II SA/Sz 1300/21
WyrokWSA w Szczecinie2022-02-03
Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy waga naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu, popełnionego w okresie pandemii COVID-19, może być uznana za znikomą, uzasadniając odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podstawie art. 189f § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że waga naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu, popełnionego w okresie pandemii COVID-19, może być uznana za znikomą, zwłaszcza gdy strona zaprzestała naruszania prawa. Organy administracji nie dokonały pełnej analizy okoliczności sprawy, w tym wpływu pandemii na dezorganizację pracy spółki, co uzasadniało uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Spółka z o.o. została ukarana karą pieniężną za niezawiadomienie starosty o zbyciu pojazdu w ustawowym terminie 30 dni. Spółka argumentowała, że opóźnienie wynikało z utrudnień spowodowanych pandemią COVID-19, takich jak praca zdalna i kwarantanny pracowników. Organy administracji uznały, że waga naruszenia nie jest znikoma i utrzymały karę. Spółka zaskarżyła decyzję, domagając się jej uchylenia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej A. S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...], Starosta [...] na podstawie art. 104 k.p.a. w zw. z art. 140mb pkt 2, art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r., poz. 450 ze zm.), nałożył na [...] Spółkę z o.o. Sp.K. z siedzibą w S. karę pieniężną w kwocie [...]zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu marki [...] o nr rej. [...] w terminie 30 dni od dnia jego zbycia.
Jak wynika z uzasadnienia opisanej wyżej decyzji, w dniu [...] lutego 2021 r. Spółka [...] zbyła samochód o numerze rejestracyjnym [...]. Z uwagi na treść art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, strona miała obowiązek zawiadomić o powyższym Starostę [...] do dnia [...] marca 2021 r. jednak z obowiązku tego nie wywiązała się. Przesłała oświadczenie, w którym wyjaśniła, że wedle danych posiadanych przez kancelarię radcy prawnego A. B., zawiadomienia dokonano w terminie poprzez złożenie dokumentu w urnie kontaktowej Urzędu i trudno stwierdzić na podstawie zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, w jaki sposób doszło do ustalenia, że nastąpiła zwłoka.
Organ wyjaśnił, że zawiadomienie o zbyciu pojazdu, którego dotyczy postępowanie nie zostało zdeponowane w urnie. Wniosek został złożony w dniu [...] marca 2021 r. przez pełnomocnika Spółki – P. P.. Pełnomocnictwo zostało opłacone dnia [...] marca 2021 r. i załączone razem z wnioskiem o wyrejestrowanie przedmiotowego pojazdu z dnia [...] marca 2021 r. oraz z oryginałem faktury, na której widnieje pieczęć "zawiadomiono w dniu [...] marca 2021 r. o zbyciu pojazdu nr rej. [...]
Zdaniem organu, w tej sytuacji nie zachodził stan wyższej konieczności o jakim mowa w art. 189e k.p.a. Wydział Komunikacji i Dróg w okresie wybuchu epidemii Covid-19 nie był urzędem zamkniętym dla interesantów. Od początku ogłoszenia pandemii (od 16 marca 2020 r.) urząd funkcjonował tak, aby interesanci w sposób bezpieczny mogli załatwić swoje sprawy.
Natomiast od 22 marca 2021 r. z powrotem powróciła bezpośrednia obsługa w systemie kolejkowym. Nie ma już potrzeby dokonywania rejestracji telefonicznej aby umówić wizytę w Wydziale Komunikacji i Dróg. Przed gmachem urzędu nadal jest wystawiona urna, do której interesanci deponują wnioski – zawiadomienia o zbyciu/ nabyciu pojazdu, przy czym urna opróżniana jest codziennie. Jeżeli wnioskodawca chce potwierdzenie złożenia wniosku może o nie poprosić w kancelarii ogólnej. Dodatkowo można zarezerwować wizytę przez internet, z czego Spółka wielokrotnie korzystała. Zawiadomienie o zbyciu pojazdu można też złożyć poprzez stronę internetową www.gov.pl lub tradycyjną drogą pocztową wysyłając wniosek z załącznikami na adres Starostwa Powiatowego w K..
Organ wskazał, że określając wysokość kary, zbadał także przesłanki, o których mowa w art. 140n ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, tj. zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia. Rozważył ponadto, czy w sprawie wystąpiły jakiekolwiek przesłanki wynikające z art. 189f k.p.a.
Zdaniem organu, waga naruszenia prawa nie jest znikoma, bowiem terminowość zawiadomienia o zbyciu pojazdu jest istotna. Nieterminowe złożenie zawiadomienia utrudnia wykonywanie nałożonych na organ obowiązków. Sam ustawodawca nadając administracyjnej karze pieniężnej za nieterminowe złożenie zawiadomienia o zbyciu pojazdu, obligatoryjny charakter, uznał, że waga tego naruszenia nie jest znikoma.
W przypadku [...] Sp. z o.o. Sp.K. zakres naruszenia przekracza połowę okresu oznaczonego do zawiadomienia o zbyciu pojazdu. Strona nie będąc właścicielem pojazdu o nr rej. [...] przez okres 15 dni, pozostawała w stanie niezgodności z przepisami, polegającej na niezawiadomieniu starosty o zbyciu pojazdu od dnia jego sprzedaży. Ponadto, Spółka od wielu lat korzysta z pełnomocnika, który wielokrotnie, również podczas obostrzeń związanych z epidemią koronawirusa w kraju załatwiał sprawy dotyczące rejestracji lub zawiadomień o zbyciu/ nabyciu oraz wszystkich innych spraw dotyczących pojazdów firmowych. Znał więc organizację pracy w wydziale po ogłoszonych obostrzeniach związanych z pandemią oraz sankcje jakie grożą przy zbędnej zwłoce.
Badając powtarzalność naruszenia, organ nie stwierdził aby w okresie od 1 stycznia 2020 r. do dnia wydania decyzji strona dopuściła się analogicznego naruszenia, które potwierdzone zostałoby prawomocną decyzją. Ponadto ustalono, że w omawianym przypadku strona nie uzyskała z tytułu naruszenia ustawy żadnych korzyści finansowych. Mając na uwadze powyższe okoliczności, organ uznał, że zasadne było nałożenie na stronę kary w wysokości [...] zł.
W odwołaniu od tej decyzji strona podniosła zarzut naruszenia art. 7, art. 11, art. 107 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a w konsekwencji zaniechanie zebrania i rozważenia materiału dowodowego wszechstronnie i wyczerpująco, w sposób budzący zaufanie do organów, jak również zaniechania szczegółowego wyjaśnienia przesłanek rozstrzygnięcia w uzasadnieniu decyzji, a w konsekwencji nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji.
Strona nie zgodziła się z zarzutem, że mogła złożyć zawiadomienie w formie elektronicznej. Nie istnieje bowiem żaden przymus, który obligowałby podmiot do korzystania z jednej i wyłącznej drogi kontaktu z organem. Podkreśliła, że w związku z obostrzeniami antycovidowymi, praca w Spółce odbywała się zdalnie, tym samym korzystanie z profilu zaufanego i podpisów cyfrowych wymagałoby kontaktu personelu z komplementariuszem Spółki, co stawiałoby pod znakiem zapytania sensowność odseparowania pracowników celem zapobieżenia zakażeniom wirusem Covid-19. Również pracownicy Spółki wykonywali zadania w trybie zdalnym, a obieg dokumentacji w sekretariacie i wydziale obrotu korespondencji doznawał utrudnień ze względu na zachorowania wirusowe i konieczność przebywania na kwarantannie poszczególnych pracowników.
Decyzją z dnia [...] października 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 140 mb pkt 2 w zw. z art. 78 ust. 2 pkt 1, art. 140n ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Kolegium podzieliło dokonaną przez organ I instancji ocenę w zakresie braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary. W jego ocenie, wagi naruszenia przez stronę przepisu art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie można uznać za znikomą gdyż przepis ten ma na celu poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami, a więc jego naruszenie godzi w powyższe dobro chronione prawem.
Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie nie zachodził też stan wyższej konieczności na podstawie art. 189e k.p.a. Od początku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemiologicznego urząd funkcjonował tak, aby interesanci w sposób bezpieczny mogli załatwić swoje sprawy. Zawiadomienie można było m.in. złożyć przez stronę interntową lub drogą pocztową.
Słusznie też, w ocenie Kolegium, organ wymierzył karę w najniższej przewidzianej wysokości. Po stronie Spółki nie wystąpiła bowiem ani powtarzalność naruszenia ani uzyskanie korzyści finansowych. Było to pierwsze tego typu naruszenie popełnione przez Spółkę w okresie obowiązywania przedmiotowych przepisów, tj. od dnia 1 stycznia 2020 r.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, [...] Sp. z o.o. Sp.K. z siedzibą w S. wniosła o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu I instancji a także o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 189f ust. 1 k.p.a., polegające na nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej za uchybienie obowiązkowi wynikającemu z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym w sytuacji, gdy w okolicznościach niniejszej sprawy zachodziły przesłanki do odstąpienia przez organ od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, albowiem:
a) Spółka wielokrotnie załatwiała sprawy dotyczące rejestracji lub zawiadomień o zbyciu /nabyciu oraz wszystkich innych spraw dotyczących pojazdów firmowych, co zawsze czyniła prawidłowo,
b) zdarzenie, za które Spółka została ukarana miało charakter incydentalny,
c) przekroczenie nie było szczególnie długie, zwłaszcza w kontekście powołanych przez organ ustaw, wprowadzających szczególne rozwiązania związane z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, które wydłużały termin do wykonania obowiązku wynikającego z przywołanego przepisu,
d) faktem notoryjnym pozostaje okoliczność, że wciąż utrzymujący się stan pandemii związanej z zagrożeniem koronawirusem dezorganizuje pracę zarówno urzędów, jak i przedsiębiorców, którzy – z przyczyn zupełnie obiektywnych, niezawinionych przez siebie, związanych z koniecznością odbywania przez poszczególnych pracowników kwarantanny i przechodzenia na pracę zdalną, nie są w stanie terminowo wywiązywać się ze wszystkich spoczywających na nich obowiązków,
a zatem naruszenie, którego dopuściła się Spółka miało charakter znikomy.
Spółka podniosła ponadto zarzut naruszenia przepisu prawa procesowego, tj. art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy wobec naruszenia wskazanego powyżej, jak również braku wszechstronnego zbadania przez organ podnoszonych przez skarżącą okoliczności, związanych z wpływem utrzymującego się wciąż stanu pandemii na pracę jej przedsiębiorstwa, zachodziły podstawy do uchylenia przez organ zaskarżonej odwołaniem decyzji.
Strona podobnie jak w odwołaniu powołała się na utrudnienia w funkcjonowaniu Spółki wywołane obostrzeniami antycovidowymi. W jej ocenie, faktem notoryjnym jest okoliczność, że stan pandemii związanej z zagrożeniem koronawirusem stale obowiązuje i paraliżuje pracę zarówno urzędów jak i przedsiębiorców, którzy w sytuacji konieczności pracy zdalnej i odbywania kwarantanny nie są w stanie terminowo wykonywać wszystkich powierzonych im obowiązków. Przepływ informacji i dokumentów pomiędzy poszczególnymi osobami odbywa się znacznie wolniej niż ma to miejsce w sytuacji, kiedy wszystkie osoby pozostają na swoich stanowiskach w siedzibie firmy.
Zdaniem Spółki, fakt, że terminowe wykonywanie obowiązków o charakterze administracyjnym było i jest znacznie utrudnione w związku z panującą pandemią, został dostrzeżony przez ustawodawcę, który na mocy ustaw powołanych przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wprowadzających szczególne rozwiązania związane z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, przedłużył termin wykonania obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym najpierw do 180 dni (ustawą z dnia 2 marca 2020 r.), a następnie (ustawą z dnia 24 czerwca 2021 r.) do 60 dni. Co istotne przepis ten został wprowadzony w czerwcu 2021 r., a zatem w czasie kiedy skala zachorowań spadała i była zdecydowanie mniejsza niż w okresie od stycznia 2021 r. do 24 czerwca 2021 r., a zatem w okresie kiedy skarżąca zobowiązana była dokonać zgłoszenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
W oparciu o przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137), art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w § 2 tego przepisu sprawowana jest według kryterium zgodności
z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] sierpnia 2021 r. naruszają przepisy prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.
Niniejsza sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, w trybie uproszczonym na wniosek organu, który wydał zaskarżoną decyzję, któremu to wnioskowi nie sprzeciwiła się skarżąca (stosownie do treści art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).
Przedmiotem skargi uczyniono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2021 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r., nakładającą na skarżącą Spółkę karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia w terminie nieprzekraczającym 30 dni o sprzedaży pojazdu będącego jej własnością.
Bezsporne jest przy tym, że skarżąca w dniu [...] lutego 2021 r. sprzedała samochód marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wobec czego wskazany w art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r., poz. 450), trzydziestodniowy termin do zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu upłynął w dniu 4 marca 2021 r.
Nie ulega też wątpliwości, że Spółka nie złożyła stosownego zawiadomienia w powyższym terminie lecz uczyniła to 15 dni po jego upływie, tj. w dniu 19 marca
2021 r.
Sporne w sprawie jest natomiast to, czy w tym wypadku możliwe było odstąpienie od nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej - przewidziane w art. 189f § 1 k.p.a.
W ocenie Spółki, taka podstawa do odstąpienia od nałożenia kary zachodziła z powodu dezorganizacji pracy w Spółce z uwagi na panującą pandemię COVID-19. Strona wskazała na utrudniony obieg dokumentacji w sekretariacie spowodowany zachorowaniami pracowników i koniecznością odbywania przez poszczególne osoby kwarantanny, a nadto podejmowanie pracy w formie zdalnej. Zaznaczyła, że kontakt pomiędzy pracownikami i obieg korespondencji często był utrudniony, a niekiedy wręcz niemożliwy.
Organ okoliczności tych nie zakwestionował, jednak w jego ocenie, brak jest podstaw do zastosowania wspomnianego wyżej przepisu bowiem wagi naruszenia przez stronę przepisu art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie można uznać za znikomą. Przepis ten ma bowiem na celu poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami, a więc jego naruszenie godzi w powyższe dobro chronione prawem.
Organ zaznaczył też, że zawiadomienie właściwego organu o zbyciu pojazdu nie jest czynnością czasochłonną i skomplikowaną oraz nie wymaga zaangażowania jakichkolwiek środków finansowych, a skoro strona w okresie panującej w kraju i na świcie epidemii była w stanie zbyć pojazd, to tym bardziej powinna bez żadnych przeszkód wykonać ciążący na niej obowiązek informacyjny.
Zdaniem Sądu, powyższe stanowisko organu co do braku możliwości zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary, o jakiej mowa w art. 189f § 1 k.p.a., jest wynikiem nienależytego, niepełnego przeanalizowania okoliczności sprawy.
Zgodnie z treścią art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić w terminie nieprzekraczającym 30 dni starostę o nabyciu lub zbyciu pojazdu.
Natomiast w myśl art. 140mb pkt 2 tej ustawy, kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł.
Cytowany powyżej art. 140mb pkt 2 wprowadzony został do ustawy Prawo o ruchu drogowym ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (art. 4 pkt 2) i wszedł w życie z dniem 1 stycznia 2020 r. Ponieważ skarżąca zobowiązana była zawiadomić Starostę [...] o zbyciu pojazdu w terminie od dnia sprzedaży pojazdu (2 lutego 2021 r.) do dnia 4 marca 2021 r., zatem przepis ten niewątpliwie miał w tym wypadku zastosowanie.
Niewątpliwie zastosowanie miał też jednak przepis art. 189f § 1 k.p.a., pozwalający na odstąpienie od wymierzenia kary w przypadkach w nim wskazanych.
Skoro bowiem ani przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, ani też przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (do której odsyła art. 140n ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym), nie zawierają uregulowań dotyczących instytucji odstąpienia od wymierzenia kary, zatem zastosowanie znajdują przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 189a § 1 i 2 k.p.a.).
Zgodnie ze wspomnianym wyżej art. 189f § 1 k.p.a., organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:
1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub
2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
Zdaniem Sądu, dla oceny czy w danym wypadku waga naruszenia prawa jest znikoma, niezbędna jest pełna analiza wszystkich okoliczności w jakich do tego naruszenia doszło, a także ocena czy wywołało ono znaczne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych.
Przyjmując, że waga naruszenia prawa nie jest znikoma bowiem godzi ono w dobro chronione prawem, Kolegium z pewnością takiej analizy nie dokonało.
Podkreślenia wymaga, że wspomniane naruszenie miało miejsce na przełomie lutego i marca 2021 r., a więc w okresie kiedy obowiązywały już różnego rodzaju obostrzenia i ograniczenia związane z wprowadzeniem na terenie RP stanu epidemii.
W okresie tym odnotowano też bardzo poważny wzrost nowych przypadków zakażenia koronawirusem – z ponad 4 tysięcy na początku lutego 2021 r. do ponad 15 tysięcy na początku marca 2021 r. Jest faktem powszechnie znanym, że ze względu na wspomniany wzrost zakażeń wzrosła także ilość osób hospitalizowanych, oraz poddanych izolacji i kwarantannie, jak też zwiększyła się ilość pracowników skierowanych do pracy zdalnej. Czynniki te niewątpliwie miały wpływ na dezorganizację pracy w [...] Spółce z o.o. Sp.K. w S., czego jednak organ nie wziął pod uwagę, wskazując, że strona mogła stosowne zawiadomienie złożyć drogą elektroniczną lub za pośrednictwem poczty. Organ w żaden sposób nie odniósł się jednak do wskazywanych przez skarżącą utrudnień w dokonaniu zawiadomienia w taki właśnie sposób, z uwagi na wykonywanie pracy przez zatrudnione u niej osoby w trybie zdalnym i konieczność kontaktowania się z komplementariuszem Spółki w celu złożenia podpisu elektronicznego, która stawiałaby pod znakiem zapytania celowość separowania od siebie pracowników dla zminimalizowania ryzyka zakażenia.
Tymczasem, jak słusznie zauważyła skarżąca, ustawodawca właśnie ze względu na wspomniane utrudnienia zdecydował się na wydłużenie terminu wykonania obowiązku wynikającego z art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym najpierw do 180 dni, a następnie do 60 dni.
Zgodnie bowiem z treścią art. 31i ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw do dnia 31 grudnia 2020 r.:
1) wydłuża się do 180 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;
2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1.
Przepis ten dodany został przez art. 1 pkt 17 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r., poz. 568), zmieniającej ustawę z dniem 31 marca 2020 r. i jak wynika z jego treści obowiązywał do 31 grudnia 2020 r.
Z kolei na podstawie art. 1 pkt 29 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r., zmieniającej wspomnianą ustawę z dnia 2 marca 2020 r. z dniem 1 lipca 2021 r., dodany został art. 31ia, zgodnie z którym w okresie od dnia ogłoszenia ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19:
1) wydłuża się do 60 dni terminy określone w art. 71 ust. 7 i art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym;
2) art. 140mb ustawy, o której mowa w pkt 1, stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w pkt 1."
Jak wynika z ostatniego ze wskazanych powyżej uregulowań, od dnia 1 lipca 2021 r. wykonanie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu stało się możliwe w terminie nie 30 lecz 60 dni od dnia sprzedaży pojazdu. Co prawda przepis ten nie obowiązywał jeszcze w marcu 2021 r., jednak podkreślenia wymaga, że powody dla których wprowadzono tę zmianę zaistniały już wcześniej. Jak słusznie podnosi strona, w lipcu 2021 r. kiedy wprowadzono wydłużony termin wykonania wspomnianego obowiązku skala zachorowań była zdecydowanie mniejsza niż w marcu 2021 r. (w dniu 1 lipca 2021 r. poinformowano o 98 przypadkach zakażenia natomiast w dniu 4 marca 2021 r. poinformowano o 15250 przypadkach zakażenia). W ocenie Sądu okoliczności tej nie można pomijać przy ocenie wagi naruszenia do jakiego w tym wypadku doszło. Skoro sam ustawodawca ocenił, że utrudnienia związane z pandemią uzasadniają wydłużenie wspomnianego terminu o 30 dni (i to w czasie gdy skala zachorowań w sposób istotny uległa zmniejszeniu) to nie sposób zgodzić się z organem, że wypełnienie obowiązku z opóźnieniem 15-dniowym (a więc mieszczącym się w wydłużonym o 30 dni terminie) przesądza o braku możliwości zastosowania instytucji odstąpienia od wymierzenia kary w oparciu o art. 189f § 1 k.p.a.
Za niezrozumiały, zdaniem Sądu, należy przy tym uznać podnoszony przez organ argument, że waga naruszenia prawa w wypadku niezawiadomienia (w przewidzianym terminie) o zbyciu pojazdu nie jest znikoma bowiem wymierzana z tego tytułu kara ma charakter obligatoryjny. Z pewnością taki pogląd nie znajduje oparcia w brzmieniu przepisu, który pozwala na odstąpienie od wymierzenia kary jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa, przy czym nie określa o jakie naruszenia chodzi, nie przewiduje jakichkolwiek wyłączeń, w tym np. z uwagi na obligatoryjny charakter kary.
Z przyczyn, o których była mowa powyżej nie może mieć istotnego znaczenia dla sprawy okoliczność, że "od początku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemiologicznego (od 16 marca 2020 r.) urząd funkcjonował tak, aby interesanci w sposób bezpieczny mogli załatwić swoje sprawy". Zwłaszcza, że jak przyznaje sam organ dopiero "od 22 marca 2021 r. powróciła bezpośrednia obsługa w systemie kolejkowym". Powyższe oznacza zatem, że w okresie kiedy mijał termin złożenia zawiadomienia o zbyciu przez skarżącą pojazdu także działanie organu było utrudnione, nie wszystkie dotychczasowe sposoby złożenia zawiadomienia były dostępne.
Zapewne to właśnie te utrudnienia spowodowały, że organ który zarzuca Spółce 15-dniowe opóźnienie w wypełnieniu obowiązku, sam na naruszenie to zareagował dopiero po ponad 4 miesiącach. Zgłoszenia zbycia pojazdu skarżąca dokonała [...] marca 2021 r. natomiast zawiadomienie o wszczęciu postępowania w tej nosi datę - [...] lipca 2021 r., zaś decyzja nakładająca na stronę karę pieniężną wydana została po blisko 5 miesiącach od tego zgłoszenia – tj. w dniu [...] sierpnia 2021 r.
Dodatkowo należy też zaznaczyć, że działanie skarżącej nie pozostaje w sprzeczności z celem w jakim wprowadzono w ustawie Prawo o ruchu drogowym zmiany dotyczące możliwości nakładania kar za naruszenie obowiązku zawiadomienia starosty w terminie 30 dni o zbyciu pojazdu.
Jak wynika z uzasadnienia projektu wskazanej wyżej ustawy zmieniającej z dnia 19 lipca 2019 r., wprowadzone w jej art. 4 zmiany mają na celu poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów.
Wprowadzone zmiany, w tym także określenie sankcji w przypadku niezarejestrowania lub wyrejestrowania pojazdu w wysokości do 1000 zł są wynikiem zarzutów formalnych Komisji Europejskiej dotyczących uchybienia zobowiązaniom transpozycji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji, dotyczących m.in. braku sankcji za niezarejestrowanie importowanego pojazdu oraz niewyrejestrowanie pojazdu wycofanego z eksploatacji. Komisja uznała, że Rzeczpospolita Polska nie zapewniła skutecznego stosowania art. 5 ust. 2 i art. 6 ust. 1 dyrektywy 2000/53/WE, a tym samym uchybiła obowiązkom wynikającym z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej przez brak kar mających zastosowanie w przypadku naruszenia obowiązków zarejestrowania pojazdu sprowadzanego do Polski oraz niepoinformowania właściwego organu o nabyciu lub zbyciu pojazdu w terminie 30 dni. Wprowadzenie odpowiednich zmian do ustawy Prawo o ruchu drogowym, w ramach prac nad ustawą o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw, miało pozwolić na dotrzymanie terminów wskazanych w przekazanym Komisji Europejskiej harmonogramie usunięcia ww. uchybienia i uniknięcia ewentualnego wystosowania wobec Polski uzasadnionej opinii oraz skierowania sprawy przeciwko Polsce do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Zdaniem Sądu działanie Spółki w żaden sposób nie zagroziło legalnemu obrotowi pojazdami w Polsce. Brak jest informacji, z których wynikałoby, że samochód, który zbyła został wycofany z eksploatacji, ewentualnie, że został importowany.
Zaznaczenia wymaga przy tym, że na Spółkę nigdy dotąd nie była nakładana grzywna z tytułu naruszenia obowiązku zawiadomienia starosty o zbyciu pojazdu, stronie nie zdarzały się wcześniej opóźnienia w wykonaniu tego obowiązku, nie osiągnęła też w związku z tym naruszeniem jakiejkolwiek korzyści, a obowiązek ostatecznie wykonała samodzielnie w dniu [...] marca 2021 r.
Na marginesie jedynie należy zauważyć, że nałożenie na Spółkę kary (za niezgłoszenie zbycia pojazdu w terminie), po ponad 5 miesiącach od wypełnienia tego obowiązku przez samą stronę w żaden sposób nie mogło wpłynąć na poprawę warunków legalnego obrotu pojazdami i referencyjności danych gromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów.
Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, wagę naruszenia prawa do jakiego doszło w tym wypadku należy uznać za znikomą, a przy tym niewątpliwie strona zaprzestała naruszania prawa składając zawiadomienie o zbyciu pojazdu w dniu [...] marca 2021 r.
Podsumowując stwierdzić należy, że organ wskutek dokonania niewłaściwej oceny wagi naruszenia przez skarżącą prawa, dopuścił się zarzucanego skargą naruszenia przepisu art. 189f § 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić przedstawioną przez Sąd argumentację, dotyczącą znikomej wagi naruszenia prawa przez skarżącą, z uwzględnieniem okoliczności, że strona zaprzestała naruszania prawa.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania orzekł stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło