II SA/Sz 1317/04
WyrokWSA w Szczecinie2006-01-18
Skład orzekający: Mirosława Włodarczak - Siuda, Barbara Gebel, Katarzyna Grzegorczyk - Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stopień uszkodzenia słuchu poniżej 30 dB, przy stwierdzonym związku przyczynowym z hałasem w miejscu pracy i ujęciu schorzenia w wykazie chorób zawodowych, stanowi podstawę do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej?Ratio decidendi
Wytyczne metodologiczne, na których oparły się organy administracji, nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji negatywnej dla pracownika, gdyż nie mieszczą się w konstytucyjnym katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego i nie mogą ograniczać uprawnień wynikających z ustaw i rozporządzeń. Brak jest podstaw prawnych do eliminowania z pojęcia choroby zawodowej "uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu" ze względu na stopień uszkodzenia słuchu, jeśli etiologia schorzenia nie budzi wątpliwości i jest ono objęte wykazem chorób zawodowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia choroby zawodowej narządu słuchu u B. S., który pracował w warunkach narażenia na hałas. Organy administracji obu instancji, opierając się na opiniach Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej w Warszawie, uznały, że stopień uszkodzenia słuchu skarżącego poniżej 30 dB nie spełnia kryteriów choroby zawodowej. Skarżący zarzucił opieszałość postępowania, nierzetelność oraz brak medycznego uzasadnienia rozbieżności w wynikach badań.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak - Siuda Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk - Meder /spr./ Protokolant Agata Banc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. u c h y l a zaskarżoną decyzję, II. z a s ą d z a od Skarbu Państwa na rzecz adwokata L. M. L. kwotę [...] złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie § 1 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), §10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzeń, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), art. 5 pkt 4a i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm. ) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u B. S. choroby zawodowej narządu słuchu.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że B. S. był zatrudniony od [...] r. początkowo jako [...], a następnie jako [...] oraz [...] w następujących zakładach pracy: [...] oraz w [...], natomiast od [...] r. przebywa na wcześniejszej emeryturze.
Organ ustalił również, że audiogramy wykonane B. S. przed przejściem na emeryturę wykazały ubytek słuchu dla ucha lewego [...] i dla ucha prawego [...]. Pomimo ustania narażenia na hałas, audiogramy wykonane w dniu [...] r. wykazały ubytek słuchu dla obu uszu [...].
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. ustalił nadto, że B. S. pracował w [...] w warunkach, gdzie natężenie hałasu wywołanego pracą piły tarczowej i wyrówniarki wynosiło101dB/N i 93,7 dB/N przy 25-60 godzinnym czasie pracy tych maszyn w ciągu miesiąca.
Poradnia Medycyny Pracy Kolejowego Zakładu Medycyny Pracy w S., do której organ wystąpił po przeprowadzeniu dochodzenia epidemiologicznego, w dniu [...] r. wydała orzeczenie o rozpoznaniu u B. S. choroby zawodowej - zawodowego uszkodzenia słuchu.
Pracodawca - [...] wniósł o ponowne przeprowadzenia badania B. S. badanie w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej w Warszawie.
Po wykonaniu badań specjalistycznych w Centrum w dniu [...] r., w tym - 3-krotnego badania audiometrycznego, audiometrii impedacyjnej, prób nadprogowych, stwierdzono ubytek słuchu dla ucha prawego - [...] i ucha lewego [...]. W wydanym w dniu badania orzeczeniu, nie rozpoznano u B. S. choroby zawodowej.
Organ I instancji odnosząc się do orzeczenia Centrum stwierdził, że orzeczenie to jest ostateczne i nie zawiera pouczenia o możliwości ubiegania się o ponowne badanie w innej jednostce naukowo - badawczej.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji B. S. domagał się ponownego rozpatrzenia jego sprawy, albowiem pracował w stolarni w pełnym wymiarze czasu pracy, w narażeniu na hałas pochodzący od maszyn stolarskich i skutkiem pracy w tych warunkach jest jego stale pogarszający się słuch.
Odwołujący się kwestionował nadto przypisywanie mu pracy na innych stanowiskach w sytuacji, gdy w rzeczywistości pracował wyłącznie jako [...], co może udowodnić na podstawie zeznań świadków.
Zarzucił również, że organ wziął pod uwagę tylko pomiary hałasu wywoływane przez piłę tarczowa i wyrówniarkę, natomiast pominął strugarkę grubościową, frezarkę górno-wrzecionową oraz frezarkę dolno-wrzecionową, a natężenie hałasu wywołanego przez te maszyny jest o wiele wyższe aniżeli te, których pomiary zostały przytoczone w decyzji.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 z późno zm.) w związku z § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podał, że dane epidemiologiczne pochodzące z [...] wykazują, że na stanowisku [...] występowało narażenie na ponadnormatywny hałas- zgodnie z wynikami pomiarów piła tarczowa generuje hałas na poziomie 101 dB, a wyrówniarka- 93 dB. Pracownik był wyposażony w indywidualne ochronniki słuchu, a sufit pomieszczenia stolarni był wyłożony materiałem dźwiękochłonnym. Natomiast pracując jako [...] wykonywał naprawy sprzętu przy pomocy ręcznych narzędzi, z czym nie wiązało się narażenie na hałas.
Analizując dane zdrowotne ustalono, że badanie okresowe w [...] roku wykazało dobry słuch- choć było wykonane bez audiometrii, jedynie przy pomocy badania szeptem. Badanie okresowe z roku [...] również wykazało pierwszą kategorię słuchu, nie określono wówczas żadnych ograniczeń oraz przeciwwskazań do pracy u pana B. S. Od tego roku odnotowano jednak stopniowe pogarszanie słuchu. W [...] roku wartości niedosłuchu wynosiły odpowiednio: 7dB- UL, 4dB- UP, a w [...] roku 7dBUL, 9dB- UP. Znalazło to wyraz w badaniu profilaktycznym z [...] roku, gdzie zawarto ograniczenie w postaci przeciwwskazania do pracy w hałasie powyżej 85dB. Badania wykonane w [...] roku wykazały ubytek na poziomie 50 dB dla obu uszu. W oparciu o powyższe badanie audiometryczne wykazujące znaczny niedosłuch, konsultację laryngologiczną uwzględniającą specyfikę wykonywanej pracy oraz ujemny wywiad chorobowy odnośnie innych chorób mogących prowadzić do uszkodzenia słuchu- jednostka orzecznicza pierwszej instancji wydała orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej. Z uwagi na zgłoszony w toku postępowania wniosek zakładu pracy o przeprowadzenie ponownego badania w jednostce orzeczniczej drugiej instancji szczebla, pan B. S. został przebadany w Centrum Naukowym Medycyny Kolejowej w Warszawie. Na podstawie przeprowadzonych tam specjalistycznych badań laryngologicznych orzeczono o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Wykonano bowiem 3- krotne badania audiometryczne, audiometrię impedancyjną, próby nadprogowe (SiSi) i stwierdzono obustronne upośledzenie słuchu typu odbiorczego jedynie na poziomie [...] dla ucha prawego i [...] dla ucha lewego. Zgodnie z przyjętymi kryteriami laryngologicznymi, za minimalny poziom niedosłuchu wymagany do orzeczenia choroby zawodowej słuchu uznaje się poziom 30dB. Dopiero upośledzenie wydolności słuchu na tym lub wyższym poziomie oznacza chorobę i upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej- bowiem dopiero tego stopnia niedosłuch pociąga za sobą skutki społeczne i zdrowotne manifestujące się upośledzeniem zrozumiałości mowy potocznej, pogorszenie funkcjonowania w życiu codziennym. Kryterium to zostało opublikowane w wytycznych metodologicznych w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych opublikowanych przez Departament Inspekcji Sanitarnej Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej w 1987 roku, a następnie podtrzymane przez grupę ekspertów w piśmie Departamentu Zdrowia Publicznego Ministerstwa Zdrowia i Opieki Społecznej nr ZPZ- 482/wl11/99 z dnia 26 października 1999 r. Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej w Warszawie opierając się tych wytycznych oraz na przeprowadzonych we własnym ośrodku badaniach dokumentujących u B. S. niedosłuch na poziomie [...] stwierdził w uzasadnieniu orzeczenia, że obserwowany u badanego stopień zaawansowania niedosłuchu nie spełnia kryteriów i nie może być uznany za zawodowe uszkodzenie słuchu.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. analizując zebrany materiał dowodowy stwierdził znaczne rozbieżności w badaniach wykonanych przez poszczególne jednostki medycyny pracy. Z tego powodu na podstawie art. 136 Kpa wystąpił do Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej w Warszawie celem wyjaśnienia i skonfrontowania tych różnic oraz zwrócił się o ponowne przeanalizowanie wyników badań. Jednostka ta w pismach z dnia [...]r i [...]r podtrzymała stanowisko zawarte w orzeczeniu o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej stanowisko i w szczególności potwierdziła prawidłowość i dokładność uzyskanych Centrum wyników badań audiometrycznych. Wyjaśniła, iż audiometria jest badaniem, które dla uzyskania w pełni wiarygodnych wyników wymaga wysokiej jakości sprzętu i wysoko wykwalifikowanego personelu. Zasadnicze znaczenie przypisała odpowiedniej współpracy pomiędzy badającym a badanym. Wszystkie te warunki spełnia Pracownia Ochrony Narządu Słuchu i Równowagi Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej w Warszawie, co czyni uzyskane w niej wyniki wysoce miarodajnymi. Wyniki badania słuchu u B. S. pochodzące z Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej w Warszawie są niemal identyczne jak wykonane w [...] roku w Przychodni Laryngologicznej w Gorzowie Wielkopolskim. To dodatkowo potwierdza ich prawidłowość. Z drugiej strony wyniki uzyskane w Przychodni Badań Profilaktycznych Kolejowego Zakładu Medycyny Pracy w S. wykazują rozbieżności sięgające na niektórych częstotliwościach nawet do 20dB. Jako ostateczne rozstrzygnięcie wątpliwości dotyczących rozbieżności wyników badań audiometrycznych, Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej w Warszawie podaje wykonanie badania elektrofizjologicznego słuchu, jednak ani jednostka ta, ani ośrodek szczeciński nie posiadają możliwości wykonania tego badania. '
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. po wnikliwym przeanalizowaniu całego materiału dowodowego, odnosząc się do podnoszonych przez odwołującego się kwestii stwierdził, iż dostępna dokumentacja jednoznacznie wskazuje, że B. S. zatrudniony był w [...] nie tylko na stanowisku [...], ale również [...] oraz [...]. Na powyższe wskazuje treść świadectwa pracy, której odwołujący się nie kwestionował.
Ponieważ narażenie na hałas ponadnormatywny występowało tylko podczas pracy przy maszynach [...], które pan B. S. obsługiwał pracując jako [...] oraz [...], za okres narażenia należy uznać zatem lata [...]. Zatrudnienie na stanowisku [...] w latach [...] powodowało narażenia na ponadnormatywny hałas. Mimo, iż brak danych odnośnie narażenia na hałas w [...], należy Organ przyjął również, pomimo braku danych, że B. S. pracując jako [...] przy produkcji [...] w latach [...], był narażony na hałas ponadnormatywny.
Szacując zatem narażenie zawodowe na hałas u poszczególnych pracodawców, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. potwierdził, że B. S. podlegał narażeniu przez okres co najmniej [...] lat. W świetle powyższych faktów dalsze szczegółowe dochodzenie, czy odwołujący się , jak sam twierdzi, stale pracował w stolarni, nawet w czasie, gdy zgodnie z dokumentami pracodawcy był zatrudniony na stanowisku [...], bez narażenia na hałas- nie wydaje celowe i znaczące- dotyczy bowiem krótkiego okresu [...] lat. Organ odwoławczy uznał wieloletnie, około [...]- letnie narażenie na hałas i w tym kontekście, ewentualne dodatkowe [...] lata narażenia lub ich brak, nie mają znaczenia dla całościowej oceny narażenia.
Analiza danych dotyczących wielkości narażenia wykazuje, że hałas pochodzący od maszyn [...] wynosił 101 dB do 93 dB. B. S. pracował na takich maszynach jako [...] oraz jako [...] i [...]. Istniało więc narażenie na hałas ponadnormatywny, bowiem zgodnie z przyjętymi normami dopuszczalny poziom hałasu nie może przekraczać 85 dB.
Organ odwoławczy końcowo podniósł, że z § l rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 roku w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 65, poz. 294 z późno zm.) wynika, iż za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, jeżeli zostały wywołane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących na stanowisku pracy (ust.1), przy czym przy ocenie działania tych czynników uwzględnia się m.in. rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego oraz sposób wykonywania pracy. Ocena stanowisk pracy, sposobu wykonywania pracy, analiza narażeń na czynnik uszkadzający wykazują, że B. S. pracując na stanowisku [...] i [...] podlegał ekspozycji zawodowej na hałas, mogący prowadzić do zawodowego uszkodzenia słuchu. W ocenie organu, ten warunek formalny ewentualnego stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się być spełniony. Kolejny jednak warunek- kryterium czysto medyczne stwierdzenia choroby zawodowej- nie jest jednak w niniejszym przypadku dopełniony. Warunek ten stanowi bowiem, że nie każda rozpoznana u pracownika choroba może być uznana za zawodową. Jedynie schorzenia umieszczone w wykazie chorób zawodowych i spełniające określone kryteria rozpoznawcze i kwalifikujące mogą być orzekane jako zawodowe. Kryteria te są zawarte w wymienianych wcześniej wytycznych metodologicznych w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych wydanych przez Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej. W wytycznych tych określono pewien próg graniczny uszkodzenia słuchu.
W przypadku B. S. niedosłuch na poziomie [...] nie może być uznany za chorobę zawodową, co jest zgodne z opinią Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej w Warszawie. Organ odwoławczy uznał również za logiczne, wystarczające i zasadne wyjaśnienia Centrum dotyczące interpretacji wyników badań audiometrycznych. Z uwagi na fakt, że Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej w Warszawie jest jednostką orzeczniczą drugiej instancji, wydane przez nie orzeczenie ma charakter nadrzędny do wydanego przez jednostkę pierwszej instancji.
B. S. wniósł skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S.
Zarzucił, że postępowanie w jego sprawie prowadzone było opieszale i nierzetelnie, gdyż nie wyjaśniono do końca wszystkich wątpliwości, które uzasadniłyby, że utrata mojego słuchu ma źródło w długoletniej pracy w trudnych (ponadnormatywnych) warunkach.
Skarżący podał, że w [...]i jest odpowiednia dokumentacja, którą organy obu instancji mogły zgromadzić w czasie postępowania wyjaśniającego, a z której wynika, że maszyny miesięcznie pracowały dłużej, niż przyjęto w postępowaniu. Nadto w przekonaniu skarżącego brak jest medycznego uzasadnienia dużej rozbieżności (9 dB-50,66 dB) wyników badań mojego słuchu przeprowadzonych przez różne jednostki medyczne, a jedynie przyjęcie za słuszne stwierdzenia, że "Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej w Warszawie jest jednostką orzeczniczą drugiej instancji i wydane przez nie orzeczenie ma charakter nadrzędny do wydanego przez jednostkę pierwszej instancji" . Nie skierowanie skarżącego na badania niezależne do ośrodka medycznego nie związanego z PKP jest dla niego niezrozumiałe i wysoce krzywdzące.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ podał dodatkowo, że audiometria jest badaniem, które dla uzyskania w pełni wiarygodnych wyników wymaga wysokiej jakości sprzętu i wysoko wykwalifikowanego personelu. Zasadnicze znaczenie ma też odpowiednia współpraca pomiędzy badającym, a badanym. Wszystkie te warunki spełnia Pracownia Ochrony Narządu Słuchu i Równowagi Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej w Warszawie, co czyni uzyskane w niej wyniki wysoce miarodajnymi. Wyniki badania słuchu B. S. pochodzące z Centrum Naukowego Medycyny Kolejowej w Warszawie są niemal identyczne jak wykonane w [...] roku w Przychodni Laryngologicznej w Gorzowie Wielkopolskim. To dodatkowo potwierdza ich prawidłowość. Z drugiej strony wyniki uzyskane w Przychodni Badań Profilaktycznych Kolejowego Zakładu Medycyny Pracy w S. wykazują rozbieżności sięgające na niektórych częstotliwościach nawet do 20dB. Jako ostateczne rozstrzygnięcie wątpliwości dotyczących rozbieżności wyników badań audiometrycznych Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej w Warszawie podaje wykonanie badania elektrofizjologicznego słuchu, jednak jednostka ta, ani ośrodek szczeciński nie posiadają możliwości wykonania tego badania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga jest uzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji w punkcie wyjścia przywołać należy stanowiący podstawę rozstrzygnięcia przepis § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzeń, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115). Zgodnie z tym przepisem, postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów czyli rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.).
W tym miejscu należy przypomnieć, że stosownie do §1 ust. 1 tego rozporządzenia, za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy.
Wynika stąd, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy sytuacji - określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy, których bardziej szczegółowe określenie zawarte jest w ustępie 2 wymienionego wyżej przepisu.
Okolicznością w sprawie bezsporną i przyznaną przez organy orzekające w postępowaniu administracyjnym w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej uszkodzenia słuchu u B. S. było wykonywanie przez skarżącego zatrudnienia w warunkach szkodliwych dla zdrowia ( hałas prowadzący do zawodowego uszkodzenia słuchu), występujących w środowisku pracy. Nadto badania audiometryczne wykonywane skarżącemu w czasie zatrudnienia w [...], począwszy od roku [...] wskazywały na stopniowe pogarszanie się słuchu. Sąd tych ustaleń nie kwestionuje.
Organy obu instancji stwierdziły jednak, że pomimo wystąpienia związku przyczynowego pomiędzy chorobą a warunkami pracy oraz zamieszczenia schorzenia w wykazie chorób zawodowych, brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, bowiem stopień uszkodzenia u skarżącego słuchu poniżej 30 dB w uchu lepiej słyszącym, nie niesie za sobą objawów w postaci upośledzonego funkcjonowania życiowego.
Próg graniczny uszkodzenia słuchu kwalifikujący do stwierdzenia z tego powodu choroby zawodowej organy orzekające w sprawie ustaliły w oparciu o wytyczne metodologiczne w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych wydane przez Ministerstwo Zdrowia i Opieki Społecznej dnia 26 października 1999 r.
Wytyczne, na których oparło swoje orzeczenie Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej w Warszawie, a następnie organy I i II instancji orzekające w sprawie choroby zawodowej, nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji negatywnej dla pracownika. Wytyczne nie mieszczą się w konstytucyjnym katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, a zatem nie mogą ograniczać uprawnień obywateli wynikających z ustaw i rozporządzeń.
Pozycja 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., ma następujące brzmienie: "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu". W takim określeniu zawarte zostało pewne ograniczenie chorób polegających na uszkodzeniu słuchu, ale jest ono ściśle określone związkiem z hałasem. Brak jest natomiast podstaw prawnych do tego, by z pojęcia choroby zawodowej eliminować "uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu" ze względu na stopień uszkodzenia słuchu. Takiego ograniczenia omawianej choroby nie przewidują przepisy prawa materialnego.
Również taką wykładnię wskazanych przepisów potwierdza ugruntowane i jednolite stanowisko Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Skoro etiologia uszkodzenia słuchu stwierdzonego u B. S. nie budzi żadnych wątpliwości i schorzenie to objęte jest wykazem chorób zawodowych, oczywiste jest, że decyzje stwierdzające brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej tylko ze względu na stopień uszkodzenia słuchu nie odpowiadają prawu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. po stwierdzeniu, że naruszenie przez organy orzekające w sprawie przepisów prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy oraz § 2 ust. 3 oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło