II SA/Sz 1308/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...]. Nr [...] Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] na podstawie art. 134 w zw. z art. 1 pkt 1 oraz art. 3 § 3 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu odwołań por. rez. M. W. a od rozkazu dziennego Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] ( ) z dnia [...] oraz skierowania nr [...] z dnia [...] do Wojskowej Komendy Uzupełnień stwierdził niedopuszczalność odwołania od rozkazu dziennego Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] ( ) nr [...] z dnia [...] oraz stwierdził niedopuszczalność odwołania od skierowania nr [...] do Wojskowej Komendy Uzupełnień. W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że rozkazem dziennym nr [...] z dnia [...]. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] ( ) dla celów ewidencyjno - finansowych stwierdził, że por. M. W. z dniem [...] został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy wskutek niezgłoszenia się do komisji lekarskiej w określonym terminie i miejscu. W rozkazie tym polecono także skreślić M. W. a ze stanu ewidencyjnego Jednostki Wojskowej Nr [...] oraz wszelkiego zaopatrzenia w Wojskowym Oddziale Gospodarczym ( ) i wypłacić należności związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, przyznane uprzednio decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr z dnia [...] Nr [...]. W przedmiotowym rozkazie zawarta została również informacja o skierowaniu M. W. a do Wojskowej Komendy Uzupełnień, na którą to okoliczność wydano mu skierowanie nr [...]. Podstawę wydania rozkazu dziennego nr [...] stanowi rozkaz personalny Nr Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dnia [...] oraz decyzja nr [...] Kadr Ministra Obrony Narodowej z dnia [...]. Rozkazem personalnym Nr ( ) Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej z dniem [...] zwolnił M. W. z zawodowej służby wojskowej wskutek niezgłoszenia się do wojskowej komisji lekarskiej w określonym terminie i miejscu art. 111 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ). Na skutek złożonego przez stronę odwołania, Minister Obrony Narodowej decyzją Nr[...] Kadr uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] w pozostałej części utrzymując rozkaz w mocy. Nadto stwierdził, że zaskarżony rozkaz dzienny nr [...] oraz skierowanie nr [...] wydane zostały w związku ze wskazanymi wyżej decyzjami i w celu ich wykonania. Stosownie bowiem do treści § 20 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2013r. poz. 925), decyzję o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej wykonuje dowódca jednostki, a zgodnie z § 35 tego aktu prawnego skierowanie do wojskowego komendanta uzupełnień następuje w dniu zwolnienia. Forma, w jakiej realizowane są przez właściwego dowódcę czynności związane z wykonaniem decyzji o zwolnieniu, wynika m.in. z przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 marca 2010 r. w sprawie ewidencji wojskowej żołnierzy zawodowych i żołnierzy pełniących służbę kandydacką (Dz.U. Nr 63, poz. 393) oraz Instrukcji o sposobie prowadzenia ewidencji oraz sprawozdawczości stanów osobowych w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Szt. Gen. [...]), wydanej na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] Nr [...] w sprawie prowadzenia ewidencji oraz sprawozdawczości stanów osobowych w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.Urz. MON Nr 7, poz. 69), która określa sposób prowadzenia oraz dokonywania zmian w ewidencji żołnierzy i pracowników wojska zatrudnionych w resorcie obrony narodowej. Zgodnie z § 19 pkt 37 rozporządzenia, podstawę założenia i dokonywania zmian w ewidencji wojskowej żołnierzy zawodowych i kandydatów na żołnierzy zawodowych w czasie pokoju stanowią wyciąg z rozkazu dziennego dowódcy jednostki wojskowej o przybyciu do jednostki wojskowej, o objęciu obowiązków służbowych, o rozliczeniu i skierowaniu do wojskowego komendanta uzupełnień właściwego dla miejsca zamieszkania oraz inne dokumenty personalno-finansowe związane ze zwolnieniem z tej służby. Rozkaz dzienny, stosownie do § 7 przywołanej wcześniej Instrukcji, jest dokumentem ewidencji stanu osobowego. Zgodnie z § 8 ust. 1 Instrukcji, rozkaz dzienny wydawany jest przez dowódcę jednostki wojskowej w celu uregulowania wszystkich spraw dotyczących działalności służbowej danej jednostki wojskowej. W rozkazie dziennym należy ujmować, w myśl § 8 ust. 4 pkt 1 lit. b Instrukcji, ubycia żołnierzy ze skreśleniem ze stanu ewidencyjnego, przy czym datą skreślenia żołnierza z ewidencji jest dzień, w którym zwolniono żołnierza ze służby wojskowej - § 5 ust. 2 pkt 2 Instrukcji. Organ podkreślił następnie, że zarówno rozkaz dzienny, jak i skierowanie do Wojskowej Komendy Uzupełnień, nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, wywołującymi skutki w sferze zewnętrznej, lecz wydawane są na użytek wewnętrzny, do celów porządkowych. Ich wydanie to czynność materialno-techniczna (porządkowo -techniczna), od której nie przysługują żadne środki zaskarżenia przewidziane przez Kodeks postępowania administracyjnego, a zawarte w nich treści nie stanowią rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej indywidualnej sprawy w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Dodatkowo skierowanie skarżącego do Wojskowej Komendy Uzupełnień, nakazane przez przełożonego swojemu podwładnemu, może być traktowane jako sprawa wynikająca z podległości służbowej, do których to spraw z mocy art. 3 § 3 pkt 2 k.p.a. nie stosuje się przepisów tej ustawy. M.W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowienie z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu skargi M.W. odniósł się do rozkazu dziennego Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr ( ) nr [...] oraz skierowania nr [...] do Wojskowej Komendy Uzupełnień ponawiając argumenty przytoczone w swoich odwołaniach od wymienionych decyzji, dotyczące występujących - jego zdaniem - błędów w polityce kadrowej wojska, naruszeń praw żołnierzy, co może stanowić według niego zagrożenie dla bezpieczeństwa żołnierzy. W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a zatem skarga M. W. a podlega oddaleniu jako niezasadna. Ze względu na przedmiot zaskarżenia istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stało się ustalenie charakteru prawnego rozkazu dziennego Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr ( ) nr [...]z dnia [...] oraz skierowania nr [...] do Wojskowej Komendy Uzupełnień, w szczególności czy akty te stanowiły decyzje administracyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), podlegające zaskarżeniu na podstawie tych przepisów w drodze odwołania. Podkreślić należy, że warunkiem rozstrzygnięcia określonej sprawy w oparciu o regulacje Kodeksu postępowania administracyjnego jest łączne wystąpienie wskazanych w art. 1 pkt 1 K.p.a. elementów, tj. istnienia indywidualnej sprawy administracyjnej, dotyczącej konkretnego stanu faktycznego (okoliczności faktycznych), która jest uregulowana przepisami prawa administracyjnego i która przewiduje rozstrzygnięcie tej sytuacji przez właściwy organ administracji publicznej w odniesieniu do zindywidualizowanego podmiotu w drodze jednostronnej, zewnętrznej i władczej prawnej formy działania jaką jest decyzja administracyjna. Przy czym załatwienie sprawy w formie decyzji uzależnione jest od istnienia w przepisach prawa administracyjnego materialnego wyraźnie sformułowanej dla określonego organu, bądź typu organów administracji publicznej, normy kompetencyjnej, która upoważnia je do załatwiania określonych spraw indywidualnych właśnie w formie decyzji. Z kolei w art. 3 § 3 K.p.a. ustawodawca zastrzegł jednocześnie, że przepisów tego aktu, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej, nie stosuje się do postępowania w sprawach wynikających z: 1) nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami państwowymi i innymi państwowymi jednostkami organizacyjnymi oraz ) podległości służbowej pracowników organów i jednostek organizacyjnych wymienionych wyżej w pkt 1. W kontekście powyższego należało rozważyć, czy zaskarżony rozkaz dzienny i skierowanie do Wojskowej Komendy Uzupełnień są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu powyższych przepisów, a zatem czy podstawa prawna wydanych rozstrzygnięć zawiera upoważnienie dowódcy jednostki wojskowej do załatwienia spraw objętych zakresem zaskarżonego odwołaniem rozkazu i skierowania w drodze decyzji administracyjnej. Jak już wskazano, rozkazem personalnym Nr [...] ( ) z dnia [...] wydanym na podstawie art. 111 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek niezgłoszenia się do wojskowej komisji lekarskiej w określonym terminie i miejscu. Następnie w wykonaniu ww. rozkazu o zwolnieniu ze służby i na jego podstawie wydano rozkaz nr [...] pkt 4 ppkt 2 poz. 2, w którym Dowódca Jednostki Wojskowej Nr () stwierdził, że M.W. z dniem [...] został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerw. W rozkazie tym polecono również skreślić ww. żołnierza ze stanu ewidencyjnego Jednostki Wojskowej Nr [...] oraz zaopatrzenia w Wojskowym Oddziale Gospodarczym - Jednostki Wojskowej Nr [...] i wypłacić należności, przyznane wcześniej decyzją, związane ze zwolnieniem ze służby wojskowej zawodowej. Zdaniem Sądu, wskazany rozkaz personalny stwierdzający fakt zwolnienia M. W. a z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia go do rezerwy nie kształtuje żadnego stosunku służbowego żołnierza, nie kreuje żadnych praw i obowiązków dla strony, nie rozstrzyga żadnej indywidualnej sprawy skarżącego z zakresu służby wojskowej, a jedynie potwierdza zaistniałe już zdarzenie tj. zwolnienie ze służby wojskowej na podstawie wcześniejszego rozkazu personalnego i określa dla celów ewidencyjnych i porządkowych faktyczne skutki tego zdarzenia prawnego w postaci skreślenia ze stanu ewidencji i konieczności dokonania wypłat ustalonych należności w związku ze zwolnieniem ze służby. Tego rodzaju rozkaz personalny nie spełnia kryteriów umożliwiających uznanie go za decyzję administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Należy zgodzić się ze stwierdzeniem organu, że jest to akt o charakterze wyłącznie wewnętrznym stanowiącym konsekwencję rozstrzygnięcia podjętego w indywidualnej sprawie administracyjnej załatwianej w formie decyzji administracyjnej dotyczącej zwolnienia M. W. a ze służby wojskowej zawodowej. Taki sam charakter ma skierowanie M. W. a do Wojskowej Komendy Uzupełnień. Konsekwencją tak określonego charakteru prawnego rozkazu dziennego nr [...] i skierowania nr [...] jest stwierdzenie niedopuszczalności wniesienia odwołań od ww. aktów. Na poparcie powyższego stanowiska należy przywołać § 20 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2013r. poz. 925), zgodnie z którym decyzję o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej wykonuje dowódca jednostki, a zgodnie z § 35 tego aktu prawnego skierowanie do wojskowego komendanta uzupełnień następuje w dniu zwolnienia. Czynności związane z wykonaniem decyzji o zwolnieniu, określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] w sprawie ewidencji wojskowej żołnierzy zawodowych i żołnierzy pełniących służbę kandydacką (Dz.U. Nr 63, poz. 393) oraz Instrukcja o sposobie prowadzenia ewidencji oraz sprawozdawczości stanów osobowych w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej ( ), wydana na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] Nr [...] w sprawie prowadzenia ewidencji oraz sprawozdawczości stanów osobowych w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.Urz. MON Nr 7, poz. 69). Zgodnie z § 19 pkt 37 rozporządzenia, podstawę założenia i dokonywania zmian w ewidencji wojskowej żołnierzy zawodowych i kandydatów na żołnierzy zawodowych w czasie pokoju stanowią wyciąg z rozkazu dziennego dowódcy jednostki wojskowej o przybyciu do jednostki wojskowej, o objęciu obowiązków służbowych, o rozliczeniu i skierowaniu do wojskowego komendanta uzupełnień właściwego dla miejsca zamieszkania oraz inne dokumenty personalno-finansowe związane ze zwolnieniem z tej służby. Stosownie natomiast do § 7 przywołanej wcześniej Instrukcji, rozkaz dzienny jest dokumentem ewidencji stanu osobowego. Zgodnie z § 8 ust. 1 Instrukcji, rozkaz dzienny wydawany jest przez dowódcę jednostki wojskowej w celu uregulowania wszystkich spraw dotyczących działalności służbowej danej jednostki wojskowej. W rozkazie dziennym należy ujmować, w myśl § 8 ust. 4 pkt 1 lit. b Instrukcji, ubycia żołnierzy ze skreśleniem ze stanu ewidencyjnego, przy czym datą skreślenia żołnierza z ewidencji jest dzień, w którym zwolniono żołnierza ze służby wojskowej (§ 5 ust. 2 pkt 2 Instrukcji.) Z powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że sporny rozkaz dzienny, stanowi akt o charakterze wewnętrznym, wydawany jest przez dowódcę jednostki wojskowej w celu jedynie zarejestrowania w ewidencji zwolnienia ze służby żołnierza zawodowego dokonanego uprzednio na podstawie zewnętrznego aktu administracyjnego, jakim jest rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby, stanowiący decyzję administracyjną. Reasumując, należy wskazać, że skoro zaskarżone akty nie są decyzjami administracyjnym, w rozumieniu art. 104 Kpa, to nie przysługuje od nich odwołanie, o którym mowa w art. 127 Kpa. W przypadku zaś, gdy postępowanie odwoławcze jest niedopuszczalne, właściwy organ wyższego stopnia w stosunku do organu, który wydał kwestionowany akt powinien, na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdzić w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania, co w sposób prawidłowy uczynił w rozpoznawanej sprawie Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...]. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi.