II SA/Sz 1296/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lutego 2010 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r. Nr[...] , wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 49, poz. 509 ze zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie z wniosku J. B., o rozpatrzenie sprawy w trybie art. 154 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uzasadniając swoje stanowisko organ podał, że decyzją Kierownika Urzędu z dnia [...] r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] r. odmówiono stronie przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pełnienia służby w organizacjach podziemnych, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy kombatanckiej t.j. A. K. oraz wskazano, iż powołanie w [...] r. do armii i wywiezienie na P., gdzie wnioskodawca wykonywał prace przymusowe do [...] r., nie stanowi represji w rozumieniu w/w ustawy. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem J. B. złożył wniosek o jego weryfikację w trybie art. 154 Kodeksu postępowania administracyjnego, wskutek czego Kierownik Urzędu, decyzją z dnia [...] r., odmówił zainteresowanemu uchylenia decyzji własnej z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że J. B. pismem z dnia [...] r. zwrócił się do Urzędu z kolejnym wnioskiem o uchylenie, bądź zmianę decyzji w trybie art. 154 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu umorzył postępowanie w sprawie. Opisane na wstępie rozstrzygnięcie z dnia [...] r. stanowiło konsekwencję złożenia przez pełnomocnika J. B. kolejnego wniosku z dnia [...] r. o zmianę decyzji odmawiającej stronie przyznania uprawnień kombatanckich w trybie art. 154 K.p.a. Argumentując swoje stanowisko organ wyjaśnił, że kolejna decyzja podjęta przez organ w trybie art. 154 § 1 K.p.a. byłaby obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., polegającą na ponownym rozstrzygnięciu sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną, zatem umorzył postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Kwestionując decyzję organu pierwszej instancji pełnomocnik strony złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że za zmianą decyzji przemawiają nowe okoliczności sprawy, t.j. wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...] r., sygn. akt[...] , w którym J. B. został uznany za osobę represjonowaną przez organy byłego oraz zasądzono na jego rzecz od Skarbu Państwa kwotę [...] zł tytułem zadośćuczynienia. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzję z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w niniejszym postępowaniu zachodzi tożsamość sprawy zarówno pod względem podmiotowym jak również przedmiotowym, ponadto tożsamy jest stan faktyczny sprawy, a organ wydając kolejną decyzję na wniosek strony w trybie art. 154 K.p.a. orzekłby po raz drugi (w tym samym trybie) w tej samej sprawie administracyjnej, gdyż poprzednio rozstrzygnął już w przedmiocie wniosku strony zgłoszonym w trybie art. 154 K.p.a. Ponadto Kierownik Urzędu wyjaśnił, że przesłanką umorzenia postępowania w myśl art. 105 § 1 K.p.a. jest bezprzedmiotowość postępowania z jakiejkolwiek przyczyny, czyli z każdej powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Powołując się na wyrok NSA organ podał, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył J. B., wnosząc jednocześnie o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. Ponadto skarżący wniósł o zmianę decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] r. odmawiającej mu przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że uzyskanie uprawnień kombatanckich związane jest z możliwością otrzymania dodatkowego wsparcia finansowego ze strony Państwa, w postaci ubiegania się o dodatek kombatancki do emerytury/ renty, a także wystąpienia o tzw. "emeryturę sybiracką", która jest znacznie wyższa niż uzyskiwane aktualnie przez skarżącego świadczenie. Zdaniem skarżącego za wydaniem decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich przemawiają nowe okoliczności sprawy, jakim jest wyrok Sądu Okręgowego r. sygn. akt [...], w którym J. B. został uznany za osobę represjonowaną przez organy byłego ZSRR za co tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania zasądzono na jego rzecz od Skarbu Państwa kwotę [...] zł. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej jest ocena przez sąd prawidłowości prowadzenia przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do wydania orzeczenia o zmianie decyzji poprzez przyznanie skarżącemu określonego prawa bądź uprawnienia, wynikającego z przepisów prawa normujących określoną dziedzinę spraw. Sąd administracyjny nie dokonuje bowiem kontroli decyzji wydanych w granicach danej sprawy wedle kryterium celowości i słuszności podjętego rozstrzygnięcia, czy z punktu widzenia życiowych potrzeb strony, lecz ocenia, czy wydana w sprawie decyzja narusza przepisy prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności, Sąd po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Jak wynika z akt sprawy ostateczną decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia[...] r. odmawiającą J. B. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pełnienia służby w ruchu oporu A. Ostateczną decyzją z dnia [...] r., wydaną w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej w dalszej części "K.p.a.", Kierownik Urzędu, odmówił skarżącemu uchylenia wyżej opisanej decyzji własnej z dnia .[...]r. Niniejsze postępowanie stanowiło konsekwencje złożenia przez J. B. kolejnego podania o zmianę decyzji w przedmiocie uprawnień kombatanckich w trybie art. 154 K.p.a. Stosownie do treści art. 154 § 1 decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Skoro przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Kierownika Urzędu utrzymująca w mocy decyzję własną umarzającą postępowanie administracyjne, kontrola sądowa sprowadza się do oceny legalności zastosowania art. 105 § 1 K.p.a. W myśl powołanego art. 105 § 1, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 K.p.a. oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez jej rozstrzygnięcie co do jej istoty (por. Adamiak, Borkowski, komentarz do ustawy kodeks postępowania administracyjnego, Wydanie 3, Warszawa 2000 r., s.428). W razie stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania organ zobligowany jest do umorzenia postępowania, na co wskazuje użyty w dyspozycji przepisu zwrot "wydaje". Wniosek skarżącego z dnia [...] r. zainicjował nowe postępowanie administracyjne organu w sprawie uchylenia decyzji z dnia [...] r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] r., zatem wszczął postępowanie w tej samej sprawie, która została zakończona decyzją ostateczną z dnia [...] r. odmawiającą uchylenia decyzji w trybie art. 154 § 1 K.p.a. Tożsamość sprawy zachodzi w sytuacji, wystąpienia tych samych podmiotów w sprawie, których interesów prawnych lub obowiązków dotyczy wynik postępowania, tego samego przedmiotu oraz tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Należy stwierdzić, że organ administracji prawidłowo zauważył, że w niniejszej sprawie zachodzi tożsamość sprawy administracyjnej w stosunku do tej zakończonej decyzją z dnia [...] r., bowiem dotyczy tej samej osoby skarżącego, ponadto występuje tożsamość przedmiotu, którym jest sprawa uchylenia na podstawie art. 154 § 1 K.p.a. decyzji ostatecznej w przedmiocie uprawnień kombatanckich, nie uległ również zmianie stan prawny, ani stan faktyczny sprawy. Odnosząc się do zarzutu skargi należy w tym miejscu podnieść, że J. B. nie wskazał okoliczności nowych w stosunku do tych, które były przedmiotem rozpoznania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] r. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych do wniosku J. B. z dnia [...] r. na podstawie którego zostało wszczęte postępowanie w trybie art. 154 § 1 K.p.a. został dołączony wyrok Sądu Okręgowego, na który powołuje się skarżący wskazując, że stanowi on nową okoliczność w sprawie. W tej sytuacji skoro Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych ostateczną decyzją z dnia [...] r. odmówił uchylenia decyzji własnej zasadnie organ umorzył jako bezprzedmiotowe postępowania administracyjne wszczęte kolejnym wnioskiem złożonym, na podstawie art. 154 § 1 K.p.a. Zdaniem Sądu podkreślić należy, że organy w motywach decyzji trafnie podały, że decyzja merytoryczna ponownie rozstrzygająca sprawę już poprzednio rozstrzygniętą decyzją ostateczną (tożsamą) obarczona by była istotną wadą, określoną w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. stanowiącą podstawę stwierdzenia nieważności tej decyzji. W orzecznictwie został wyrażony pogląd zgodnie z którym procedura rozpoznawania wniosku o zmianę lub uchylenie decyzji w trybie art. 154 K.p.a. nie przewiduje wydania rozstrzygnięcia w postaci odmowy wydania decyzji z tego powodu, iż sprawa została już rozstrzygnięta inną ostateczną decyzją. Nie jest również możliwe wydanie ponownie rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia decyzji z uzasadnieniem, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania. Byłoby to bowiem w istocie wydanie drugiej decyzji w tej samej sprawie (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 278/04, publ. LEX nr 189150). W tej sytuacji, w ocenie Sądu, organ administracji w momencie zakwalifikowania pisma strony jako kolejnego wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 154 § 1 K.p.a. prawidłowo podjął rozstrzygnięcie o umorzeniu, jako bezprzedmiotowego, postępowania administracyjnego w sprawie. Wobec powyższego należało, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. r 153, poz. 1270 ze zm.) orzec jak w sentencji orzeczenia.