II SA/Sz 1296/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca D. K. wezwana do uiszczenia wpisu od złożonej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego na działce nr [...] w D., złożyła na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest samotną matką, aktualnie została zwolniona z pracy z powodu redukcji etatu. Razem z synem utrzymuje się z renty rodzinnej, która nie jest wysoka. Opłaty ponoszone z tytułu czesnego za studia syna oraz na utrzymanie domu pochłaniają większość uzyskiwanego dochodu. Wydatki ponoszone na utrzymanie domu, kredyt na remont mieszkania wynoszą miesięcznie ok. [...] zł, dodatkowo skarżąca ponosi wydatki na zakup lekarstw w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z [...] -letnim synem. Posiadany majątek to dom o powierzchni ok. [...] m2. Miesięczny dochód dwuosobowej rodziny stanowi kwota w wysokości [...] zł netto i składa się na nią renta rodzinna otrzymywana przez skarżąca w wysokości [...] zł oraz renta rodzinna otrzymywana przez syna w wysokości [...] zł. Pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy zobowiązał D. K. do nadesłania dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie domu, wyciągów z posiadanych kont bankowych wnioskodawczyni i syna za okres ostatnich trzech miesięcy, kserokopii decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za rok [...] , zaświadczenia z PUP o posiadaniu przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej, kserokopii decyzji ZUS ustalającej wysokość renty rodzinnej dla wnioskodawczyni i jej syna w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca nadesłała oświadczenie syna o niepobieraniu stypendium socjalnego oraz naukowego, wyciąg z własnego rachunku bankowego o nr [...] za okres od [...] r., kserokopię rachunku za gaz na kwotę [...] zł, prąd na kwotę [...] zł, nakazu płatniczego nr [...] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok [...] w łącznej kwocie [...] zł, faktury VAT Telekomunikacji polskiej na kwotę [...] zł, decyzji ZUS ustającej dla skarżącej rentę rodzinną w wysokości [...] zł oraz dla syna w wysokości [...] zł, faktury VAT za wywóz nieczystości w bieżącym półroczu na kwotę [...] zł, faktury za wodę i ścieki za okres dwóch miesięcy na łączną kwotę [...] zł., wyciąg z konta bankowego syna. Mając na uwadze, iż z wyciągu konta syna, wynika, że D. K. miesięcznie dokonuje wpłaty na jego konto kwoty [...] zł z konta bankowego, o innym numerze od tego z którego przedłożyła wyciąg, referendarz sądowy wezwaniem z dnia 3 stycznia 2010 r. zobowiązał wnioskodawczynię do nadesłania w terminie 3 dni wyciągu z konta bankowego o numerze [...] z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz umowy kredytowej z harmonogramem spłat rat kredytu, pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. Wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu [...] r., pomimo upływu zakreślonego terminu wnioskodawczyni ww. zobowiązania nie wykonała. Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, zważył: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Jednocześnie w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a., ustawodawca uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem ( np. do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Z powyższego wynika, że strona dochodząca swych praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucje prawa pomocy. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie, "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, co oznacza, iż zobowiązana była do wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawione przez stronę informacje nie dają jednak podstaw do twierdzenia, iż skarżącą zaliczyć można do kręgu osób, którym przypisać można stopień ubóstwa, warunkujący przyznanie prawa pomocy. Przede wszystkim należy wskazać, iż z oświadczenia skarżącej wynika, że miesięczny dochód jej dwuosobowej rodziny wynosi [...] zł. ( renta rodzinna jej i syna). Udokumentowane miesięczne wydatki to kwota ok. [...] zł ( gaz, woda, prąd, telefon) oraz [...] zł z tytułu czesnego za szkołę syna. D. K. oświadczyła, że nie stać jej na pokrycie kosztów sądowych, bowiem koszty niezbędnego utrzymania pochłaniają cały miesięczny dochód, dodatkowo spłaca raty kredytu zaciągniętego na remont domu. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego wnioskodawczyni przesłała wyciąg z konta bankowego o nr [...] , na które wpływa renta w kwocie [...] zł. Tymczasem z wyciągu konta bankowego syna wynika, że D. K. miesięcznie wpłaca na konto syna kwotę [...] zł, z konta o nr [...] którego wyciągu mimo dodatkowego wezwania nie przedłożyła, nie udokumentowała również podnoszonego przez nią faktu spłacania kredytu. W świetle powyższego należało przyjąć, że skarżąca nie wyjaśniła wszystkich kwestii związanych z sytuacją materialną. Biorąc pod uwagę powyższe oraz mając na względzie fakt, iż to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, należy stwierdzić, że D. K. nie wykazała przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.