II SA/Sz 1299/06
WyrokWSA w Szczecinie2007-01-24
Skład orzekający: Danuta Strzelecka-Kuligowska, Henryk Dolecki, Maria Mysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowoli budowlanej, wydana na podstawie przepisu, który następnie został uznany za niezgodny z Konstytucją, powinna zostać uchylona przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ została wydana na podstawie przepisu (art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane), który Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją. Oparcie rozstrzygnięcia na niekonstytucyjnym przepisie stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji przez sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 135 PPSA.Stan faktyczny
Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. i A. S. rozbiórkę murowanej dobudówki wykonanej bez pozwolenia na budowę. Po niespełnieniu przez stronę obowiązków legalizacyjnych, organ utrzymał w mocy decyzję o rozbiórce. Skarżący podnieśli, że dobudówka istniała wcześniej i została jedynie powiększona, a nałożona opłata legalizacyjna jest niewspółmierna. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądzono zwrot kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 24 stycznia 2007 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędzia WSA Maria Mysiak Protokolant: Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007 roku sprawy ze skargi J. i A. S. na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [....] roku nr [...] II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu III zasądza od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących J. i A. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotów kosztów zastępstwa procesowego.
[...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...[ decyzją z dnia
[...]. Nr [...] wydaną na podstawie art. 48 ust. 1, art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kpa nakazał J. i A. S. rozbiórkę murowanej dobudówki o wymiarach [...] m dobudowanej do budynku mieszkalnego przy ulicy [...] w [...], bez pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż w wyniku przeprowadzonej kontroli, która odbyła się w [...] . stwierdzono dobudowanie do istniejącego budynku przy ulicy [...] przybudówki. W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, iż inwestycję wykonano w [...]r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. W celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nałożył obowiązek na J. i A. S. do przedłożenia określonych dokumentów. Po wykonaniu przez inwestora nałożonych obowiązków organ zobowiązał stronę do uiszczenia opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł. W związku z tym, iż nie uiszczono ww. opłaty legalizacyjnej organ na podstawie obowiązujących przepisów prawa zobowiązał inwestora do rozbiórki przybudówki.
Od ww. decyzji odwołanie złożyli J. i A. S. Podnieśli, iż przedmiotową przybudówkę na istniejącej budowli poniemieckiej wykonali nie oni, tylko ich rodzice. Nadto w ocenie odwołujących się nałożona opłata legalizacyjna jest niewspółmierna do wielkości inwestycji, ponieważ powiększono istniejące pomieszczenie o [...] m w stronę podwórka i ulicy.
[...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nie uwzględnił wniesionego odwołania i decyzją z dnia [...]. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (tj.Dz. U. Nr 80, poz. 718) oraz art. 48 ust. 1 w związku z art. 49 ust. 3 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy. Podkreślił, iż skarżący stali się właścicielami budynku przy ulicy [...] r., w związku z tym przejęli wszystkie prawa i obowiązki wynikające z faktu jego posiadania. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, iż przepisy umożliwiają zalegalizowanie samowoli budowlanej po spełnieniu określonych obowiązków i zapłaceniu opłaty legalizacyjnej. Strona nie dopełniła obowiązku uiszczenia opłaty, dlatego też zgodnie przepisami prawa budowlanego zasadnie orzeczono o obowiązku rozbiórki przybudówki.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie J. i A. S. wnieśli o uchylenie ww. decyzji. Wyjaśnili, iż w [...]r. przeprowadzono remont budynku na podstawie zezwolenia. Nie zgodzili się z twierdzeniem organu, iż dokonali samowoli budowlanej o wymiarach wskazanych przez organ. Zaznaczyli, że przybudówka istniała wcześniej, tylko została powiększona poprzez dobudowanie pomieszczenia na łazienkę. Na potwierdzenia swoich argumentów podnieśli, iż Urząd Gminy nie wydałby zezwolenia na remont, gdyby przybudówka wcześniej nie istniała. Ponownie wskazali na kwestię niewspółmierności opłaty legalizacyjnej do wielkości powiększonej przybudówki.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli ostatecznych decyzji administracyjnych pod kątem ich zgodności z przepisami prawa.
Takie określenie kompetencji skutkuje tym, że decyzję naruszającą przepisy prawa materialnego lub procesowego, Sąd eliminuje z obrotu prawnego, orzekając stosownie do stwierdzonego uchybienia o jej uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności.
W świetle art. 134 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części "p.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem doprowadziła do uznania, że skarga jest zasadna, jednakże z innych przyczyn aniżeli zostały podniesione przez stronę skarżącą.
Sąd rozpoznając sprawę uwzględnił wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia
18 października 2006r. sygn. akt P 27/05.
Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku, wydanym po rozpoznaniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu orzekł, że:
- art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia [...]r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia [...] r., jest niezgodny
z art. 32 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji,
- art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane
w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia [...]r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia [...]r., jest niezgodny z art. 32 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.
Następstwem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego jest utrata mocy obowiązującej ww. przepisów prawa w zakresie wskazanym przez Trybunał.
Stosownie do art. 145a k.p.a. można żądać wznowienia postępowania
w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego
z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Natomiast art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. zobowiązuje Sąd do uchylenia decyzji, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia właśnie z taką sytuacją. Mianowicie organy I i II instancji orzekły o nakazie rozbiórki na podstawie art. 49 ust. 3 ustawy Prawo budowlane zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r.
o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw. Jednakże po wydaniu zaskarżonej decyzji art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. został uznany za niezgodny z Konstytucją. Oparcie rozstrzygnięcia na przepisie niekonstytucyjnym stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego, co z kolei uzasadnia uwzględnienie skargi przez Sąd.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 135 p.p.s.a. , orzekł jak
w sentencji. O niewykonaniu zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło