II SA/Sz 1300/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi K. i R. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego I. u c h y l a zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. Nr [...],a ponadto uchyla decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]r. Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]r. Nr [...] w części nakładającej na R. S. obowiązek dostarczenia dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżących K. i R. S. kwotę [...] złotych tytułem kosztów postępowania. R. S. w swoim mieszkaniu Nr [...] przy ul. [...] w [...] w latach 80-tych, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę wykonał roboty budowlane polegające na adaptacji pomieszczenia spiżarni, przylegającego do kuchni tego mieszkania, na łazienkę z WC. Roboty te spowodowały między innymi obniżenie sufitu w pomieszczeniu usytuowanym poniżej na półpiętrze, które pełniło funkcję WC, powodując zmniejszenie światła otworu drzwiowego. W [...]r. właściciele mieszkania Nr [...] K. i Z. S., złożyli do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] skargę w sprawie w/w robót domagając się przywrócenia stanu poprzedniego. Decyzją znak [...] z [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nałożył na inwestora R. S. obowiązki, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, przez przedłożenie w PINB [...], w terminie do [...]r.: - inwentaryzacji budowlanej powykonawczej wykonanych robót, - orzeczenia technicznego, sporządzonego przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, stwierdzającego prawidłowość wykonania robót budowlanych w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno - budowlanymi oraz wymaganiami określonymi wart. 5 ustawy Prawo budowlane, - dowodu stwierdzającego prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w tym zgodę współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie przedmiotowych robót budowlanych. Od powyższej decyzji R. S. złożył odwołanie, po rozpatrzeniu którego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], decyzją ZWINB znak [...] uchylił decyzję organu I instancji, w części dotyczącej terminu i w tym zakresie wyznaczono nowy termin wykonania obowiązku do dnia [...]r., w pozostałej części organ odwoławczy decyzję tę utrzymał w mocy. W dniu [...]r. R. S. złożył do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wymagane w/w decyzją dokumenty, bez zgody współwłaściciela budynku S., jak też zastępczej zgody Sądu na wykonane prace. Uznając, że inwestor nie wykonał nałożonego w decyzji [...] z dnia [...]r. obowiązku przedłożenia zgody współwłaściciela budynku na wykonane roboty budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...]r. znak [...] na podstawie art. 51 ust. pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 207, poz.2016 z 2003r. ze zm.), nakazał doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego w terminie do dnia [...]r.. Od powyższej decyzji R. S., złożył odwołanie zarzucając, iż została ona wydana, bez rzetelnego rozpatrzenia sprawy, oraz kwestionując również nałożony obowiązek uzyskania zgody współwłaściciela nieruchomości - p. S. na wykonane roboty, który przez 20 lat akceptował wykonaną przebudowę, a dopiero po wykupie swojego mieszkania wniósł sprzeciw. Podniósł też, iż w decyzji nie uwzględniono, iż dostarczył on wymaganą dokumentację: inwentaryzację architektoniczno-budowlaną z orzeczeniem technicznym stwierdzającej zgodność wykonanych robót z przepisami techniczno-budowlanymi oraz odpis aktu notarialnego. Powołał się też na wyrok NSA z dnia [...], sygn. [...], w uzasadnieniu którego stwierdzono, iż przeprowadzenie remontu i adaptacji w obrębie murów wyodrębnionego lokalu nie może być poczytane przez pozostałych właścicieli lokali tego samego budynku za naruszenie interesów art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, gdyż remont i adaptacja w takim przypadku nie dotyczy rzeczy wspólnej, a więc do ich przeprowadzenia nie jest potrzebna zgoda współwłaścicieli budynku. Ponadto skarżący podnosi, iż istnienie łazienki jest konieczne dla normalnego funkcjonowania sześcioosobowej rodziny. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzją organu I instancji w części dotyczącej terminu, umarzając postępowanie w tym zakresie, a w pozostałej części decyzję tę utrzymał w mocy. W uzasadnieniu podano, iż jak wynika z akt sprawy – R. S., obecny właściciel lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym dwurodzinnym przy ul. [...] w [...], wykonał samowolnie w latach 80-tych ubiegłego wieku roboty budowlane, polegające na wykonaniu stropu w pomieszczeniu wc na półpiętrze klatki schodowej w ww. budynku, w celu zaadaptowania powiększonego w ten sposób sąsiedniego pomieszczenia spiżami w lokalu m [...] na łazienkę. Ponieważ inwestor nie dopełnił obowiązku uzyskania pozwolenia właściwego organu na ww. roboty budowlane, organ I instancji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane wydał w dniu [...]r. decyzję, znak: [...], nakładającą obowiązek wykonania w wyznaczonym terminie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zobowiązany nie wywiązał się z nałożonego obowiązku, ponieważ nie dostarczył wymaganego w decyzji ostatecznej PINB w [...] z dnia [...]r., oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z uwagi na brak zgody współwłaściciela budynku - Z. S. lub zgody zastępczej sądu cywilnego. W związku z powyższym organ powiatowy wydał, na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, zaskarżoną decyzję, nakazującą doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Przepis ten nie daje jednak podstawy do nałożenia terminu wykonania nakazu, gdyż nakaz ten staje się wymagalny z chwilą uzyskania decyzji ostatecznej w sprawie. W związku z powyższym uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nakazu i umorzono postępowanie w tym zakresie. Powyższą decyzję K. i R. S. zaskarżyli skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu powtórzyli argumenty zawarte w odwołaniu. Zdaniem skarżących organ nadzoru budowlanego nie był uprawniony do prowadzenia powyższego postępowania i żądania od nich wykazania się zgodą obecnego współwłaściciela budynku na wykonanie robót budowlanych, które zostały wykonane ponad 20 lat temu i do czasu wykupu przez p. S. mieszkania - nie były przez niego, ani ówczesnego właściciela nieruchomości, kwestionowane. Odpowiadając na skargę organ nadzoru budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wskazując, iż z chwilą uzyskania prawa własności nieruchomości, właściciel i jednocześnie sprawca samowoli, przejął prawa i obowiązki, wiążące się z tą nieruchomością, w tym również obowiązek doprowadzenia wykonanych samowolnie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Uczestnik postępowania Z. S. również wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 – dalej: Ppsa/. Mając na uwadze przytoczone wyżej przepisy oraz przeprowadzone badanie zaskarżonej decyzji pod kątem zgodności z prawem uznać należało, iż skarga jest zasadna, z tym że niezgodność z prawem zaskarżonej decyzji jest konsekwencją niezgodnej z prawem decyzji PINB w [...] z [...]r. Nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] z [...]r., które to decyzje Sąd również zbadał w tym postępowaniu w oparciu o art. 135 P.p.s.a. Powyższą decyzją, wydaną na podstawie art. 5 ust.1 pkt 2 w związku z art. 51 ust.4 ustawy prawo budowlane organ nadzoru budowlanego w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, nałożył na inwestora R. S. obowiązek dostarczenia: 1/ inwentaryzacji budowlanej powykonawczej wykonanych robót, 2/ orzeczenia technicznego, stwierdzającego prawidłowość wykonanych robót w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami, oraz wymaganiami określonymi w art. 5 ustawy Prawo budowlane, 3/ dowodu stwierdzającego prawo dysponowania nieruchomością na cele bu- dowlane, w tym zgodę pozostałych współwłaścicieli nieruchomości na wyko nanie tych robót. Zaskarżona niniejszą skargą decyzja wydana została w związku z niewykonaniem przez inwestora obowiązku opisanego wyżej w pkt 3/ tj. niedostarczeniem organowi nadzoru budowlanego zgody obecnego współwłaściciela budynku na wykonanie opisanych w decyzji robót. W świetle art. 51 Prawa budowlanego organ prowadzący przedmiotowe postępowanie nie był jednak uprawniony do nakładania na inwestora wykonanych bez pozwolenia robót budowlanych wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Konsekwencją z tego było nieuzasadnione w świetle okoliczności sprawy wydanie w tej sprawie decyzji opartej na art. 51 ust.3 pkt 2 Prawa budowlanego. Należy zauważyć, że przepis ten znajduje zastosowanie do postępowań wszczętych na podstawie art. 50 Prawa budowlanego, co w tym wypadku nie miało miejsca. Roboty budowlane wykonane bowiem zostały 20 lat wcześniej, gdy ani skarżący inwestor ani uczestnik postępowania Z. S. nie byli współwłaścicielami nieruchomości lecz najemcami, znajdujących się w niej lokali mieszkalnych a wykonane roboty ówczesny właściciel nieruchomości akceptował. Obecny spór obu współwłaścicieli o zakres ich prawa własności w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości ma charakter cywilno-prawny i nie może być rozstrzygany w trybie przepisów prawa administracyjnego. W zakresie uprawnień organów nadzoru budowlanego znajdują się jedynie kwestie techniczno-budowlane, które powinny być rozpatrzone jedynie w aspekcie zgodności z odpowiednimi przepisami w tym zakresie. Wynikają one z przedłożonych przez skarżącego dokumentów tj. inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych oraz orzeczenia technicznego. W tym stanie rzeczy należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 P.p.s.a. , także art. 152 i 200 P.p.s.a. orzec jak w sentencji.