II SA/Sz 131/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel /spr./, Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Joanna Białas - Gołąb, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2005 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nabycia przez użytkownika wieczystego prawa własności nieruchomości I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wnioskami z dnia [...] r. współużytkownicy wieczyści nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] – A.i T. N. oraz M. K., J. K. i E. K. zwrócili się o nabycie przedmiotowej nieruchomości na własność w trybie przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości ( Dz.U. Nr 113, poz.1209 ). Decyzją z dnia [...] r. Przewodniczący Zarządu Miasta [...] odmówił użytkownikom wieczystym nabycia prawa własności nieruchomości, a po rozpatrzeniu odwołania stron Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy (decyzja z dnia [...] r. ). Powyższa decyzja została zaskarżona do sądu administracyjnego przez A. i T. N. oraz M.K., J.K. i E.K. Wyrokiem z dnia [...] r. Sygn.akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Przewodniczącego Zarządu Miasta [...] z dnia [...] r. Przyczyną uchylenia ww. decyzji było zastosowanie błędnej interpretacji przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości.. W dniu [...] r. do organu I instancji wpłynął wniosek M.K. o przekształcenie jej prawa użytkowania wieczystego działki nr [...], położonej przy ul. [...], w prawo własności – zgodnie z ustawą z dnia [...] r. ( Dz.U. Nr 113, poz.1209 ). Do wniosku załączony został protokół ugody sądowej z dnia 3 czerwca 2004 r., z którego wynika, iż zniesiona została współwłasność masy spadkowej i obecnie spadek po zmarłym W.K. w skład którego wchodzi udział ½ części w lokalu mieszkalnym przy ul. [...]w [...] i w udziale [...] wspólnej części budynku oraz w prawie użytkowania wieczystego terenu, przypada na wyłączną własność M.K. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] r. numer [...] odmówił M.K. nabycia prawa własności nieruchomości działki nr [...], obręb [...] w udziale [...] części, położonej przy ul. [...] w [...]. Organ podniósł, iż z uprawnienia do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz.1209 z późn.zm. ) korzystają tylko osoby fizyczne i to pod warunkiem, iż w dniu 26 maja 1990 r. były użytkownikami wieczystymi i pozostały nimi w dniu wejścia w życie tej ustawy – 24 października 2001 r. musi być przy tym zachowana tożsamość tych osób, co oznacza, że ta sama osoba jest nim nadal w dniu 24 października 2001 r.. Przedmiotowa nieruchomość została nabyta przez J.K. i E.K. – spadkobierców po zmarłym W.K. w udziałach po 1/6 części w dniu [...] r., a więc po 26 maja 1990 r. Każda zmiana podmiotowa, która nastąpiła po stronie użytkownika wieczystego między 26 maja 1990 r. a 24 października 2001 e. powoduje, że użytkownik wieczysty, który miał ten przymiot tylko w jednej dacie nie jest uprawniony do nabycia z mocy prawa własności nieruchomości. Od decyzji tej odwołała się M.K. podnosząc, że ani w ustawie ani w rozporządzeniu wykonawczym nie ma żadnego odniesienia do wielkości udziałów posiadanych w poszczególnych okresach przez współwłaścicieli nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...]r. numer [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy podzielił argumentację organu I instancji uznając, iż w dniu 26 maja 1990 r. M.K. nie była wyłącznym użytkownikiem wieczystym nieruchomości w udziale do ½ części. Po dacie 26 maja 1990 r. doszło do zmiany przysługującego jej prawa. Okoliczności te powodują, iż wnioskodawczyni nie spełnia kryterium podmiotowego do nabycia z mocy prawa własności nieruchomości będącej w jej współużytkowaniu wieczystym, o którym mowa w art.1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości ( Dz.U. Nr 113, poz.1209 z późn.zm. ) i jej nieruchomość nie może być przeznaczona do nabycia z mocy prawa w trybie przepisów przedmiotowej ustawy. Ponadto Kolegium dodatkowo stwierdziło, iż nie można prowadząc sprawę nabycia własności nieruchomości przez użytkowników wieczystych sytuacji prawnej każdego ze współużytkowników wieczystych nieruchomości rozpatrywać odrębnie z uwagi na to, iż w obowiązującym stanie prawnym nie można byłoby wydać decyzji o nabyciu z mocy prawa na własność jedynie przez wnioskodawczynię przysługującego jej udziału w prawie użytkowania wieczystego. Nie jest bowiem dopuszczalne łączenie prawa użytkowania wieczystego i prawa własności na jednej nieruchomości, jeżeli właścicielami nieruchomości byłyby inne niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego podmioty. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego sądu Administracyjnego w [...] przez M.K. Skarżąca uważa, że spełnia wszystkie wymogi do nabycia na własność nieruchomości będącej przedmiotem jej użytkowania wieczystego. W odpowiedzi na skargę samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz.1269 ) Sąd właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Tak więc uchylenie decyzji administracyjnych przez Sąd następuje tylko w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły i w związku z tym skarga została uwzględniona. Zgodnie z art. 61 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Do organu I instancji wpłynęły dwa wnioski M.K. w przedmiocie nabycia na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości ( Dz.U. Nr 113, poz.1209 z późn.zm. ) na własność nieruchomości będącej w jej użytkowaniu wieczystym położonej przy ul. [...] w [...] - z dnia [...] r. i z dnia [...] r. Na dzień wydania decyzji przez organ I instancji obydwa wnioski nie były rozpatrzone ( Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] wyrokiem z [...] r. sygn.akt [...] uchylił wcześniej wydane decyzje). Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji rozstrzyga wniosek skarżącej z dnia [...] r., natomiast postępowanie wszczęte wcześniejszym wnioskiem w tym samym przedmiocie nie zostało dotychczas zakończone. Należy przy tym zwrócić uwagę na fakt, iż za jedną z przesłanek odmowy nabycia prawa własności organ odwoławczy uznał okoliczność, iż "nie można prowadząc sprawę nabycia własności nieruchomości przez użytkowników wieczystych, sytuacji prawnej każdego ze współużytkowników wieczystych nieruchomości rozpatrywać odrębnie z uwagi na to, iż w obowiązującym stanie prawnym nie można byłoby wydać decyzji o nabyciu z mocy prawa na własność jedynie przez wnioskodawczynię przysługującego jej udziału w prawie użytkowania wieczystego" . W dniu [...] r. wniosek o nabycie prawa własności nieruchomości złożyli wszyscy użytkownicy wieczyści przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem Sądu po otrzymaniu kolejnego wniosku M.K. z dnia [...] r. organ I instancji winien był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające zmierzające do ustalenia czy w związku ze zmianą stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości ( ugoda sądowa z dnia [...] r. ) J. K.i E. K. podtrzymują swój wniosek o nabycie z dnia [...] r. i dopiero po ustaleniu powyższego przystąpić do łącznego rozpoznania wniosków. Powyższe uchybienie stanowi naruszenie przepisów art. 7,8,9, 77 i 104 Kodeksu postępowania administracyjnego i mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przesłanka zawarta w art.1 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. , odnosząca się do posiadania przez osobę fizyczną prawa użytkowania wieczystego w dniu 26 maja 1990 r. i w chwili wejścia w życie tej ustawy, zdaniem niniejszego składu orzekającego, jest spełniona także w przypadku zmiany wielości udziałów poszczególnych uprawnionych podmiotów w prawie użytkowania wieczystego w tych dwóch datach lub w przypadku gdy w obu datach wnioskodawca posiadał jedynie częściowy udział, a obecnie udział ten uległ zwiększeniu, tak jak miało to miejsce w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art.8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175, poz.1459) do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. Nr 113, poz.1209 z późn.zm. ), i niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., co organy winny uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art.145 § 1 pkt a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. ) orzekł, jak w sentencji.