II SA/Sz 1297/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maria Mysiak po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Dębnie z dnia 27 czerwca 2013 r., Nr XXXVIII/305/2013 w przedmiocie rozpoznania skargi na działalność Burmistrza Dębna p o s t a n a w i a: 1/ zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2/ ustanowić adwokata. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o odrzuceniu skargi W. B. na uchwałę Rady Miejskiej w Dębnie z dnia 27 czerwca 2013 r., nr XXXVIII/305/2013 w przedmiocie rozpoznania skargi na działalność Burmistrza Dębna. Odpis przedmiotowego postanowienia został doręczony skarżącemu w dniu 11 lutego 2014 r. W dniu 7 marca 2014 r. W. B. złożył sporządzoną osobiście skargę kasacyjną od wydanego postanowienia wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że źródło jego utrzymania stanowi emerytura w wysokości [...] zł netto, a koszty utrzymania mieszkania i leczenia wynoszą [...] zł, tj. czynsz plus śmieci – [...] zł, woda – [...] zł, energia cieplna – [...] zł, energia elektryczna – [,...] zł, RTV – [...] zł, gaz – [...] zł, leki i wyjazdy do lekarzy – [...] zł. Na skromne utrzymanie pozostaje skarżącemu kwota [...] zł. Wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku. Do formularza PPF skarżący załączył kserokopię blankietu opłaty za prąd na kwotę [...] zł, pocztowego potwierdzenia wypłaty emerytury w kwocie [...] zł oraz blankietu opłaty za gaz na kwotę [...] zł. Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Podnieść należy, iż co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Zatem prawo pomocy, jako instytucja o charakterze wyjątkowym, winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04), opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby czy osób na współobywateli. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. Oceniając sytuację materialną skarżącego, Sąd uznał, że w obecnej sytuacji osobistej i finansowej, zarówno uiszczenie kosztów sądowych związanych z zawisłym postępowaniem sądowym w sprawie, jak i poniesienie kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika procesowego, stanowi dla skarżącego nadmierne obciążenie, ponieważ wykazał, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Niewątpliwie bowiem skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. W. B. dysponuje miesięcznym dochodem w wysokości [...] zł netto, a miesięcznie ponoszone niezbędne koszty utrzymania wynoszą ok. [...] zł. Mając na względzie wskazane informacje odnośnie sytuacji finansowej skarżącego należało uznać, że zapłata kosztów sądowych wymaganych w przedmiotowej sprawie oraz kosztów związanych z ustanowieniem pełnomocnika przekracza jego możliwości finansowe, a tym samym zaistniały przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy na podstawie art. 245 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a.