nierozprzestrzeniające ognia. System okienno-drzwiowy zwrócony w stronę granicy z działką nr [...] prowadzący na taras zaprojektowano jako [...] Zgodność projektu z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej potwierdził rzeczoznawca do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych (stosowne adnotacje umieszczone zostały na rysunkach zagospodarowania terenu i rzucie parteru).
Zdaniem organu II instancji, projektowana zabudowa nie narusza przepisów § 13 i 60 warunków technicznych. Analiza projektu wskazuje, że odległość istniejącego na działce nr [...] budynku od ściany budynku projektowanego wynosi 6,02 m. Wysokość ściany przesłaniającej wynosi 10,275 m, co po zmniejszaniu tej wartości o połowę oznacza, że warunek, o którym mowa w § 13 ust. 1 warunków technicznych został spełniony. Ponadto w analizie nasłonecznienia pomieszczeń w budynkach zlokalizowanych na działkach nr [...] oraz nr [...], sporządzonej dla najbardziej niekorzystnie położonych okien (dla budynku Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K. okno na poziomie parteru, najbardziej zbliżone do granicy z działką inwestycyjną) wykazano, że spełniony został warunek zapewnienia minimalnego wymaganego czasu nasłonecznienia pokoi mieszkalnych - w godzinach 7.00-17.00 określony w § 60 warunków technicznych, który zgodnie z ust. 3 w przypadku budynków zlokalizowanych w zabudowie śródmiejskiej dopuszcza ograniczenie tego czasu do 1,5 godziny. Jednocześnie wystarczające jest wykazanie spełnienia warunku nasłonecznienia tylko dla jednego pokoju w przypadku mieszkania wielopokojowego (§ 60 ust. 2 warunków technicznych). W odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w zabudowie śródmiejskiej wymaganego czasu nasłonecznienia nie określa się (§ 60 ust. 3 warunków technicznych).
W świetle powyższych ustaleń, pomimo, że projektowany obiekt, z uwagi na swoje usytuowanie, ograniczy dotychczasowe nasłonecznienie budynku Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K., na co wskazują skarżący, to nie spowoduje, zdaniem Wojewody, naruszenia obowiązujących przepisów. Zatem również związane z tym, podnoszone w odwołaniu zarzuty pogorszenia warunków technicznych, wzrostu zawilgocenia ścian i zagrzybienia nie mogą stanowić podstawy do odmowy pozwolenia na budowę lub zobowiązania inwestora do zmiany formy projektowanego zamierzenia inwestycyjnego. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że na przesłanianie nie ma wpływu wskazywana w odwołaniu wysokość budynku ustalona na podstawie wysokości do kalenicy (wg projektu = 13,06 m). Z projektu wynika bowiem, że kalenica ta oddalona jest o ok. 12 m od budynku Wspólnoty, a zatem w świetle § 13 ust. 4 warunków technicznych nie przesłania okien w tym budynku. Ściany z oknami i drzwiami w projektowanym budynku na działkach nr [...] i [...] zostały usytuowane zgodnie z wymagania § 12 warunków technicznych, a okna przewidziane na dachu z zachowaniem odległości, o której mowa w ust. 6 pkt. 2 tego przepisu. Powyższe przepisy określają odległość okien od granicy, w którą są zwrócone. Wskazywane w odwołaniu okna połaciowe nie są zwrócone w stronę granicy z działkami nr [...], lecz zgodnie z nachyleniem połaci dachowej w stronę wschodniej granicy działki nr [...] z działką nr [...]. Odległość od tej granicy została zachowana.
Wojewoda wyjaśnił, że do projektu dołączono ekspertyzę techniczną na temat możliwości dobudowy budynku mieszkalno-usługowego w K. przy ul. [...] sporządzoną przez dr inż. M. S.. Stwierdził ponadto, że w opracowaniu uwzględniono stan techniczny istniejących zabudowań usytuowanych bezpośrednio przy granicach działek inwestycyjnych, w tym budynku zlokalizowanego na działce nr [...] oraz warunki geologiczne i sposób posadowienia budynku projektowanego. Oceniając wpływ projektowanej zabudowy na budynki zlokalizowane przy granicy zabudowywanej działki stwierdzono, że wpływ posadowienia projektowanego budynku zamknie się w obrysie działki lub będzie nieistotny z punktu widzenia bezpieczeństwa użytkowania budynków zlokalizowanych na sąsiednich działach. Potwierdzono, że posadowienie projektowanego budynku na mikropalach przy rzędnej spodu płyty fundamentowej 0,8-1,0 m poniżej przyległego terenu będzie neutralne dla zabudowań sąsiednich z punktu bezpieczeństwa konstrukcji. Nie znajduje zatem uzasadnienia zarzut naruszenia § 204 ust. 5 warunków technicznych.
Organ II instancji wyjaśnił również, że teren objęty wnioskiem o pozwolenie na budowę znajduje się w strefie A ścisłej ochrony konserwatorskiej i WIII ograniczonej ochrony konserwatorskiej stanowisk archeologicznych, na terenie śródmieścia K. wpisanego do rejestru zabytków decyzją z dnia 9 czerwca 1953 r. nr rejestru [...] Obowiązują zasady ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków zawarte w § 9 uchwały. W projekcie zagospodarowania terenu wykazano utrzymanie zasadniczych proporcji wysokościowych kształtujących sylwetę zespołu, utrzymanie zachowanych historycznych osi kompozycyjnych i powiązań widokowych oraz nawiązanie do kompozycji zespołu i cech zabudowy ujętej w gminnej ewidencji zabytków znajdującej się w najbliższym sąsiedztwie projektowanego budynku na terenie elementarnym L22MS, powołując się m.in. na materiały ikonograficzne dołączone do projektu.
Do projektu dołączono również wydaną przez Z. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w S. na rzecz inwestora:
- decyzję z dnia 30 września 2021 r. pozwalającą na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku: obszar śródmieścia miasta K. wpisany do rejestru zabytków Wojewoda decyzją z dnia 9 czerwca 2053 r. pod numerem [...] (dawniej: [...]) na terenie, którego usytuowana jest nieruchomość: działki nr [...] i [...] w obrębie ewid. [...] K. przy ul. [...] zobowiązującą do wykonania obowiązków wskazanych w punktach od 1 do 4 decyzji, w tym dotyczących akceptacji projektu architektoniczno-budowlanego przez ZWKZ,
- decyzję z dnia 5 lipca 2023 r. zmieniającą decyzję z dnia 30 września 2021 r. w zakresie zmiany nazwy dokumentacji projektowej stanowiącej załączniki do tej decyzji oraz terminu ważności decyzji, a w uzasadnieniu zawierającą również informację o akceptacji pismami z 29 kwietnia 2022 r. oraz z 5 lipca 2023 r. przez ZWKZ wersji różnicującej kolorystycznie elewację zachodnią od strony ul. [...], uwzględniającej w tym zakresie zalecenia konserwatorskie oraz potwierdzenie spełnienia obowiązku nałożonego przez ZWKZ w decyzji z dnia 30 września 2021 r. o treści: Udzielone pozwolenie związane jest z obowiązkiem (...) 2. Przedstawienia do akceptacji ZWKZ projektu architektoniczno- budowlanego budynku od strony ul. [...] uwzględniającego zalecenia konserwatorskie dotyczące nawiązania do historycznej kompozycji przestrzennej i proporcji wysokościowych kształtujących sylwetę zespołu na etapie opracowywania projektu wykonawczego;
- pismo z 5 lipca 2023 r. akceptujące wersję elewacji przedstawioną na rysunku nr [...] wraz z tym rysunkiem, stanowiącym złącznik nr [...] do pisma (ZL 2023.09.21).
Powyższe potwierdza, zdaniem Wojewody, uzyskanie przez inwestora pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie planowanych robót budowlanych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków zgodnie z wymaganiami art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (z ustaleń organu odwoławczego wynika, że. decyzje są ostateczne).
W ocenie organu II instancji należało przyjąć, że projektowana kolorystyka i forma budynku spełniają wymagania wynikające z ustaleń uchwały. Projekt uwzględnia zawarte w § 5 pkt 9 uchwały wymagania w zakresie kolorystyki i materiałów wykończeniowych elewacji i pokrycia dachu. Dla elewacji budynku oraz dla detalu architektonicznego przyjęto kolor szary z domieszką kruszywa o niskiej intensywności zabarwienia/kolor ceglasty z domieszką kruszywa o niskiej intensywności zabarwienia. Dach kryty dachówką włóknocementową w kolorystyce szarej i ceglastej. Zaprojektowano dachy stronie dwu- i wielospadowe. W przeważającej części jest to dach dwuspadowy o nachyleniu 38,50°. Przy czym od strony ulicy [...] przewidziano dach mansardowy, który jak wyjaśniono w projekcie jest kontynuacją dachu mansardowego budynku sąsiedniego. W świetle powyższego przyjęcie nachylenia połaci górnej tej formy dachu - 14,5° przy nachyleniu połaci dolnej 47,50° wbrew podnoszonym przez skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową zarzutom, w ocenie organu II instancji, nie jest sprzeczne z uchwałą.
W związku z usytuowaniem projektowanego budynku w strefie WIII ograniczonej ochrony konserwatorskiej stanowisk archeologicznych obowiązuje prowadzenie interwencyjnych badań archeologicznych w przypadku podejmowania prac ziemnych oraz współdziałanie w zakresie zamierzeń inwestycyjnych i innych, związanych z pracami ziemnymi z odpowiednim organem do spraw ochrony zabytków, przeprowadzenie archeologicznych badań ratunkowych na terenie objętych realizacją prac ziemnych, na zasadach określonych przepisami szczegółowymi dot. ochrony zabytków (§ 9 ust. 5 uchwały).
Wojewoda podkreślił, że inwestor, przed przystąpieniem do robót ziemnych, zobowiązany będzie do uzyskania pozwolenia Z. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, odrębnego od decyzji pozwalającej na prowadzenie robót przy zabytku, na prowadzenie badań archeologicznych. Informację taką zawarto również w pouczeniu decyzji ZWKZ z dnia 30 września 2021 r. Zatem inwestor będzie mógł prowadzić planowane roboty ziemne dopiero po uzyskaniu stosownej zgody organu konserwatorskiego.
Obsługę komunikacyjną (wejścia do budynku) przewidziano z istniejących ulicy: klasy dojazdowej L48KDD i pieszo-jezdnej L60KPJ, zgodnie z wymaganiami § 26 ust. 21 pkt 5 lit. a uchwały.
W aktach organu I instancji znajduje się pismo z 13 września 2022 r. sporządzone przez autora projektu, w którym przedstawiono analizę możliwości wykonania na potrzeby projektowanej inwestycji, wymaganych zgodnie z § 11 ust. 2 pkt. 3 lit. a i lit. b uchwały, szesnastu miejsc postojowych w parkingu podziemnym lub wbudowanych w bryłę budynku. Wykazano, że kształt i wielkość działki, szerokość budynku są niewystarczające, żeby wykonać zjazd i zaprojektować wymaganą ilość stanowisk postojowych wraz z drogą dojazdową. Potwierdzono tym samym brak technicznych możliwości zapewnienia stanowisk postojowych w granicach własnej działki.
Powyższe, w ocenie organu II instancji, upoważniało do zastosowania odstępstwa dla realizacji stanowisk postojowych dla inwestycji realizowanych w ścisłym centrum miasta w jednostce "L", dla których brak jest technicznych możliwości zapewnienia wymaganej ilości stanowisk postojowych w granicach własnej działki, o którym mowa w § 11 ust. 2 pkt. 6 uchwały.
W projekcie przedstawiono szczegółowe wyjaśnienia i sposób określenia wskaźnika intensywności zabudowy przywołując stosowne zasady obliczeń zawarte w obowiązującej normie PN-ISO 9836:2022-07. Schematy poszczególnych kondygnacji z opisem sposobu obliczeń dołączono do projektu. Wskaźnik ten wynosi 3,2, co spełnia wymagania § 5 pkt 10 lit. a uchwały. Wbrew podnoszonym w odwołaniu zarzutom brak jest, zdaniem Wojewody, podstaw do zakwestionowania przedstawionych obliczeń.
Zgodnie z uwagą umieszczoną pod tabelą złącznika nr 2 i dotyczącą m.in. normy PN-ISO 9836 stosuje się najnowszą normę opublikowaną w języku polskim. Taką normą jest zastosowana w projekcie-norma PN-ISO 9836:2022-07. W § 12 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego zobowiązuje jednocześnie do uwzględnienia § 20 ust. 1 pkt 4 lit. b . Przy czym przepis ten określa zasady obliczania powierzchni użytkowej pomieszczeń lub ich części a nie powierzchni całkowitej kondygnacji. Zatem brak jest podstaw do wyłączenia przy obliczaniu powierzchni całkowitej punktu 5.1.3.2 normy PN-ISO 983612022-07 jak domagają się skarżący. Ponadto, przy obliczaniu powierzchni użytkowej poddasza zastosowano wymagania określone w § 20 ust. 1 pkt 4 lit. b.
W ocenie Wojewody, inwestycja przewidziana do realizacji na działkach nr [...] i nr [...] obręb [...] miasta K. została zaprojektowania zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz z zapewnieniem poszanowanie uzasadnionych interesów stron postępowania, w tym wnoszącej odwołanie Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] nr [...] w K. wynikających z prawa do korzystania ze swojej nieruchomości stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Ochrona interesów osób trzecich podlega bowiem ograniczeniom wynikającym z ustaw, w tym m.in. ustawy Prawo budowlane. Jeżeli więc decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. O naruszeniu interesu osób trzecich można więc mówić jedynie wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne przepisy, a w rozpatrywanej sprawie, jak wykazano w uzasadnieniu niniejszej decyzji, sytuacja taka nie występuje. Interes stron postępowania chroniony art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane nie może naruszać prawa inwestora wynikającego z art. 4 ustawy Prawo budowlane. Prawo zabudowy może być ograniczone tylko przepisami prawa powszechnie obowiązującego oraz ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i tylko w tym zakresie organ administracji architektoniczno-budowlanej może ingerować w planowaną zabudowę.
Bez znaczenia, zdaniem organu II instancji, dla rozstrzygnięcia pozostaje stanowisko skarżących o spadku wartości ich nieruchomości znajdującej się w sąsiedztwie planowanej inwestycji.
Wojewoda wskazał również, że projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany zostały sporządzone, a projekt architektoniczno-budowlany również sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym na dzień opracowania projektu zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego. Projektanci i sprawdzający złożyli stosowne oświadczenia o sporządzeniu projektów zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Do wniosku o pozwolenie na budowę dołączono oświadczenie projektanta posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności, o której mowa w art. 14 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy Prawo budowlane o braku możliwości podłączenia do istniejącej sieci ciepłowniczej, wymagane na podst. art. 33 ust. 2 pkt 10 tej ustawy. Projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany są kompletne i spełniają warunki wynikające z art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Do wniosku dołączono informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Inwestor złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane działkami nr [...] i [...] obręb [...] miasta K..
Pismem z dnia 25 stycznia 2024 r. Wspólnota Mieszkaniowa Nieruchomości przy ul. [...] w K. wniosła skargę na wyżej opisaną decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie zarzucając jej:
1) naruszenie art. 39 pkt 1 ustawy Prawo budowlane polegające na nieprzedłożeniu konserwatorowi zabytków projektu pozwolenia na budowę, pomimo, że obiekt budowlany, obszar na którym jest położony, objęty jest zapisami ochrony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego,
2) naruszenie art. 39 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez niezobowiązanie inwestora do przedłożenia dokumentów, z których wynika zrealizowanie obowiązku zawartego w punkcie drugim decyzji Z. Wojewódzkiego Konserwatora Budynków w S. z dnia 30 września 2021 r. nr [...] do opracowania projektu wykonawczego do przedstawienia alternatywnego rozwiązania elewacji od strony [...], uwzględniającego zalecenia konserwatorskie i nawiązujące do historycznie ukształtowanej kompozycji przestrzennej i proporcji wysokościowych dawnej średniowiecznej uliczki przymurnej, podlegającej ścisłej ochronie konserwatorskiej,
3) wydanie pozwolenia na budowę, w którym zatwierdzono wybudowanie 4 kondygnacji dla budynku mieszkalno-usługowego, podczas gdy w zaleceniach konserwatorskich zobowiązano inwestora do:
- utrzymania zasadniczych proporcji wysokościowych kształtujących sylwetkę zespołu,
- nawiązanie w nowej zabudowie do kompozycji zespołu i cech zabudowy ujętej w gminnej ewidencji zabytków do najbliższego jej sąsiedztwa, położonego na tym samym terenie elementarnym.
4) naruszenie zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego śródmieścia K. (nr [...]) dla terenu elementarnego L22MS dotyczących maksymalnej wysokości budynku: wysokość nowej zabudowy do gzymsu wieńczącego nie może przekraczać wysokości do gzymsu wieńczącego budynku istniejącego dla przynajmniej jednej ze stron styku; wysokość i formę dachu oraz układ okien - należy nawiązać się do budynku istniejącego.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 17 lipca 2024 r. Sąd dopuścił, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "p.p.s.a.") dowód dołączony do skargi w postaci odwołania od decyzji Z. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w S. i oddalił wniosek o wystąpienie do ww. organu o udzielenie informacji na temat zrealizowania zaleceń konserwatorskich przez inwestora.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
Przedmiotem rozpoznania sądu w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji organu II instancji o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego.
Jak wynika z okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy teren objęty wnioskiem o pozwolenie na budowę znajduje się w strefie ścisłej ochrony konserwatorskiej i ograniczonej ochrony konserwatorskiej stanowisk archeologicznych.
Stosownie do treści art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Z załączonej do projektu decyzji z dnia 30 września 2021 r. wynika, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w S., dalej także jako: "ZWKZ", pozwolił na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku: obszar śródmieścia miasta K. wpisany do rejestru zabytków Wojewoda decyzją z dnia 9 czerwca 2053 r. na terenie, na którym usytuowana jest nieruchomość: działki nr [...] i [...] w obrębie ewid. [...] K. przy ul. [...], pod warunkiem wykonania obowiązków wskazanych w punktach od 1 do 4 decyzji, tj.:
1. przeprowadzenia wyprzedzających ratunkowych badań archeologicznych na terenie objętym inwestycją,
2. przedstawienia do akceptacji ZWKZ projektu architektoniczno-budowlanego budynku od strony ul. [...], uwzględniającego zalecenia konserwatorskie dotyczące nawiązania do historycznej kompozycji przestrzennej i proporcji wysokościowych kształtujących sylwetę zespołu, na etapie opracowywania projektu wykonawczego,
3. zawiadomienia ZWKZ o terminie rozpoczęcia i zakończenia robot objętych niniejszym pozwoleniem,
4. niezwłocznego zawiadomienia ZWKZ o wszelkich zagrożeniach lub nowych okolicznościach ujawnionych w trakcie prowadzenia wskazanych w pozwoleniu robót budowlanych.
Decyzją z dnia 5 lipca 2023 r. zmieniona została ww. decyzja z dnia 30 września 2021 r. w zakresie zmiany nazwy dokumentacji projektowej stanowiącej załączniki do tej decyzji oraz terminu ważności decyzji. Decyzja zmieniająca zawiera również informację o akceptacji pismami z 29 kwietnia 2022 r. oraz z 5 lipca 2023 r. przez ZWKZ wersji różnicującej kolorystycznie elewację zachodnią od strony ul. [...]. Jednocześnie z uzasadnienia decyzji zmieniającej wynika, że zalecenia konserwatorskie, o których mowa w pkt. 2 decyzji z dnia 30 września 2021 r., zostały uwzględnione wyłącznie w zakresie zróżnicowania kolorystycznego elewacji od strony ul. [...], natomiast pozostałe warunki ww. decyzji z dnia 30 września 2021 r. pozostają bez zmian.
W związku z powyższym nie sposób zgodzić się, zdaniem sądu, ze stanowiskiem Wojewody, że powyższe potwierdza, że inwestor uzyskał pozwolenie ZWKZ na prowadzenie planowanych robót budowlanych na obszarze wpisanym do rejestru zabytków zgodnie z wymaganiami art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, skoro inwestor – jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - tylko w części zrealizował obowiązki wynikające z ww. decyzji z dnia 30 września 2021 r.
Innymi słowy, z powyższego wynika zatem, że zatwierdzony przez Wojewodę projekt budowlany nie został poprzedzony uzyskaniem prawidłowego pozwolenia konserwatorskiego, albowiem nie zostały spełnione wszystkie warunki, od których spełnienia była uzależniona ważność decyzji ZWKZ z dnia 30 września 2021 r. zezwalającej na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku. Narusza to tym samym przepis art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
W odniesieniu do kwestii badania prawidłowości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w zakresie ich zgodności z art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, sąd uznał, że byłoby to na tym etapie postępowania przedwczesne.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda weźmie pod uwagę treść niniejszego wyroku i po ewentualnym uzupełnieniu materiału dowodowego ustali uprzednio, przed wydaniem decyzji w sprawie, czy inwestor uzyskał pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych, wydane przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków, o którym mowa w art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, tj. czy spełnił wszystkie warunki wynikające z decyzji ZWKZ z dnia 30 września 2021 r. zezwalającej na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku. Na marginesie wskazać należy, że pisma ZWKZ kierowane w dotychczas prowadzonym postępowaniu do projektanta (pełnomocnika inwestora) nie spełniają, w ocenie sądu, wymogu uzyskania ww. pozwolenia.
Wobec zatem naruszenia przepisów prawa materialnego, zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.p.s.a.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzone koszty w wysokości [...] zł składa się: kwota [...]zł tytułem uiszczonego przez stronę skarżącą wpisu, kwota [...]zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego stronę skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935) oraz kwota [...]zł tytułem uiszczonej przez pełnomocnika strony skarżącej opłaty skarbowej za złożony dokument pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło