II SA/Sz 1294/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia WSA Barbara Gebel, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi W. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania W. N. od oświadczenia woli nr [...] złożonego w imieniu Gminy Miasta w dniu [...] r. przez D. Powyższe postanowienie organu odwoławczego zapadło w następującym stanie faktycznym. W. N. w dniu [...] r. złożyła wniosek o umorzenie – na podstawie uchwały nr IX/158/11 Rady Miasta Szczecin z dnia 27 czerwca 2011 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad, sposobu i trybu udzielania ulg w spłacie należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym przypadających Gminie Miasto lub podległym jej jednostkom organizacyjnym, wskazania organu i osób do tego uprawnionych oraz warunkach dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną - zaległości związanych z lokalem mieszkalnym położonym w S. przy ul. [...] , wskazując, że należność główna na dzień złożenia wniosku wynosi [...] zł. Pismem z dnia [...] r. – zatytułowanym "oświadczenie woli nr [...] złożone w imieniu Gminy Miasto", podpisanym przez dyrektora Z. – nie wyrażono zgody na umorzenie zaległości z tytułu opłat za lokal mieszkalny położony w S. przy ul.[...] w kwocie [...] zł, ciążących na dłużniku W. N. (o czym poinformowano skarżącą pismem z dnia [...] r. znak Rejon Północ.[...] Odwołanie od powyższego pisma wniosła W. N., podnosząc, że odmówiono jej pomocy bez żadnego uzasadnienia. Co więcej, poinformowano ją, że nie ma możliwości odwołania się od otrzymanego pisma, co w jej ocenie jest upokarzające ponieważ od wyroku sądowego może się odwołać, natomiast w tym wypadku trzy lub cztery osoby podjęły jednoznaczną decyzję, nie wyjaśniając jaki był powód odmowy. Zdaniem skarżącej, dowody jakie przedłożyła dawały jej możliwość skorzystania z ulgi finansowej, tym bardziej, że obecnie w gospodarstwie domowym pojawiła się trzecia osoba – niemowlę. Prócz emerytury skarżącej oraz zasiłku rodzinnego córki w kwocie [...] zł, wymienione nie posiadają żadnego innego dochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu wskazano, że na podstawie art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 107 § 1 i art. 109 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie służy stronie od decyzji wydanej w I instancji i doręczonej na piśmie. W rozumieniu art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oświadczenie woli złożone w imieniu Gminy Miasta w dniu [...] r. przez D. nie jest decyzją administracyjną, a zatem nie podlega rozpatrzeniu w trybie odwoławczym przez organ II instancji. Organ podkreślił, że w świetle § 9 uchwały nr IX/158/11 Rady Miasta Szczecin z dnia 27 czerwca 2011 r., umorzenie należności oraz odroczenie terminu spłaty całości lub części należności albo rozłożenie płatności całości lub części należności na raty następuje w formie pisemnej, na podstawie przepisów prawa cywilnego (jednostronne oświadczenie woli, umowa). Wobec powyższego, wszelkie spory związane z najmem zajmowanego lokalu rozstrzygają sądy powszechne. Skargę na powyższe postanowienie złożyła W. N. Podniosła, że przedłożyła dowody jakie były niezbędne w celu umorzenia zaległości. Wniosek złożyła po wcześniejszej konsultacji w ZBiLK, który dawał jej możliwość skorzystania z ulgi finansowej w sprawie umorzenia zaległości za czynsz w kwocie [...] zł bez odsetek. Jej sytuacja finansowa ówczesna i obecna jest bardzo trudna, skarżąca otrzymuje emeryturę z ZUS w kwocie [...] zł natomiast córka otrzymuje dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka w kwocie [...] zł, a także zasiłek rodzinny w kwocie [...] zł. Skarżąca dodała, że jej czynsz był zawyżony wobec czego ZBiLK powinien jej zwrócić [...] zł bez odsetek. Na początku roku 2015 r. czeka ją operacja, a po miesiącu następna, wobec czego pogorszy się nie tylko sytuacja finansowa ale także jej stan zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia, nie dała podstaw do uznania, że wydane zostało ono z naruszeniem prawa. Wniesiona przez W. N. skarga nie zawiera żadnych merytorycznych zarzutów dotyczących zaskarżonego postanowienia. Odnosi się w całości do oświadczenia woli z dnia [...] r., złożonego w imieniu Gminy Miasto dotyczącego odmowy umorzenia zaległego czynszu. Kwestią sporną w niniejszej sprawie nie jest jednak to czy skarżącej zasadnie odmówiono umorzenia zaległego czynszu lecz okoliczność czy od opisanego powyżej oświadczenia z dnia [...] r. służy odwołanie, czy jest to decyzja administracyjna, czy też, mają do niego zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego i postępowanie administracyjne w tej sprawie jest wyłączone. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanęło na drugim z wymienionych stanowisk i stwierdziło zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. niedopuszczalność odwołania. Zdaniem Sądu, powyższe stanowisko Kolegium należy uznać za trafne. Zgodnie z treścią § 9 uchwały nr IX/158/11 Rady Miasta Szczecin z dnia 27 czerwca 2011 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad, sposobu i trybu udzielania ulg w spłacie należności pieniężnych o charakterze cywilnoprawnym przypadających gminie Miasto lub podległym jej jednostkom organizacyjnym, wskazania organu i osób do tego uprawnionych oraz warunkach dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną, umorzenie należności oraz odroczenie terminu spłaty całości lub części należności albo rozłożenie płatności na raty następuje w formie pisemnej, na podstawie przepisów prawa cywilnego (jednostronne oświadczenie woli, umowa). Powyższa uchwała została podjęta na podstawie art. 59 ust. 1 – 3 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2010 r., nr 157, poz. 1240 z późn. zm.). Zgodnie z art. 59 ust. 1 tej ustawy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem dłużnika lub interesem publicznym należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny przypadające jednostce samorządu terytorialnego lub jej jednostkom podległym mogą być umorzone albo ich spłata może być odroczona lub rozłożona na raty, na zasadach określonych przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, z zastrzeżeniem art. 4. Z kolei zgodnie z art. 59 ust. 2 tej ustawy, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego określi szczegółowe zasady, sposób i tryb udzielania ulg, o których mowa w ust. 1, warunki dopuszczalności pomocy publicznej w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną, oraz wskaże organ lub osobę uprawnione do udzielania tych ulg. Przepis ten stanowi delegację ustawową dla jednostek samorządu terytorialnego do określenia szczegółowych zasad sposobu i trybu udzielania ulg, o których mowa w ust. 1, warunków dopuszczalności pomocy publicznej, w przypadkach, w których ulga stanowić będzie pomoc publiczną oraz wskazania organu lub osoby uprawnionej do udzielania tych ulg. W oparciu o uchwałę Rady Miasta Szczecin z dnia 27 czerwca 2011 r. wydaną na podstawie powyższego przepisu złożone zostało przedmiotowe oświadczenie woli z dnia [...] r. (pismo z dnia [...] r. było jedynie informacją o treści tego oświadczenia). Wspomniany przepis znajduje się w rozdziale 5 określonym jako "Zasady gospodarowania środkami publicznymi". Przepisy tego rozdziału przewidują możliwość umorzenia, rozkładania na raty, odroczenia należności mających charakter cywilnoprawny a przypadających jednostkom sektora finansów publicznych. Art. 58 ust. 2 tej ustawy stanowi, że następuje to w formie pisemnej, na podstawie przepisów prawa cywilnego. Natomiast powołany wyżej art. 59, który daje także możliwość stosowania takich samych rozwiązań jednostkom samorządu terytorialnego, nie określa formy w jakiej winno to nastąpić. Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 150) w rozdziale 2 – Prawo i obowiązki właścicieli i lokatorów określa zasady i formę wynajmowania lokali. Wynika z niej, że podstawą wynajmu jest umowa odpłatnego używania lokalu (art. 5, art. 6 ustawy). Art. 19 tej ustawy stanowi, że do ochrony praw lokatora do używania lokalu stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności. Rozwiązanie stosunku najmu w związku z niewłaściwym zachowaniem lokatora następuje w drodze postępowania cywilnego (art. 13). Regulacje te niewątpliwie mają charakter cywilnoprawny. Prawo najmu uregulowane jest w kodeksie cywilnym – w art. 652-962. Omawiana ustawa jest przepisem szczególnym w stosunku do ustawy kodeks cywilny i dotyczy zasobów mieszkaniowych gminy. W sprawach nieuregulowanych w ustawie mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego. Wynika to chociażby z końcowej części ostatniego zdania art. 11 ust. 12 cytowanej ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. Przepis ten reguluje kwestie wypowiedzenia najmu przez właściciela. W powołanym ust. 12 zawiera uregulowania chroniące określone osoby – jednoznacznie wskazując, że w tym wypadku art. 691 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego nie stosuje się. Z tych względów uznano czynsz najmu o którym mówi art. 659 K.c. a także art. 5, art. 7, art. 8 omawianej ustawy za instytucję prawa cywilnego (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 lutego 2013 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wr 292/12). W pełni też należy zgodzić się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2013 r. (sygn. akt II GZ 210/13), zgodnie z którym – jeżeli uchwała rady miejskiej wskazuje, że umorzenie należności, rozłożenie na raty lub odroczenie terminu płatności następuje na podstawie przepisów prawa cywilnego, to w takim stanie rzeczy władze miejskie nie mają umocowania do podjęcia jakiegokolwiek aktu administracyjnego w przedmiocie umorzenia zaległości czynszowych, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powyższe zaś skutkuje stwierdzeniem, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Tym samym na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić.