II SA/Sz 1302/14

WyrokWSA w Szczecinie2015-06-18

Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata legalizacyjna za samowolę budowlaną, której budowa została zakończona po 1994 r., powinna być ustalana według przepisów obowiązujących w dacie zakończenia robót, a nie w dacie ich rozpoczęcia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opłata legalizacyjna za samowolę budowlaną powinna być ustalana według przepisów obowiązujących w dacie zakończenia robót budowlanych, a nie w dacie ich rozpoczęcia. W przypadku, gdy budowa nie została zakończona przed wejściem w życie przepisów Prawa budowlanego lub przed ich nowelizacją, okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wydane rozstrzygnięcia. Sąd podkreślił również, że przepisy prawa nie przewidują możliwości umorzenia opłaty legalizacyjnej ani rozłożenia jej na raty, a organ administracji nie może uwzględniać sytuacji materialnej stron.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. L. i Z. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o ustaleniu opłaty legalizacyjnej w związku z rozbudową budynku mieszkalnego bez pozwolenia na budowę. Skarżący argumentowali, że rozpoczęli rozbudowę w 1994 r., kiedy pozwolenie nie było wymagane, a późniejsze prace miały na celu wzmocnienie ściany. Organy uznały jednak, że budowa została zakończona po 1994 r., co skutkowało koniecznością zastosowania przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej i ustaleniem opłaty legalizacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi K. L. i Z. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. postanowieniem z dnia [...] r., nr[...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 49 ust. 1 i ust. 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r.,poz.1409 ze zm.), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] o ustaleniu K. i Z. L. opłaty legalizacyjnej w wysokości [..] zł w związku z rozbudową części budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości B., bez pozwolenia na budowę. Powyższa decyzja organu odwoławczego zapadła w następującym stanie faktycznym. W dniu [..] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. przeprowadził oględziny nieruchomości oznaczonej nr ew. gruntu [..] i [..] w miejscowości B., w trakcie których stwierdził między innymi, że na działce nr [...] , stanowiącej własność K. i Z. L., znajduje się budynek mieszkalny, do którego od strony północnej K. i Z. L. dobudowali obiekt parterowy z dachem jednospadowym o wymiarach 6,90m x 4,63m, w którym wydzielili [...] . Wg oświadczenia inwestorów fundamenty i trzy ściany dobudówki zostały wybudowane w latach[...] , a w 2012 r. wykonali pozostałe roboty budowlane, w wyniku których powstała dobudówka. Na wykonanie robót budowlanych K. i Z. L. przedłożyli organowi powiatowemu zgłoszenie robót budowlanych (z dnia [..] r., dokonane w Starostwie Powiatowym w K. ), polegających na wymianie poszycia dachowego na [...] budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, stwierdził, że inwestorzy rozbudowali obiekt budowlany o dobudówkę, bez pozwolenia na budowę właściwego w sprawie organu (art. 28 w zw. z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane). Budowa dobudówki - jako rozbudowa istniejącego obiektu mieszkalnego została zrealizowana - zakończona po 1995 r. Organ powiatowy wskazał, że w związku z tym, iż wykonania fundamentów i trzech ścian przed 1995r. nie można było zakwalifikować do żadnej z kategorii wyszczególnionej w art. 3 ustawy Prawo budowlane, to tym samym w sprawie nie można było zastosować art. 103 ustawy Prawo budowlane. Postanowieniem z dnia [...] r., znak:[...] , organ ten nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie do [...] r.: zaświadczenia wójta gminy o zgodności rozbudowanej części obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku miejscowego planu, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 4 egz. projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę właściwej izby samorządu zawodowego, uwzględniającego wymagania Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z tym, że inwestorzy nie przedłożyli wymaganych dokumentów w nakazanym terminie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r., nr[...] , na podstawie art. 48 ust.1 i 4 ustawy Prawo budowlane nakazał rozbiórkę wybudowanej dobudówki. W wyniku złożonego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. , wskazując na działania podjęte przez inwestorów, związane z procedurą legalizacyjną, stwierdził że inwestorzy nie byli w stanie dotrzymać tak krótkiego terminu wyznaczonego przez organ powiatowy i decyzją z dnia [...] r., nr[...] , uchylił ww. decyzję organu powiatowego ze wskazaniem wydania nowego postanowienia, w którym zostanie określony termin umożliwiający inwestorom wykonanie nałożonego obowiązku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] r. wyznaczył nowy termin realizacji nałożonych obowiązków. Po złożeniu przez inwestorów nakazanych dokumentów, organ I instancji stwierdził, że projekt został wykonany przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane, jest kompletny i zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Mając powyższe na uwadze Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , na podstawie art. 49 ust. 1 i 2, art. 59f ust. 1, 2, 3, art. 59g ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] ustalił K. i Z. L. opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł w związku z rozbudową części budynku mieszkalnego. Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli K. i Z. L., zarzucając wydanemu postanowieniu naruszenie: art. 155 K.p.a. w związku z art. 7, 8, 9, 10, 77 i 106 K.p.a., art. 111 K.p.a., art. 114 K.p.a. oraz art. 3 pkt 7a, art. 4, art. 5 ust. 3, art. 6, art. 49 ustawy Prawo budowlane oraz niezgodność ze stanem faktycznym dokonanych przez organy ustaleń. Odwołujący się podnieśli, że w dobudówce o wymiarach [...] m są jedynie [...] , natomiast organ powiatowy stwierdził wydzielenie dwóch pokoi i korytarza. Dodatkowo wyjaśnili, że w czasie, kiedy rozpoczynali rozbudowę, tj. w 1994r. nie było wymagane pozwolenie na budowę. Organ powiatowy nie wziął pod uwagę również faktu, że dobudowa wykonana została między innymi wobec konieczności wzmocnienia pękającej ściany szczytowej starego, przedwojennego budynku. Nie zwrócił też uwagi, że inwestorzy są rencistami i uiszczenie opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł, w terminie 7 dni jest niemożliwe. Wskazując na powyższe K. i Z. L. wnieśli o zawarcie ugody na podstawie art. 114 K.p.a., odnośnie do obowiązku zapłaty opłaty legalizacyjnej w wysokości [...] zł, proponując umorzenie tej opłaty w całości lub w części lub umorzenie ww. opłaty w części i rozłożenie spłaty na nieduże raty, lub rozłożenie spłaty opłaty legalizacyjnej na nieduże raty. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. , we wskazanym na wstępie postanowieniu, nie podzielił zarzutów zażalenia, utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie organ, po przytoczeniu treści art. 3 pkt 6, art. 48 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 59f ust. 1 ustawy - Prawo budowalne stwierdził, że postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną (jak również jego wykonanie) jest warunkiem koniecznym do zatwierdzenia projektu budowlanego i ewentualnie w razie potrzeby wznowienia robót budowlanych, a więc jest warunkiem koniecznym do zalegalizowania samowoli budowlanej. W rozpatrywanej sprawie legalizacji podlega dobudówka, dobudowana do północnej ściany budynku mieszkalnego znajdującego się na dz. nr [...] , w której wydzielono [...] . Poprzez wybicie dwóch otworów drzwiowych dobudówka została połączona funkcjonalnie z istniejącym budynkiem. W wyniku tych robót nastąpiła rozbudowa istniejącego jednorodzinnego budynku mieszkalnego. Tym samym organ ten uznał, że organ powiatowy prawidłowo określił wysokość opłaty legalizacyjnej, a wydanie zaskarżonego postanowienia jest prawnie uzasadnione. Odnosząc się do zarzutów zażalenia, organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (zgodnie z art. 108, ustawa weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Z oświadczenia inwestora złożonego do protokołu z dnia [...] r., wynika, że budowa dobudówki została zakończona w [...] r., a inwestor nie posiadał stosownego pozwolenia właściwego organu na jej wybudowanie, zatem w świetle powyższego do takich obiektów, wybudowanych po roku 1994, zastosowanie mają przepisy art. 48 ustawy Prawo budowlane. K. L. i Z. L., reprezentowani przez pełnomocnika radcę prawnego F. P., opisane wyżej postanowienie organu odwoławczego zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. , wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, a także o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący wnieśli nadto o umorzenie opłaty legalizacyjnej w całości lub w części i o rozłożenie opłaty na nieduże raty. Skarżący podjętemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie następujących przepisów: - art. 155 K.p.a. w zw. z art. 7, 8, 9, 10, 77 i 106 K.p.a., art.111 K.p.a., art.114 K.p.a.; - oraz art. 3 pkt 7a, art. 4, art. 5 ust. 3, art. 6, art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623). Skarżący wyjaśnili, że w 1994 r. zostały wylane fundamenty, postawione zostały trzy ściany zespolone z czwartą ścianą już istniejącego budynku mieszkalnego, wylana została betonowa posadzka, ściany zostały zwieńczone wieńcem betonowym o szerokości [..] cm. Natomiast do [..] r. wykonano pozostałą część robót, tj. konstrukcję dachu, pokrycie dachu, tynki wewnętrzne i zewnętrzne ocieplenie, izolację, instalację elektryczną i pokrycie tynkiem strukturalnym na zewnątrz. Niewątpliwym jest też, że w 1994 r. rozbudowa była trwale związana z gruntem, wydzielona z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadała fundament i zwieńczenie ścian, tj. wieniec. Zdaniem Skarżących, rozbudowa już w 1994 r. spowodowała zmiany określone art. 3 pkt 7a ustawy prawo budowlane. Rozbudowa stanowi bowiem część odrębną pod względem technicznym, składającą się na całość użytkową budynku mieszkalnego, została wybudowana zgodnie ze sztuką budowlaną i spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W tej sytuacji Skarżący nie zgadzają się z ustaloną przez organy opłatą legalizacyjną, przewidzianą przepisami według stanu z 2013 r. Ich zdaniem organy orzekające w sprawie nie uwzględniły faktu, że przedmiotowa dobudowa wykonana została w dwóch różnych stanach prawnych, tj. przed 1995 r. i w istotnej części po 1995 r. Dodatkowo podnieśli, że wykonana rozbudowa, stanowiąca część odrębną pod względem technicznym, jest faktycznie (co potwierdził fachowiec w prowadzonym przez organ powiatowy postępowaniu) wzmocnieniem szczytowej ściany starego budynku mieszkalnego, która była zawilgocona i pękała. W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: Skargę należało oddalić, bowiem postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., kontrolowane w niniejszym postępowaniu, nie jest dotknięte wadami podniesionymi w skardze, jak również innymi, które sąd administracyjny jest obowiązany uwzględniać z urzędu jako niezwiązany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej"P.p.s.a"). Postanowienie, którego legalność oceniał Sąd zostało wydane w postępowaniu administracyjnym dotyczącym legalizacji samowoli budowlanej, a konkretnie - postanowienie ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej dla rozbudowanego budynku mieszkalnego. Powyższe postanowienie nie kończy postępowania w sprawie – zostało wydane w ramach procesu legalizacyjnego. W myśl art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.), wszelkie roboty budowlane można rozpocząć wyłącznie na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę. Rozpoczęcie wykonywania robót budowlanych przed uzyskaniem pozwolenia na budowę zawsze jest traktowane jako samowola budowlana, zagrożona nakazem rozbiórki – art. 48 powołanej wyżej ustawy. Prawo budowlane przewiduje jednak pewne mechanizmy umożliwiające, w ściśle określonych przypadkach, odstąpienie od przymusowej rozbiórki obiektu i jego zalegalizowanie. Regulacja tych mechanizmów w przypadku budowy (rozbudowy) bez wymaganego pozwolenia zawarta jest w art. 48 - 49a ustawy. Odstąpienie od zasady nakazania rozbiórki w przypadku wystąpienia samowoli budowlanej możliwe jest wówczas, gdy zostanie udowodnione, że samowola budowlana jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kolejnym warunkiem umożliwiającym odstąpienie od przymusowej rozbiórki obiektu lub jego części jest dowiedzenie, że budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli zachodzą przedstawione powyżej okoliczności organ nadzoru budowlanego, zgodnie z ust. 2 art. 48, powinien w drodze postanowienia (na które nie przysługuje zażalenie), wstrzymać prowadzenie robót budowlanych. Postanowienie to wydawane jest bez względu na stopień zaawansowania robót. W postanowieniu tym organ nadzoru budowlanego obowiązany jest ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nałożyć obowiązek przedłożenia, w wyznaczonym przez siebie terminie: zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3. Dokumentami tymi są: 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenie o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Niespełnienie przez inwestora w wyznaczonym terminie przedstawionych powyżej obowiązków, oznacza dla organu obligatoryjne wydanie nakazu rozbiórki, zgodnie z ust. 1 art. 48 w zw. z ust. 4. Przedłożenie natomiast w wyznaczonym terminie wymaganych dokumentów jest traktowane jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych (jeżeli budowa została zakończona to tylko o zatwierdzenie projektu) i umożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej, określonej w art. 49. W art. 49 Prawa budowlanego, stanowiącym kontynuację przepisu art. 48 tej ustawy, uregulowana jest dalsza procedura legalizacji samowoli budowlanej. Zgodnie z tym przepisem, organ nadzoru budowlanego, który otrzymał w wyznaczonym terminie dokumenty, o których mowa w art. 48 ust. 3 jest zobowiązany zbadać: zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. W razie stwierdzenia naruszeń w tym zakresie organ, postanowieniem nakłada obowiązek usunięcia w określonym terminie wskazanych nieprawidłowości. Niewykonanie tego nakazu skutkuje wydaniem nakazu przymusowej rozbiórki. W przypadku, gdy nie stwierdzono nieprawidłowości w wyżej wymienionym zakresie lub nieprawidłowości takie zostały usunięte w wyznaczonym terminie, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Do tej opłaty stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar – art. 59 f Prawa budowlanego, z tym że stawka opłaty wynosząca obecnie 500 zł, ulega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Ustalenie zatem w drodze postanowienia opłaty legalizacyjnej oraz jej wysokości jest rozstrzygnięciem związanym, determinowanym stwierdzeniem faktu samowoli budowlanej i ustaleniem istnienia prawnych, pozytywnych przesłanek jej zalegalizowania. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania nie ulega wątpliwości – zdaniem Sądu, że rozbudowa części budynku mieszkalnego (opisanego w postanowieniu) była samowolą budowlaną, albowiem skarżący nie legitymowali się pozwoleniem na budowę. Według prawidłowo dokonanych ustaleń przez organy obu instancji, rozbudowana część budynku, stanowiąca funkcjonalną całość z istniejącym przed rozpoczęciem robót budowlanych budynkiem mieszkalnym w [...] , została zrealizowana - według oświadczenia inwestora - w latach 1992-1994, w którym to etapie wykonano fundamenty i trzy ściany, natomiast pozostałe roboty budowlane zakończono w 2012 r. Nie budzi wątpliwości Sądu, że samowolę budowlaną oraz wynikające z tego faktu konsekwencje należy oceniać według przepisów obowiązujących w dacie zakończenia robót, co wyłącza zastosowanie w sprawie przepisu art. 103 Prawa budowlanego, który to przepis stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. Nie ma przy tym znaczenia twierdzenie strony, jakkolwiek nie znajdujące odzwierciedlenia w przepisach prawa, że w dacie rozpoczęcia robót pozwolenie na budowę nie było wymagane. Skoro budowy nie zakończono przed wejściem w życie przepisów ustawy Prawo budowlane, w szczególności zaś przed nowelizacją przepisów obowiązującą od 7 listopada 2003 r., to okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wydane rozstrzygnięcia. Nie ma również znaczenia w sprawie podnoszony przez skarżących zarzut związany z uzasadnieniem rozbudowy budynku, mającej na celu zapobieżenie bądź powstrzymanie pęknięć ściany szczytowej. Rozbudowa budynku, niezależnie od motywów, jakimi kieruje się inwestor wymaga pozwolenia na budowę, a takowego skarżący nie posiadali. Opłata legalizacyjna w wysokości [..] zł została ustalona przez organy prawidłowo. Zgodnie bowiem z art. 49 ust. 2 Prawa budowlanego do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Przepis art. 59f stanowi z kolei, że w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w)- ( ust. 1), stawka opłaty (s) wynosi 500 zł (ust. 2), zaś kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy (ust. 3). Budynek mieszkalny zaliczony jest- zgodnie z załącznikiem do kategorii 2,0 i posiada współczynnik wielkości 1,0. W tej sytuacji iloczyn liczb [...] , co stanowi kwotę opłaty legalizacyjnej. Sąd w zakresie swoich kompetencji ustawowych (art. 1, art. 3 i art. 145 P.p.s.a), w ramach których ocenia legalność, czyli zgodność z prawem materialnym i procesowym zaskarżonych decyzji według przepisów obowiązujących w dacie ich wydania, nie ma możliwości umorzenia, tak jak tego oczekują skarżący opłaty legalizacyjnej czy rozłożenia jej na raty . Przepisy prawa nie przewidują wyjątków od obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej, który to obowiązek jest niezbędnym warunkiem do odstąpienia od sankcji rozbiórki samowolnie zrealizowanych robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę. Organ administracji nie może uwzględniać sytuacji materialnej, czy życiowej stron. Ustalenie opłaty legalizacyjnej nie jest bowiem uzależnione od uznania organu i w razie wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, organ ma obowiązek podjęcia rozstrzygnięcia w tym zakresie. W przypadku nieuiszczenia tej opłaty, organ zobowiązany jest wydać nakaz rozbiórki. Wskazać również należy, że ustalenie opłaty legalizacyjnej nie jest środkiem represyjnym, ani też nie ma charakteru kary administracyjnej, opłata legalizacyjna nie ma bowiem cech przymusowości. To adresat postanowienia ustalającego wysokość opłaty decyduje, czy chce skorzystać z możliwości legalizacji samowolnie wykonanego obiektu, czy też nie. W przypadku odstąpienia od legalizacji i nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej, opłata ta nie podlega egzekucji. Opłata legalizacyjna nie stanowi również zobowiązania podatkowego w rozumieniu przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa i z tego powodu brak jest podstaw do stosowania wobec niej przepisów dotyczących ulg i zwolnień. Reasumując, wobec prawidłowego zastosowania w sprawie przepisów prawa procesowego i prawa materialnego przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz braku przesłanek dla stwierdzenia nieważności postanowienia, względnie stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. , na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło