II SA/Sz 1314/12
PostanowienieWSA w Szczecinie2013-03-26
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorcy prowadzącemu działalność gospodarczą, który wykazuje przychody i zyski, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli nie wykazał on braku płynności finansowej lub postępowania egzekucyjnego?Ratio decidendi
Przedsiębiorcy prowadzącemu działalność gospodarczą, który wykazuje przychody i zyski, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli nie wykazał on braku płynności finansowej lub postępowania egzekucyjnego. Koszty sądowe stanowią element kosztów prowadzenia działalności, których przedsiębiorca nie może pomijać w planowaniu finansowym, licząc na dofinansowanie z budżetu państwa. Traktowanie innych kosztów działalności z pierwszeństwem przed kosztami sądowymi nie znajduje uzasadnienia, a przyznanie zwolnienia w takiej sytuacji stanowiłoby nadużycie instytucji prawa pomocy.Stan faktyczny
Spółka A. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej nakładającą karę pieniężną. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, spółka złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), powołując się na złą sytuację finansową i brak płynności. Wniosek zawierał braki formalne, które zostały wezwane do uzupełnienia. Spółka uzupełniła część braków, ale nie przedłożyła wszystkich wymaganych dokumentów finansowych, w tym wyciągu z konta bankowego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, oceniając, że spółka dysponuje środkami pieniężnymi i ponosi wydatki związane z bieżącą działalnością, a koszty sądowe powinny być uwzględnione w planowaniu kosztów.Rozstrzygnięcie
Odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Spółka A. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi, strona złożyła zażalenie na zarządzenie o ustaleniu wpisu sądowego do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych na formularzu PPPr. W uzasadnieniu wniosku Spółka powołała się na złą sytuację finansową oraz brak płynności finansowej.
W oświadczeniu o majątku i dochodach podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych wg bilansu za rok [...] wynosi [...] zł natomiast wysokość zysku stanowi kwota [...] zł. Natomiast za rok [...] brak jest jeszcze danych. Stan posiadanego rachunku bankowego w banku Polskiej Spółdzielczości wynosi 0 zł.
Mając na uwadze, że złożony formularz zawierał braki formalne (niewypełniona rubryka nr 3 i 4) oraz brak podpisu osoby – osób wnoszących, wezwaniem z dnia [...] referendarz sądowy na podstawie art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. z 2012 r., poz. 270) zobowiązał stronę skarżącą do uzupełnienia ww. braków formalnych wniosku załączonego do akt sprawy albo wypełnienie, podpisanie i odesłanie formularza PPPr załączonego do wezwania - w terminie 7 dni, od daty doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania.
Równocześnie na podstawie art. 255 ww. ustawy referendarz zobowiązał do skarżącą Spółkę do nadesłania w terminie 7 dni, od daty doręczenia niniejszego wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy :
- wyciągu z posiadanego rachunku bankowego z jego stanem za okres ostatnich trzech miesięcy,
- wyciągu z księgi rachunkowej Spółki zawierającej zestawienie przychodów, kosztów uzyskania przychodów, dochodów (straty), wykaz aktywów i pasywów, ewidencje stanu środków pieniężnych za ostatnie trzy miesiące prowadzonej działalności gospodarczej (stan środków pieniężnych w kasie,
- zestawienia należności i zobowiązań Spółki na dzień 15 stycznia 2013 r.,
- bilansu za rok 2011 i 2012 (jeżeli już został sporządzony),
- rachunku zysków i strat za rok 2011 oraz 2012 (jeżeli już został sporządzony).
W odpowiedzi na ww. zobowiązanie referendarza sądowego, skarżąca Spółka nadesłała wypełniony formularz PPPr oraz bilans zysków i strat za rok 2010 i 2011, rachunek zysków i strat na dzień 31.12.2011 r., wyciągu z konta skarżąca nie przedłożyła.
Z rachunku zysków i strat wynika, że przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi inne wyniosły w 2010 r. – [...] zł, a w 2011 r. – [...] zł, w roku 2010 zysk ze sprzedaży wyniósł [...] zł, natomiast w 2011 r. Spółka poniosła stratę w wysokości [...] zł, zysk na działalność operacyjną w 2010 r. wyniósł [...] zł, a w 2011 r. – [...] zł, zysk brutto na działalność gospodarczą w 2010 r. – [...] zł, w 2011 r. [...] zł, zysk brutto w 2010 r. – [...] zł, w 2011 r. – [...] zł, zysk netto osiągnął takie same wartości.
Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, zważył:
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej, natomiast ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy do sądu (referendarza sądowego).
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej P.p.s.a., stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 P.p.s.a prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Na mocy przepisu art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.
Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług transportu i spedycji samochodowej. Z akt sprawy wynika, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł. Ze sprzedaży w 2010 r. osiągnęła przychód netto w wysokości [...] zł, a w 2011 r. [...] zł., zysk netto w 2010 r. wyniósł [...] zł, a w 2011 r. – [...] zł. Skarżąca nie wykazała, by toczyło się wobec niej postępowanie egzekucyjne, co oznacza, że może dysponować swobodnie majątkiem, a podane dane świadczą, że nie ma zachwianej płynności finansowej.
Oceniając zatem sytuację skarżącej, na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów finansowych należy stwierdzić, że Spółka dysponuje środkami pieniężnymi i ponosi wydatki związane z bieżącą działalnością. Przy czym podkreślenia wymaga, że do takich wydatków zaliczają się również opłaty sądowe. Przedsiębiorca nie może tych ostatnich wydatków pomijać w planowaniu kosztów swojej działalności, licząc na to, że uzyska dofinansowanie z budżetu państwa. Traktowanie innych kosztów działalności z pierwszeństwem przed kosztami sądowymi nie znajduje żadnego uzasadnienia. Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w przypadku, gdy podmiot kontynuuje swoją działalność stanowiłoby nadużycie wnioskowanej instytucji.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło