II SA/Sz 1291/13
PostanowienieWSA w Szczecinie2013-12-02
Skład orzekający: Bożena Gonzalez Perea
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osoba bezrobotna utrzymywana przez matkę, może zostać częściowo zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, biorąc pod uwagę posiadanie przez członków rodziny samochodów osobowych i fakt prowadzenia robót budowlanych?Ratio decidendi
Skarżący, mimo deklarowanej trudnej sytuacji materialnej, nie wykazał w sposób przekonujący, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych. Posiadanie przez członków rodziny samochodów osobowych, fakt studiowania siostry w innym mieście, zarejestrowanie się w urzędzie pracy dopiero po otrzymaniu wezwania oraz prowadzenie robót budowlanych budzą wątpliwości co do jego wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej. W związku z tym, zasadne jest przyznanie prawa pomocy w części, obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł, która skarżący będzie w stanie uiścić z własnych środków.Stan faktyczny
Skarżący A. S. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę wiaty. Wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, powołując się na trudną sytuację materialną. W uzasadnieniu podał, że jest bezrobotny, utrzymuje go matka z emerytury, a dochody z dorywczych usług są niskie. Wnioskodawca przedłożył dokumenty dotyczące dochodów rodziny, wydatków oraz statusu siostry jako studentki.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 grudnia 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] przedmiocie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a zwolnić skarżącego od kosztów sądowych ponad kwotę [...] zł
A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzje organu I instancji nakazującą skarżącemu rozbiórkę wiaty o konstrukcji drewnianej dobudowanej do budynku gospodarczego na działce nr [...] w R., bez wymaganego zgłoszenia.
Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, ponieważ jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku i obecnie utrzymuje go matka, której jedynym dochodem jest emerytura w kwocie [...] zł miesięcznie. Skarżący wyjaśnił, że jedynym jego dochodem są środki otrzymywane za wykonywane usługi polegające na transporcie osób do sąsiedniej miejscowości, przy czym jest to dochód niepewny i niski, po odliczeniu kosztów paliwa pozostaje mu ok. [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca wyjaśnił, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje także studiująca siostra, która nie ma żadnych dochodów, oraz konkubent matki utrzymujący się z zasiłku z opieki społecznej w kwocie [...] zł miesięcznie. Z akt sprawy wynika, że matka skarżącego jest współwłaścicielką działki nr [...] oraz domu i budynku gospodarczego w ½ części. Wnioskodawca podał, że nikt z członków rodziny nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych, oprócz trzech samochodów osobowych, z których dwa należą do skarżącego, a jeden do konkubenta matki.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 18 listopada 2013 r. wnioskodawca przedłożył dowody potwierdzające dochody matki i jej konkubenta, wydatki ponoszone na utrzymanie mieszkania, zaświadczenie z Uniwersytetu , że siostra jest studentką studiów stacjonarnych drugiego stopnia na kierunku [...], oraz zaświadczenie Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. informujące, że skarżący w okresie ostatnich dwóch lat nie korzystał z pomocy ośrodka. Wnioskodawca przedłożył także zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy z którego wynika, że jest osobą bezrobotną i od dnia [...] r. jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym.
Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 tej ustawy). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej kwoty pieniężnej (art. 245 § 4).
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanką przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym jest sytuacja, w której strona skarżąca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Koszty sądowe obciążające skarżącego w sprawie sprowadzają się na obecnym etapie postępowania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi wynoszącego [...] zł.
Z wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu wynika, że [...] letni skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, i wraz z [...] letnią siostrą studiującą w P. pozostaje na utrzymaniu matki. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje także konkubent matki. Z przedłożonych dokumentów źródłowych wynika, że dochód czteroosobowej rodziny wnioskodawcy wynosi [...] zł miesięcznie netto i nie przekracza kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń z pomocy społecznej wynoszącego dla czteroosobowej rodziny [...] zł. Udokumentowane wydatki na utrzymanie mieszkania wynoszą ok. [...] zł. Z akt sprawy wynika, że skarżący, mimo braku oszczędności i jakichkolwiek dochodów, wybudował wiatę drewnianą z własnych środków, sfinansował także sporządzenie dokumentacji projektowej powykonawczej, utrzymuje dwa samochody osobowe. Także konkubent matki skarżącego, utrzymujący się z zasiłku stałego z opieki społecznej, posiada własny samochód osobowy. Jednak z decyzji przyznającej J. T. zasiłek stały wynika, że prowadzi on jednoosobowe gospodarstwo domowe. Z przedłożonego harmonogramu opłat za wywóz odpadów komunalnych wynika, że w mieszkaniu matki wnioskodawcy mieszkają dwie osoby. Mimo deklarowanej trudnej sytuacji majątkowej rodziny, siostra wnioskodawcy studiuje [...] na studiach stacjonarnych w P., mimo, że ten kierunek studiów dostępny jest bliżej miejsca jej stałego zamieszkania, na Uniwersytecie. Skarżący, w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu w dniu [...] r. podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Jednak jako osoba bezrobotna zarejestrował się dopiero [...] r., a więc po otrzymaniu wezwania do udokumentowania tej okoliczności.
Oceniając złożony wniosek należało stwierdzić, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że faktycznie znajduje się w sytuacji majątkowej uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie. Wnioskodawca udokumentował dochody matki i jej konkubenta, które nie są wysokie, oraz wydatki na utrzymanie mieszkania. Jednak tezy o wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej rodziny nie potwierdza utrzymywanie [...] samochodów osobowych, zarejestrowanie się w urzędzie pracy dopiero po otrzymaniu wezwania, okoliczność że siostra studiuje w P., a nie S. Nie jest też jasne, czy konkubent matki skarżącego faktycznie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, skoro przeczą temu przedłożone dowody źródłowe. Skarżący, mimo deklarowanego braku środków, wybudował wiatę drewnianą i opłacił sporządzenie dokumentacji projektowej powykonawczej. Wnioskodawca udokumentował dochody uzyskiwane przez członków rodziny oraz wydatki ponoszone na utrzymanie mieszkania, ale wysokość tych dochodów wskazuje na to, że są to środki zbyt niskie, żeby mogły wystarczyć na utrzymanie czterech dorosłych osób, w tym jednej poza stałym miejscem zamieszkania. A z oświadczenia wynika, że ze środków tych utrzymywane są jeszcze [...], były też prowadzone roboty budowlane. Wątpliwości budzi też to, że mimo braku własnych dochodów oraz niskich dochodów pozostałych członków rodziny, wnioskodawca nie korzystał z pomocy opieki społecznej.
Z uwagi na to, że wpis sądowy od skargi jest stosunkowo wysoki, wynosi bowiem [...] zł, uzasadnione było przyznanie skarżącemu prawa pomocy w części obejmującej koszty sądowe ponad kwotę 200 zł. Wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł skarżący będzie w stanie uiścić z własnych środków finansowych.
Należy zwrócić uwagę, że w sytuacji gdy skarga okaże się uzasadniona, wnioskodawca będzie mógł żądać od organu zwrotu poniesionych kosztów postępowania w całości (art. 200 p.p.s.a.). Wniosek w tej sprawie należy złożyć najpóźniej na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, pod rygorem utraty tego uprawnienia (art. 210 § 1 p.p.s.a.).
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, w związku z art. 254 § 1 i art. 258 § 1 pkt 7 powołanej wyżej ustawy, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło