II SA/Sz 1309/04

WyrokWSA w Szczecinie2005-09-29

Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Nadzieja Karczmarczyk- Gawęcka, Kazimierz Maczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może rozstrzygać o kwestii rozgraniczenia nieruchomości w postępowaniu dotyczącym zmiany danych w operacie ewidencji gruntów i budynków?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozstrzygania merytorycznie spraw w zastępstwie organów administracji publicznej ani do wypowiadania się w kwestiach nieobjętych przedmiotem sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją. Postępowanie w sprawie zmiany danych w operacie ewidencji gruntów i budynków, będące konsekwencją modernizacji ewidencji, nie jest postępowaniem w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, a zatem zarzuty dotyczące przebiegu granic są w tym kontekście bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Skarżący W. B. kwestionował decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o zmianie numeru i powierzchni działki w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skarżący zarzucał wadliwe ustalenie granic nieruchomości i niedokonanie pomiarów jej powierzchni, domagając się uchylenia decyzji i ponownego rozpoznania sprawy z udziałem geodety. Wskazywał na utratę własności gruntu w wyniku zmiany granic.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska/spr./ Sędziowie: Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk- Gawęcka Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Katarzyna Skrzetuska - Gajos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2005 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zmiany numeru i powierzchni działki o d d a l a skargę Starosta decyzją z dnia [..]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz.454) oraz art. 104 § 1 Kpa- działając z urzędu wprowadził w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...] zmianę co do działki stanowiącej własność Gminy, znajdującej się w wieczystym współużytkowaniu M. B. w udziale 20/32 części oraz W. B., M. O. i I. B.- Każdego w udziale 3/32 części, zapisanej w Sądzie Rejonowym Wydział Ksiąg Wieczystych pod Nr KW [...], polegającą na tym, że dotychczasowy numer działki [...] zmienił na numer [...], a powierzchnię dotychczasową [...] ha zmienił na [...] ha. Z uzasadnienia decyzji wynika, że w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...] wykonanej w [...] r. przez [...] "[...]" Spółkę z o.o. w [...] stwierdzono, iż w dotychczasowym operacie ewidencji gruntów i budynków działki oznaczone są w sposób niejednolity. W związku z tym zaistniała potrzeba ujednolicenia tej numeracji. Zmiana powierzchni działki nie zmieniła jej granic, lecz nastąpiła w wyniku pomiaru granic w oparciu o szczegółową osnowę geodezyjną i obliczenie jej metodą analityczną. Od tej decyzji odwołanie wniósł W. B. domagając się jej uchylenia i zarzucając wadliwe ustalenie granic nieruchomości oraz niedokonanie w [...] r. pomiarów jej powierzchni. Wyjaśnił, że nieruchomość przy ul. [...] w [...] została zakupiona przez Jego rodziców w [...] r. W [...] r. Jego rodzina została pozbawiona prawa własności 80 m2 gruntu w wyniku zmiany granic i wadliwego połączenia działki gminnej z Ich działką. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [..] r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 ust.1 Kpa w związku z art. 7b ust. 2 pkt 2 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.), § 47 ust.3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2003r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) po rozpatrzeniu odwołania- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w [...] r. Starosta przeprowadził modernizację ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], gmina [...]. W jej wyniku został ujednolicony system numeracji działek oraz zamierzono punkty graniczne działek na szczegółową osnowę geodezyjną oraz obliczono ich powierzchnię metodą analityczną. Odnosząc się do zarzutów odwołania oraz do późniejszego pisma strony, zawierającego żądanie "ustalenia powierzchni działki jak również granicy nieruchomości i nowej mapy geodezyjnej obecnego stanu prawnego" organ odwoławczy wyjaśnił, że podczas pomiarów przedmiotowej działki przy modernizacji ewidencji gruntów nie ustalano i nie zmieniono przebiegu jej granic. Podczas modernizacji punkty graniczne tej działki, przy zastosowaniu dokładniejszych metod pomiaru, zostały zamierzone na osnowę szczegółową i nadano im nowe współrzędne. Na podstawie nowo wyznaczonych współrzędnych została obliczona powierzchnia działki równa [...] ha. Podczas pomiarów działki przy modernizacji ewidencji gruntów nie ustalano i nie zmieniono przebiegu jej granic. Nawiązując do tej części odwołania, która kwestionuje przebieg granic, organ wyjaśnił stronie, że rozgraniczenia nieruchomości, zgodnie z zasadami zawartymi w rozdziale 6 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wykonują osoby posiadające uprawnienia geodezyjne i kartograficzne prowadzące działalność gospodarczą. W razie wyniknięcia sporu, co do przebiegu granic, zgodnie z art. 33 ust. 3 ustawy strona niezadowolona z przebiegu granic może żądać przekazania sprawy do sądu. Powyższą decyzje ostateczną zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. B. domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania z udziałem geodety, który dokona faktycznego i rzeczywistego ustalenia powierzchni działki. W uzasadnieniu skargi, podobnie jak wcześniej w odwołaniu, skarżący podniósł okoliczności dotyczące wniosku o rozgraniczenie jego działki z działką sąsiednią złożonego z tego powodu, że jak stwierdził: " odebrano naszą własność w granicach [...] m2 gruntu." Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił ponadto, że toczyły się postępowania rozgraniczeniowe a co do spornej granicy miedzy działkami [...] i [...] został zawarty akt ugody. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W świetle treści skargi nie ma wątpliwości co do tego, że skarżący błędnie zrozumiał przedmiot postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej do sądu decyzji, jak też nie orientuje się co do kompetencji sądu administracyjnego. Wyjaśnić zatem trzeba na wstępie, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości miedzy innymi przez kontrolę administracji publicznej polegającą na badaniu zgodności z prawem ostatecznych decyzji administracyjnych. Oznacza to, że sady administracyjne nie rozstrzygają merytorycznie spraw w zastępstwie właściwych do ich rozpoznania organów administracji publicznej, a więc nie orzekają o prawach i obowiązkach stron. Kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji polega na badaniu czy akt ten jest zgodny z przepisami prawa materialnego i procesowego mającymi zastosowanie w przedmiocie danej sprawy. Stwierdzenie w wyniku tej kontroli, że decyzja ostateczna dotknięta jest istotnymi wadami prawnymi, powoduje jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Istotne dla dalszych rozważań jest także wyjaśnienie, że z mocy art. 134 § 1 wskazanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzyganie w granicach danej sprawy oznacza, że Sąd nie może wyjść poza granice podmiotowe i przedmiotowe zaskarżonej decyzji, a wiec ma rozpoznać tę samą sprawę, która była przedmiotem rozpoznania w zaskarżonej decyzji. Sąd nie jest zatem uprawniony do wypowiadania się w kwestiach nie objętych przedmiotem sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją ostateczną. W sprawach wszczynanych w postępowaniu przed organami administracji publicznej na wniosek strony przedmiot postępowania określa żądanie strony ( art. 63 § 2 w związku z art. 61 § 1 Kpa), zaś w sprawach wszczynanych przez organ z urzędu jego przedmiot wynika z zawiadomienia o wszczęciu postępowania (art. 61§ 4 Kpa.). Z przedstawionych przez organ odwoławczy akt administracyjnych wynika, że postępowanie w niniejszej sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją ostateczną zostało wszczęte z urzędu w przedmiocie "wydania decyzji wprowadzającej zmianę w operacie ewidencji gruntów i budynków, która powstała w wyniku modernizacji ewidencji gruntów obrębu [...], gmina [...] wykonanej w [...]r." o czym, jak i o rodzaju i sposobie projektowanej zmiany skarżący wraz z pozostałymi współużytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości powiadomiony został pismem Organu I instancji z dnia [...] r. i doręczonym [...] r. ( k.12 akt adm.). Z powyższego wynika, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją ostateczną nie toczyło się w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Wobec nie rozumienia przez skarżącego tych rozróżnień przedmiotów spraw jakie mogą być prowadzone w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 ze zm.) należy wskazać, że ustawa ta reguluje, zgodnie z jej art. 1, sprawy dotyczące geodezji i kartografii, krajowego systemu informacji o terenie, ewidencji gruntów i budynków, inwentaryzacji i ewidencji sieci uzbrojenia terenu, rozgraniczenia nieruchomości, państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, uprawnień do wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych i numeracji porządkowej nieruchomości w miejscowościach. Jeśli zatem postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w przedmiocie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków będącej konsekwencją modernizacji ewidencji ( Rozdział 4 ustawy, art. 20- 26), to w toku tego postępowania nie mogły być rozstrzygane kwestie należące do przedmiotowo innego zagadnienia tj. rozgraniczenia nieruchomości ( Rozdział 6 ustawy, art. 29-39), czego- jak wynika to z treści odwołania od decyzji organu I instancji oraz z treści skargi- spodziewał się, pozostający w błędzie, skarżący. Dlatego bezprzedmiotowe są, dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, zarzuty skargi odnoszące się do toczących się wcześniej, jak wynika to z akt administracyjnych oraz z wyjaśnień organu II instancji zawartych w uzasadnieniu decyzji i w odpowiedzi na skargę, postępowań rozgraniczeniowych. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należy do starostów. Zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością ( por. wyrok NSA z dn. 18.03.1999 r., sygn. akt II SA 1728/98, LEX nr 46224). Sposób zakładania i prowadzenia tej ewidencji, szczegółowy zakres informacji nią objętych a także szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych określa wydane na podstawie upoważnienia ustawowego (art. 26 ust.2) rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). W myśl § 46 ust. 1 tego rozporządzenia dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych o których mowa w § 10,11. W ustępie 2 pkt 2 tego paragrafu wskazano, że z urzędu wprowadza się w ewidencji zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Przy czym z § 47 ust. 3 wynika kompetencja starosty do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego. Taki stan faktyczny, uzasadniający dokonanie z urzędu wskazanych w zaskarżonej decyzji zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków zaistniał w niniejszej sprawie, co zostało wykazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, która w ocenie sadu prawa nie narusza. Mając powyższe na uwadze, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło