II SA/Sz 1290/12
WyrokWSA w Szczecinie2013-02-06
Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Stefan Kłosowski, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej, który nienależnie pobrał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, może być zwolniony z obowiązku jego zwrotu, powołując się na wprowadzenie w błąd przez pracownika komendy?Ratio decidendi
Funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej, który nienależnie pobrał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jest zobowiązany do jego zwrotu. Nieznajomość przepisów lub twierdzenie o wprowadzeniu w błąd przez pracownika komendy nie stanowi podstawy do odstąpienia od wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia, zwłaszcza gdy uprawnienia do równoważnika zostały prawomocnie odmówione wyrokiem sądu administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obowiązku zwrotu nienależnie pobranego przez funkcjonariusza Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Po prawomocnym wyroku WSA odmawiającym przyznania tego równoważnika, organy administracji nałożyły obowiązek zwrotu. Funkcjonariusz skarżył decyzję, argumentując, że został wprowadzony w błąd przez pracownika komendy i że istnieją dodatkowe powody wskazujące na bezzasadność decyzji. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę I. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 r. sprawy ze skargi I. J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę
Decyzją z dnia [...],Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 78 ust. 1 w zw. z art. 79 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U z 2009 r., Nr 12, poz. 68 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania I.R. od decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] w sprawie zwrotu wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej nałożył na I.J. obowiązek zwrotu nienależnie pobranych równoważników pieniężnych za brak lokalu mieszkalnego, a mianowicie:
w okresie od [...] r. do [...] r. w wysokości [...] zł,
w okresie od [...] r. do [...] r. w wysokości [...] zł,
które strona miała wpłacić na rachunek bankowy Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w związku z uprawomocnieniem się decyzji organów I i II instancji oraz w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 404/11 w sprawie ustalenia uprawnień strony do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od [...] r. do [...] r. oraz zgodnie z art. 79 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, I.J. zobowiązany został do zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Od powyższej decyzji odwołał się I.J., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując, że organ I instancji prawidłowo uznał, iż strona powinna zwrócić nienależnie pobrany równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, jednak organ I instancji popełnił szereg nieprawidłowości przeprowadzając postępowanie administracyjne, a w szczególności nie ustalił, czy stronie można przedmiotowy zwrot rozłożyć na raty.
Wobec powyższego, Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] nałożył na I.J. obowiązek zwrotu nienależnie pobranych równoważników pieniężnych za brak lokalu mieszkalnego:
w okresie od [...] r. do [...] r. w wysokości [...] zł,
w okresie od [...] r. do [...] r. w wysokości [...] zł.
Jednocześnie, uwzględniając wniosek strony organ rozłożył spłatę kwoty wysokości [...]zł na [...] raty, w tym [...] raty po [...] zł i [...] rata po [...] zł.
Od decyzji z dnia [...] r. I.J. złożył odwołanie, wskazując że nie ponosi odpowiedzialności za wprowadzenie go w błąd przez pracownika komendy powiatowej zajmującego się sprawami mieszkaniowymi oraz że jego zdaniem istnieją dodatkowe powody wskazujące na bezzasadność zaskarżonej decyzji.
Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej
opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość zwrotu nienależnie pobranego przez I.J. równoważnika, a jego zwrot rozłożony został na raty zgodnie z żądaniem strony. Tym samym organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej podał nadto, że strona nie zgłaszała w toku przeprowadzonego postępowania dodatkowych żądań i sama wskazała w jaki sposób należałoby rozłożyć na raty zwrot pobranego równoważnika.
W ocenie organu odwoławczego, zarzuty podniesione w odwołaniu nie dotyczą przedmiotowego postępowania, bowiem decyzje dotyczące ustalenia uprawnień strony do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego stały się ostateczne i strona zgodziła się z ich treścią. Postępowanie niniejsze jest niejako postępowaniem wtórnym do postępowania w sprawie ustalenia uprawnień strony do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, a tym samym kwestia istnienia tych uprawnień nie stanowi w niniejszym postępowaniu przedmiotu oceny.
Organ zwrócił również uwagę, że obecnie mógł badać wyłącznie prawidłowość ustalenia kwoty przypadającej do zwrotu i formy jej zapłaty. Jednocześnie Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej stwierdził, że strona powołując się w odwołaniu na istnienie dodatkowych powodów wskazujących jej zdaniem na bezzasadność zaskarżonej decyzji, nie wskazała sprawy, która została rozstrzygnięta w taki sposób, w jaki strona chciałaby, aby zakończyło się postępowanie w jej sprawie. Zdaniem organu odwoławczego chodzi tu o kwestię ustalenia uprawnień innego funkcjonariusza do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania jest jedynie sprawa zwrotu przez stronę niesłusznie pobranego równoważnika, a nie jakaś inna sprawa.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
I.J. wniósł o umorzenie nienależnie pobranej kwoty.
Dodatkowo wskazał, że podczas wypełniania druków związanych z przedstawieniem sytuacji mieszkaniowej swojej rodziny zawsze kierował się chęcią rzetelnego przedstawienia tej sytuacji. W tym celu zawsze konsultował wszystkie wątpliwości co do składanej treści z kwatermistrzem Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej. Kwatermistrz od początku posiadał informacje o najmie lokalu mieszkalnego i podczas składania oświadczenia potwierdził jego zgodność ze stanem prawnym. Skarżący podkreślił, że nie spodziewał się, że zostanie wprowadzony w błąd.
W odpowiedzi na skargę, Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej podtrzymując stanowisko zaprezentowane
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Uchylenie decyzji administracyjnej następuje tylko w przypadku uchybienia przepisom prawa materialnego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jak też w przypadku naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., Nr 270).
Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że skarga I.J. nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem oceny Sądu była decyzja w sprawie zwrotu wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, wydana na podstawie art. 78 ust. 1 w zw. z art. 79 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U z 2009 r., Nr 12, poz. 68 ze zm.).
Stosownie do treści art. 78 ust.1 ww. ustawy strażakowi mianowanemu na stałe przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 75, nie posiadają w miejscu pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie przysługującego im tytułu prawnego oraz nie zachodzi przypadek określony w art. 82 ust. 5. Jednocześnie art. 79 ust. 4 i 5 ustawy stanowi, że kwoty wypłaconych równoważników za remont i za brak lokalu mieszkalnego podlegają zwrotowi w razie ich nienależnego pobrania będącego skutkiem: podania w oświadczeniu mieszkaniowym nieprawdziwych danych, mających wpływ na istnienie uprawnienia do równoważnika lub na jego wysokość, niewykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 3. Natomiast zwrot nienależnie pobranych równoważników za remont lub za brak lokalu mieszkalnego następuje w pełnej wysokości, przy czym zwrot równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, w szczególnie uzasadnionych wypadkach, może nastąpić w ratach.
Wobec treści powyższych przepisów wskazać trzeba, że zarzuty zawarte
w skardze nie mogły zostać uwzględnione.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 404/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę I.J. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...], utrzymującą w mocy, za wyjątkiem pkt 4, decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...], na podstawie której odmówiono I.J. przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w okresie: od [...] r. do [...] r. oraz od [...] r. do [...] r. Organy orzekające w sprawie ustaliły bowiem strona nie posiadała uprawnień do otrzymywania przedmiotowego równoważnika. Od powyższego wyroku I.J. nie wniósł skargi kasacyjnej. Tym samym wyrok ten stał się prawomocny od dnia [...] r., co skutkuje obowiązkiem zwrotu przez I.J. nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości [...] zł za okres od [...] r. do dnia [...] r. oraz w wysokości [...] zł za okres od [...]r. do dnia [...] r. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że skarżący złożył wniosek o rozłożenie kwoty należnej do zwrotu na [...] równe raty, płatne miesięcznie.
W konsekwencji powyższego oraz mając na względzie treść art. 79 ust. 4 i 5 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, organ I instancji zasadnie wydał wobec skarżącego decyzję, utrzymaną następnie w mocy przez organ odwoławczy, o zwrocie na rzecz Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej wypłaconego równoważnika za ww. okres w określonej w decyzji wysokości i ratach.
Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazać trzeba, że nie zasługuje na aprobatę twierdzenie skarżącego, iż podczas wypełniania druków związanych z sytuacją mieszkaniową jego rodziny został wprowadzony w błąd. Nieznajomość wskazanych wyżej przepisów nie stanowi bowiem przesłanki uzasadniającej odstąpienie organu od wydania decyzji o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia. Skoro więc skarżący przestał spełniać warunki do pobierania przedmiotowego świadczenia, które jak wynika z powołanych wyżej przepisów jest rygorystycznie reglamentowanym uprawnieniem, to stwierdzić należy, że wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło