II SA/Sz 1313/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Barbara Gebel po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych p o s t a n a w i a odmówić ustanowienia adwokata Wyrokiem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] oddalił skargę P.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji uznającą skarżącego za osobę bezrobotną z dniem [...] i odmawiającą przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Odpis wyroku z uzasadnieniem został skarżącemu doręczony w dniu [...]. Postanowieniem z dnia [...] (doręczonym w dniu [...]) Sąd sprostował oczywistą omyłkę pisarską w uzasadnieniu wyroku. W dniu [...] skarżący nadał w urzędzie pocztowym wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek wskazał, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2 w którym mieszka sam, nie uzyskuje jakichkolwiek dochodów, posiada jedynie środki pieniężne w wysokości nominalnej [...] zł. W odpowiedzi na zarządzenie Sądu z dnia [...] skarżący przedłożył wyciągi z dwóch rachunków bankowych, wyciągi z rachunku karty kredytowej, oraz dowody potwierdzające wydatki na utrzymanie mieszkania. Oświadczył, że brakujące wyciągi lub wykazy z rachunków depozytowych w kontach osobistych, rachunku brokerskiego i rachunku inwestycyjnego przekaże niezwłocznie po ich otrzymaniu ponieważ banki przygotowują wyciągi z takich rachunków tylko na życzenie klienta co nie jest możliwe w zakreślonym przez Sąd 7 dniowym terminie. Na dowód tego skarżący przedłożył pismo z Banku z dnia [...] z którego wynika, że informacja o stanie funduszy inwestycyjnych wnioskodawcy zostanie przygotowana na dzień [...]. W piśmie z dnia [...] wnioskodawca oświadczył, że pojawiły się nieprzewidziane utrudnienia w przygotowaniu wyciągu (zaświadczenia) z jego rachunku inwestycyjnego prowadzonego przez Bank zawierającego informację o saldzie, ponieważ bank ten nie wykonał należycie dyspozycji skarżącego. P.S. przedłożył natomiast zaświadczenie z Banku z dnia [...] z którego wynika, że wartość z wycenami Obligacji Strategicznych posiadanych przez niego na koniec ostatnich czterech miesięcy wynosiła: [...]. Wnioskodawca przedłożył także elektroniczne zestawienie operacji z ekonta prowadzonego przez Bank za [...] z którego wynika że w dniu [...] konto to zostało zasilone kwotą [...] zł, a w dniu następnym skarżący przelał kwotę [...] na rachunek brokerski celem zakupu akcji [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). W myśl art. 246 ww. ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wnioskujący o taką pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, natomiast w zakresie całkowitym – gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Przedmiotem sprawy, w której został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy, jest odmowa przyznania zasiłku dla bezrobotnych. W tej sytuacji zastosowanie ma art. 239 pkt 1 lit. b powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej. Wobec ustawowego zwolnienia skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, brak jest możliwości przyznania prawa pomocy w tym zakresie na mocy orzeczenia sądu. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Rozpoznając wniosek w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata należało rozważyć, czy skarżący uprawdopodobnił w sposób dostateczny, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia i wydatków adwokata z własnych środków finansowych. Na wstępie należy zaznaczyć, że brak wyciągu z rachunku inwestycyjnego skarżącego prowadzonego przez Bank, z przyczyn niezależnych od wnioskodawcy, nie stoi na przeszkodzie w merytorycznym rozpoznania wniosku, ponieważ inne przedłożone przez wnioskodawcę dokumenty źródłowe pozwalają na ocenę jego sytuacji majątkowej. Jak wynika z akt sprawy skarżący był objęty programem zwolnień monitorowanych w Spółce A i z tytułu uczestnictwa w tym programie otrzymał w dniu [...] jednorazowe odszkodowanie pieniężne w kwocie [...]. W okresie [...] otrzymywał świadczenie pieniężne wypłacane przez Agencję Rozwoju Przemysłu ze środków Funduszu Pracy w kwocie [...] zł brutto miesięcznie ([...] zł netto miesięcznie). Od dnia [...] skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca oświadczył, że posiada oszczędności w kwocie [...] zł, ale nie ma żadnych bieżących dochodów. Z przedłożonych na wezwanie Sądu dokumentów źródłowych wynika, że comiesięczne wydatki na utrzymanie mieszkania skarżącego wynoszą ok. [...] zł ([...]). Pomimo deklarowanego braku dochodów skarżący ponosi znaczne koszty usług telekomunikacyjnych i internetu które w [...] wyniosły [...] zł. Z wyciągów z bieżącego rachunku bankowego wnioskodawcy wynika, że w [...] na jego konto wpłynęło [...] zł, a w [...][...]zł. i są to środki uzyskane z wycofania jednostek uczestnictwa w funduszu [...]. W dniu [...] skarżący przelał z ekonta na rachunek brokerski kwotę ponad [...] zł celem kupna akcji. W tej sytuacji należy stwierdzić że skarżący, mimo iż jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i nie uzyskuje dochodów z tytułu wynagrodzenia za pracę, posiada zasoby finansowe umożliwiające ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego z własnych środków finansowych. Ustanowienie adwokata z urzędu jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i może mieć miejsce jedynie w sytuacji gdy wnioskodawcy nie stać na ustanowienie pełnomocnika z wyboru, a odmowa ustanowienia pełnomocnika z urzędu pozbawiłaby stronę prawa do sądu. W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw aby koszty ustanowienia pełnomocnika dla skarżącego ponosili podatnicy. Zasadą wynikającą z art. 199 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, jest ponoszenie przez strony postępowania kosztów związanych z ich udziałem w sprawie, a zwolnienie od ponoszenia tych kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce w razie spełnienia przesłanek wskazanych w art. 246 § 1 ustawy. Skarżący nie wykazał, by spełniał te przesłanki. Natomiast w razie gdy wnioskodawca ustanowi pełnomocnika z wyboru, a skarga kasacyjna okaże się uzasadniona będzie mu przysługiwał zwrot poniesionych niezbędnych kosztów postępowania od Wojewody [...] na podstawie art. 203 pkt 1 ww. ustawy. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 254 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec, jak w postanowieniu.