II SA/Sz 131/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.) Sędzia, WSA Maria Mysiak, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi B. i J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 59 ust. 1, art. 61, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717), po rozpatrzeniu odwołania B. i J. L. od decyzji Nr [...] z dnia [...] r. Burmistrza Gminy odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie domu mieszkalnego, jednorodzinnego z garażem [...] w obrębie geodezyjnym [...], działka Nr [...] - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, że organ I instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji, ponieważ planowana inwestycja nie spełnia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 3 i w art. 61 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z powodu braku istniejącego lub projektowanego uzbrojenia w sieć wodociągową i kanalizacyjną wystarczającą dla zamierzonej inwestycji. Od tej decyzji odwołali się B. i J. L. podnosząc, że niezgodne z prawem jest uzależnienie pozytywnej decyzji od podpisania umowy z Spółką A., na wybudowanie z własnych środków sieci wodociągowej w drodze gminnej Nr [...]. Ponadto wskazali, że posiadają własne ujęcie wody i w myśl § 26 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 IV 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, spełniają wszystkie warunki dotyczące pozytywnego wydania decyzji o warunkach zabudowy. Organ odwoławczy odnosząc się do podniesionych zarzutów stwierdził, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 VIII 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tymi przepisami do wydania decyzji o warunkach zabudowy niezbędne jest istnienie rzeczywistego lub projektowanego uzbrojenia terenu. Artykuł 2 pkt 13 cyt. ustawy w kwestii pojęcia uzbrojenia terenu, odsyła do art. 143 ust. 2 ustawy z 21 VIII 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, który określa, że infrastrukturę techniczną stanowią wybudowane pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewody lub urządzenia wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze, elektryczne, gazowe i telekomunikacyjne. W myśl art. 61 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jeżeli uzbrojenie terenu jeszcze nie powstało, to umieszczenie na obszarze inwestycji właściwych urządzeń musi zostać zagwarantowane w drodze umowy pomiędzy inwestorem a właściwą jednostką organizacyjną, którą jest przedsiębiorstwo (zakład) świadczące usługi komunalne w zakresie budowy i eksploatacji urządzeń wodno-kanalizacyjnych, energetycznych czy też telekomunikacyjnych. Z pisma z dnia [...] r. Spółki A. wynika, że w przyległej do działki drodze brak jest istniejącego lub projektowanego uzbrojenia w sieć wodociągową wystarczającego dla inwestycji, a przyłączenie do najbliższej istniejącej sieci wymaga budowy nowej sieci wodociągowej o długości ok. [...] m. Brak jest również uzbrojenia w sieć kanalizacji sanitarnej wystarczającego dla zamierzenia budowlanego. Inwestorzy nie posiadają umowy gwarantującej wykonanie uzbrojenia dotyczącego zaopatrzenia w wodę i uzbrojenia w sieć kanalizacyjną i sanitarną wymaganej ustawą, co uniemożliwia wydanie pozytywnej decyzji. Organ ustalający warunki zabudowy związany jest ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie ma możliwości decydowania o innych rozwiązaniach na podstawie § 26 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Rozporządzenie to nie jest przepisem wykonawczym do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ wydane zostało na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli B. i J. L., którzy podtrzymali swoje stanowisko, w kwestii niezgodności z prawem decyzji o odmowie wydania warunków zabudowy. Ich zdaniem interpretacja treści art. 61 ust. 5 ustawy o planowaniu przestrzennym, dokonana przez organ odwoławczy, powodowałaby brak możliwości budowania wszędzie gdzie nie ma wodociągów, kanalizacji, gazu itp. Żadna gmina nie mogłaby więc wydać warunków zabudowy bez podłączenia do sieci wodociągowej, kanalizacyjnej czy gazowej. Takie decyzje są jednak wydawane. We wsi [...], gdzie powstają nowe domy, nie ma sieci kanalizacyjnej czy gazowej. Jest natomiast nie pełna sieć wodociągowa, tak jak w wielu innych gminach i miastach. Poza tym nie można podpisać umowy o świadczenie usług z właściwą jednostką organizacyjną, jeżeli ona nie jest w stanie tych usług dostarczyć. Skarżący stwierdzili nadto, że budowanie sieci wodociągowych, kanalizacyjnych itp. należy do zadań własnych gminy zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 VI 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę (Dz.U. Nr 72, poz. 747 ze zm.). W ocenie skarżących gmina na podstawie uchwały nie może przerzucać na mieszkańców kosztów budowy sieci, ponieważ nie ma przepisów ustawowych, które uprawniają gminę do regulacji prawnych, powszechnie obowiązujących opłat za podłączenie do istniejącej gminnej sieci (orzecz. NSA z [...] r., [...]). Uchwała taka pozostaje w sprzeczności z regułą, która wyłącznie dla ustaw zastrzega możliwość narzucania obywatelom dodatkowych ciężarów i świadczeń publicznych. Zgodnie z art. 49 k.c. urządzenia służące do doprowadzenia wody, pary, gazu, prądu nie należą do części składowych gruntu lub budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu. Oznacza to, że z chwilą połączenia z przedsiębiorstwem wybudowane urządzenia stają się jego własnością. W związku z tym na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 VI 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, osoby które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne mogą je przekazać odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu. Odmowa odpłatnego przejęcia urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych może nastąpić wyłącznie z przyczyn określonych w art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 7 VI 2001 r. tj. nie spełnienia warunków technicznych. Projekt umowy na wybudowanie sieci wodociągowej z Spółką A. nie przewiduje zwrotu kosztów za wykonanie takiego uzbrojenia. Ustawodawca przewidział taką sytuację. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., przewiduje, że w razie braku warunków przyłączenia sieci wodociągowej i kanalizacyjnej działka, może być wykorzystana pod zabudowę budynkami przeznaczonymi na pobyt ludzi, pod warunkiem zapewnienia możliwości korzystania z indywidualnego ujęcia wody, a także zastosowania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, jeżeli ich ilość nie przekracza 5 m3 na dobę. Skarżący wskazali, że posiadają własne ujęcie wody i w myśl powołanych przepisów spełniają warunki pozwalające na wydanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto sąsiadująca z nimi działka, jak i inne w okolicy otrzymała pozwolenie na budowę mimo braku spełnienia warunku o podpisaniu umowy z właściwą jednostka organizacyjną, a w tym przypadku Spółką A., na budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. W takim przypadku jest to czyn nieuczciwej konkurencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie jest zasadna. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji na wymóg wynikający z treści art. 61 ust. 1 pkt. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem przesłanką wydania decyzji o warunkach zabudowy, jest stwierdzenie, że istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego. Natomiast w myśl art. 61 ust. 5 cyt. ustawy wymóg dotyczący uzbrojenia terenu, będzie spełniony także wtedy, gdy zostanie zagwarantowanie, że powstanie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych. Dlatego, jeżeli uzbrojenie terenu jeszcze nie powstało, to umieszczenie na obszarze inwestycji właściwych urządzeń musi zostać zagwarantowane w drodze porozumienia pomiędzy inwestorem a właściwą jednostką organizacyjną, czyli przedsiębiorstwem zajmującym się dostarczaniem odpowiednich usług (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z [...] r., [...]). Organ odwoławczy stwierdził, że z pisma z dnia [...] r. Spółki A. wynika, że w przyległej do działki drodze brak jest istniejącego lub projektowanego uzbrojenia w sieć wodociągową wystarczającego dla inwestycji planowanej, przez B. i J. L., a przyłączenie do najbliższej istniejącej sieci wymaga budowy nowej sieci wodociągowej o długości ok. [...] m. Brak jest również uzbrojenia w sieć kanalizacji sanitarnej wystarczającego dla zamierzenia budowlanego. W tej sytuacji organ odwoławczy przyjął, że skoro inwestorzy nie posiadają umowy gwarantującej wykonanie uzbrojenia dotyczącego zaopatrzenia w wodę i uzbrojenia w sieć kanalizacyjną i sanitarną, co stanowi wymóg ustawowy, nie ma podstaw do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że organ, który ustala warunki zabudowy jest związany przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie ma w związku z tym możliwości rozstrzygnięcia o innych rozwiązaniach na podstawie § 26 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem organu odwoławczego ten akt prawny nie jest przepisem wykonawczym do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ wydany został na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Stanowisko organu odwoławczego, należy ocenić jako poprawne. Przepisy obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie przewidują zwolnienia inwestora z wymogu dotyczącego uzbrojenia terenu. Nie pozostawiają też tej kwestii uznaniu administracyjnemu. W tej sytuacji nie spełnienie ustawowego wymogu jest przeszkodą w wydaniu pozytywnej decyzji w przedmiocie warunków zabudowy. Wskazana przez skarżących decyzja Starosty nr [...] z dnia [...] r. jest decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, która jest wydawana na innym etapie procesu budowlanego, na innej podstawie prawnej – Prawa budowlanego i w niniejszym postępowaniu nie może być przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego. W związku z tym, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.