II SA/Sz 131/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesław Drabik po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Zachodniopomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi Zachodniopomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Szczecinie postanowieniem z dnia 13 grudnia 2024 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gryfinie z dnia 21 października 2024 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych przez P. S. (dalej jako: "skarżący"), przedstawiciela ustawowego małoletniej N. S.. Powyższe postanowienie organu odwoławczego doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącego w dniu 3 stycznia 2025 r. Tym samym 30-dniowy termin do wniesienia skargi do Sądu, zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu upływał z dniem 3 lutego 2025 r. (poniedziałek). W dniu 5 lutego 2025 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. postanowienie organu odwoławczego z dnia 13 grudnia 2024 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącego podał, że powodem niewniesienia skargi w terminie były problemy techniczne związane z działaniem platformy e-Doręczenia. Pełnomocnik wyjaśnił dalej, że w dniu 3 lutego 2025 r. wielokrotnie podejmował próby wysłania skargi przez platformę, niemniej jednak strona edoreczenia.gov.pl nie ładowała się. Uniemożliwiło to dochowanie terminu do wniesienia środka zaskarżenia w ustawowo przewidzianym terminie. Dodatkowo brak było możliwości wysyłki listu za pośrednictwem operatora pocztowego – ostatnia placówka Poczty Polskiej na terenie miasta P. została zamknięta o godz. 22:00, zaś pełnomocnik ze względu na inne obowiązki zawodowe nie miał możliwości wysyłki listu wcześniej. Jako dowód pełnomocnik załączył zrzut ekranu ze strony e-Doręczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 tj.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, a w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Skuteczność wniosku o przywrócenie uchybionego terminu uzależniona jest łącznego spełnienia przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu, spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony, dochowanie terminu do wniesienia wniosku i dopełnienie uchybionej czynności. Jak przyjęte jest w orzecznictwie, uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II GZ 56/12, opubl. w Lex nr 1116284). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się np.: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. nagłe zdarzenie losowe (por.: wyrok NSA z 19 września 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00, LEX nr 55307). Natomiast dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa, czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu spraw skutkują odmową przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności. Jeżeli natomiast strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to przy ocenie możliwości przywrócenia terminu, należy uwzględnić obiektywny miernik należytej staranności, jakiej można wymagać od pełnomocnika procesowego dbającego należycie o interesy mocodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2009 r., sygn. akt II GZ 182/09). Innymi słowy, w przypadku, gdy strona – tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie - reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, to brak jego winy jest warunkiem przywrócenia terminu, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Sąd w pełni podziela ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, zgodnie z którym adwokat, radca prawny czy rzecznik patentowy podlega w tym zakresie bardziej rygorystycznym kryteriom oceny. W związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej zobligowany jest bowiem do zachowania dużo dalej posuniętej staranności niż wymagana jest od osób niebędących profesjonalnymi pełnomocnikami. Zawodowy charakter działalności radcy prawnego powoduje, że odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje działania wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód (por. postanowienia NSA: z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. akt I FZ 149/14; z dnia 30 marca 2016 r., sygn. akt II OZ 301/16; z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt I GZ 259/19). W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu nie daje podstaw do stwierdzenia, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez winy skarżącego. Zauważyć bowiem trzeba, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym istnieje możliwość wnoszenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jednakże konieczne jest w takim przypadku zachowanie przewidzianych przez ustawę standardów procesowych. Podkreślenia wymaga, że wniesienie skargi w formie dokumentu elektronicznego jest możliwe jedynie za pośrednictwem elektronicznej skrzynki podawczej organu, co wynika wprost z treści art. 54 § 1a zd. 1 p.p.s.a. Definicja elektronicznej skrzynki podawczej została zawarta w art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 1557 ze zm.), dalej: "u.i.d.p.". Pod pojęciem tym ustawodawca nakazuje rozumieć dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Z kolei, w art. 3 pkt 13 u.i.d.p. ustawodawca wskazał, że elektroniczna platforma usług administracji publicznej (ePUAP) to system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci internet. Podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, która powinna spełniać standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę (art. 16 ust. 1a u.i.d.p.). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że elektroniczna skrzynka podawcza spełniająca standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji nie jest tożsama z jakimkolwiek adresem elektronicznym (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 7 marca 2025 r., sygn. akt III SAB/Wr 17/24). W rozpoznawanej sprawie skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, argumentował, że wielokrotnie podejmował próby wysłania skargi za pośrednictwem doręczeń elektronicznych, które w sądach administracyjnych jeszcze nie są dostępne. Stosownie bowiem do treści art. 155 ust. 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1045) sądy i trybunały, komornicy, prokuratura, organy ścigania i Służba Więzienna są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 października 2029 r. Ocena czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenia wnioskodawcy są wiarygodne, ale należy również uwzględnić na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą i powierzenie jej wysłanie przesyłki zawierającej skargę. W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie nie zostały uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu przez skarżącego terminowi do wniesienia skargi. Skarżący działał przez profesjonalnego pełnomocnika, który podlega dodatkowym wymogom związanym z wykonywaniem zawodu adwokata, od którego należy oczekiwać należytej staranności wynikającej z zawodowego charakteru prowadzonej działalności. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Powyższe powoduje, że przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu nie zasługiwał na uwzględnienie. W tych okolicznościach, Sąd na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak na wstępie.