II SA/Sz 1297/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant Małgorzata Frej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007r. sprawy ze skargi J. i L. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżących J. i L. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późno zm.- zwaną dalej K.p.a.) oraz art. 51 ust. 3 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Państwa J. i L. M., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r., znak: [...], nakazującą rozbiórkę ściany działowej, oddzielającej pomieszczenie zaadaptowanej kuchni od strychu, wybudowanej na strychu budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...] w [...] - bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Organ II instancji ustalił, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził w dniu [...] r. wizję lokalną. Stwierdzono wówczas, że na poddaszu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] prowadzone są roboty budowlane związane z remontem istniejących pomieszczeń mieszkalnych: kuchni, łazienki i pokoju. Inwestorem są J. i L. M. - właściciele lokalu nr [...] w przedmiotowym budynku. Zamontowane zostały dwa okna połaciowe w pomieszczeniu kuchni oraz włączona została do tego lokalu mieszkalnego część strychu stanowiącego współwłasność o powierzchni ok. 3,5 m.kw poprzez wykonanie lekkiej ścianki oddzielającej tę część od pozostałej części strychu. W części mieszkalnej strychu zamontowano, na istniejących krokwiach, folię paroizolacyjną. Opisane roboty budowlane inwestor rozpoczął bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani nie dokonał zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót we właściwym organie. Wobec powyższego organ wszczął w tej sprawie postępowanie administracyjne w trybie przewidzianym przepisami art. 50 i 51 prawa budowlanego, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Postanowieniem z dnia [...]r., znak: [...] organ I instancji wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, a następnie decyzją z dnia [...]r. o numerze [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia w terminie do dnia [...]r. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz projektu budowlanego wraz z oceną techniczną wykonanych robót budowlanych, zaopiniowanego pozytywnie przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Inwestorzy złożyli wymagane dokumenty, z wyjątkiem oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Równocześnie wnieśli o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia w Sądzie Rejonowym w [...] sprawy o wydanie zgody zastępczej sądu na dokonane roboty budowlane. Organ I instancji zawiesił prowadzone postępowanie. W dniu [...] r. Sąd Rejonowy w [...] wydał postanowienie, sygn. akt [...], w którym zezwala J. i L. M. na dokonanie czynności z zakresu zarządu nieruchomością wspólną położoną przy ul. [...] w [...], polegających na montażu dwóch okien połaciowych na poddaszu budynku mieszkalnego na tej nieruchomości oraz naprawie części dachu tego budynku. Natomiast w części dotyczącej zajęcia części strychu i wykonania ściany działowej z zamiarem adaptacji na pomieszczenie kuchenne, sąd oddalił wniosek o wydanie zgody zastępczej. Inwestor złożył w dniu [...] r. wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, nie uzupełniając jednak złożonych dokumentów o oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z powyższym organ I instancji stwierdzając niewykonanie przez Inwestora nałożonego obowiązku wydał decyzję o nakazie rozbiórki przedmiotowej ściany. Zdaniem organu II instancji decyzja ta jest zgodna z prawem, bowiem w myśl art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, w przypadku nie wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. J. i L. M. zaskarżyli wyżej wskazaną decyzje organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze oraz w piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący wskazali, że wystąpili do Sądu o ustalenie sposobu korzystania ze strychu i Sąd ten, w postępowaniu cywilnym jest właściwy dla ustalenia sposobu korzystania z części strychu przez współwłaścicieli. Żądanie przedstawienia organowi administracji dokumentów stwierdzających prawo skarżących do dysponowania przedmiotową nieruchomością na cele budowlane sprowadza się, w niniejszej sprawie, do dostarczenia zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości lub zastępczej zgody Sądu (orzekanej w postępowaniu cywilnym). Zdaniem skarżącej - zakres nakazanych w decyzji organu I instancji czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem przekracza kompetencje wyrażone w przepisie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, albowiem czynności nakazywane na podstawie tego przepisu mają na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami prawa administracyjnego, a nie cywilnego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Nadto wyjaśnił, że ustalenie sposobu korzystania ze strychu przez sąd cywilny nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w decyzji. Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane związane jest bowiem z koniecznością uzyskania zgody współwłaścicieli nieruchomości lub zgody zastępczej sądu cywilnego na wykonane roboty budowlane. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie uzyskali takiej zgody od współwłaścicieli, a Sąd Rejonowy w [...] oddalił Ich wniosek o wydanie zgody zastępczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (D z U. z dnia 20 września 2002 r, Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skargę uznać należy za zasadną. Jak wynika z dokonanych ustaleń skarżący samowolnie postawili ściankę działową oddzielającą wykonaną przez nich kuchnię od strychu, będącego współwłasnością pozostałych właścicieli lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] w [...], anektując w ten sposób część przestrzeni będącej współwłasnością. Celem doprowadzenia wykonanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę (art. 28 Pr. bud.) robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, organ I instancji działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud decyzją z dnia [...] r. nałożył na skarżących obowiązek wykonania określonych czynności, w tym zobowiązał Ich do przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżący, w wykonaniu obowiązku nałożonego wskazaną decyzją organu, przedłożyli dokumenty niezbędne do legalizacji samowoli budowlanej - za wyjątkiem dowodu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Fakt ten organ I instancji zakwalifikował jako niewykonanie obowiązku i na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego orzekł o nakazie rozbiórki. Należy zgodzić się ze skarżącymi, że organy nadzoru budowlanego naruszyły przepisy Prawa budowlanego tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 - w zakresie żądania od Inwestora złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (przedstawienia zgody współwłaścicieli lub Sądu na wykonanie robót) oraz art. 51 ust. 3 pkt 2, na podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą. Przepis art. 51 ust. 3 pkt 2 Pr. bud. przewiduje możliwość wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego, w sytuacji gdy nie jest możliwe doprowadzenie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Właściwy organ, winien nałożyć na Inwestora obowiązki określone art. 51 ust. 1 pkt 2 powoływanej ustawy - w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale z punktu widzenia prawa administracyjnego, nie zaś cywilnego (por. wyrok NSA z 13 stycznia 2003r., sygn. akt IV SA 523/01). Kwestia wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie należy do czynności o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud, ma jedynie znaczenie przy udzielaniu pozwolenia na budowę, nie zaś w sytuacji gdy roboty budowlane zostały już wykonane (por. wyrok WSA z dnia 17 marca 2004 r., sygn. akt IV SA 3442/02, LEX 156960). Należy zauważyć, iż nie mieści się w dyspozycji art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane domaganie się przez organy nadzoru budowlanego dostarczenia przez skarżących oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak pkt I i II sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 wskazanej ustawy.