II SA/Sz 1318/17
WyrokWSA w Szczecinie2018-02-01
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która uzyskała zgodę na lokalizację schodów w pasie drogowym i zezwolenie na zajęcie pasa drogowego na czas budowy, ale po zakończeniu budowy nie uzyskała nowego zezwolenia na dalsze zajęcie pasa drogowego, podlega karze pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uzyskanie zezwolenia na lokalizację obiektu budowlanego w pasie drogowym oraz zezwolenia na zajęcie pasa drogowego na czas budowy nie zwalnia z obowiązku uzyskania odrębnego zezwolenia na dalsze zajęcie pasa drogowego po zakończeniu budowy, jeśli obiekt ten nie jest związany z potrzebami zarządzania drogami lub ruchu drogowego. Brak takiego zezwolenia po zakończeniu budowy skutkuje obowiązkiem wymierzenia kary pieniężnej zgodnie z art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych.Stan faktyczny
Spółka A. wybudowała schody w pasie drogowym drogi powiatowej, uzyskując wcześniej zgodę na lokalizację obiektu i zezwolenie na zajęcie pasa drogowego na czas budowy. Po zakończeniu budowy nie uzyskała nowego zezwolenia na dalsze zajęcie pasa drogowego. Prezydent Miasta wymierzył spółce karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując zasadność nałożenia kary, argumentując, że schody służą potrzebom ruchu drogowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...]. nr [...], wydaną na podstawie art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 6 i ust. 12 pkt 1, art. 19 ust. 5, art. 21 ust. 1
i 1a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440 ze zm.) oraz § 4 pkt 3 uchwały Nr XXVIII/567/04 Rady Miasta Szczecina z dnia
8 listopada 2004 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego
(Dz. Urz. Woj. Zach. Nr 85, poz. 1592 ze zm.), Prezydent Miasta S. wymierzył V. Spółce z o.o. z siedzibą w S. karę pieniężną w kwocie [...]zł za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej ul. [...] (działka nr [...] "dr" z obrębu [...]) w S. o powierzchni [...] m2 pod obiekt budowlany (schody), bez zezwolenia zarządcy drogi, w terminie od dnia [...] r. do
[...] r.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał,
że [...] r. ww. Spółka uzyskała decyzję wyrażającą zgodę na lokalizację schodów w pasie drogowym drogi powiatowej ul. [...] (dz.[...] "dr"), która nie rodziła praw do terenu, lecz pozwalała na uzyskanie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych. Decyzja została wydana na wniosek strony. Zgodnie
z wnioskiem schody miały powstać dla potrzeb budynku handlowo-usługowego i miały za zadanie udostępnienie projektowanego terenu usługowego dla pieszych poruszających się ul. [...].
Organ powołując się na oświadczenie V. z dnia [...] r., że podstawową rolą schodów jest usprawnienie obsługi komunikacyjnej terenu - terenu na którym wybudowano budynek handlowo- usługowy stwierdził, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony, iż inwestycja powstała w pełni legalnie, a wybudowane schody związane są z potrzebami zarządzania drogami oraz potrzebami ruchu drogowego (w takiej sytuacji ich wybudowanie wymagałoby uzyskania decyzji lokalizacyjnej).
Zdaniem organu, z zebranej dokumentacji jasno wynika, że zamiar wybudowania schodów powstał wraz z zamiarem wybudowania tam obiektu handlowego, dlatego irracjonalnym wydaje się pogląd, iż prywatny podmiot bezinteresownie wykonuje funkcję zarządu drogi i buduje schody, czy chodnik w pasie drogowym dla poprawy komfortu korzystania z infrastruktury drogowej.
W oparciu o materiał zebrany w przedmiotowej sprawie, na który składa się przede wszystkim dokumentacja zdjęciowa sporządzona w toku postępowania przez inspektorów Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w S. (ZDiTM) oraz pomiary przedmiotowego zajęcia, organ wymierzył karę we wskazanej wysokości.
Kwestionując wskazaną decyzję V. Spółka z o.o. z siedzibą
w S. złożyła od niej odwołanie, w którym wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji przez organ I instancji w ramach autokontroli albowiem odwołanie zostało wniesione przez skarżącą będącą jedyną stroną postępowania, a nadto zasługuje ono w całości na uwzględnienie.
Zaskarżonej decyzji odwołująca się zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 40 ust.1 w zw. z ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych poprzez ich zastosowanie oraz wymierzenie na ich podstawie kary pieniężnej za brak uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, w sytuacji, w której wskazane przepisy w ogóle nie znajdowały zastosowania, albowiem skarżąca - z uwagi na zlokalizowanie w pasie drogowym elementu infrastruktury mającej na celu zaspokajanie potrzeb zarządu drogami oraz potrzeb ruchu drogowego - nie miała obowiązku uzyskania takiego zezwolenia;
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy,
tj. art. 6, 7,8 k.p.a. w każdym wypadku w związku z art. 77 k.p.a. poprzez brak należytego zbadania oraz ustalenia okoliczności sprawy, w tym w szczególności poprzez niewłaściwe oraz nieznajdujące oparcia w materiale dowodowym sprawy przyjęcie, że zlokalizowane w pasie drogowym schody nie służą zaspokajaniu potrzeb zarządu drogami oraz potrzeb ruchu drogowego, w tym w szczególności ruchu pieszego, co w konsekwencji stanowiło o błędnym nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej,
3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy,
tj. art. 6,7,8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego oraz wydawanie rozstrzygnięć w sposób sprzeczny z interesem społecznym, w tym
w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do działań administracji, a to w szczególności poprzez:
a) wydanie w tożsamych stanach faktycznych dotyczących inwestycji prowadzonej przez skarżącą, tj. w związku z budową zjazdu oraz w związku
z budową schodów dwóch wzajemnie sprzecznych stanowisk, w sytuacji
w której wskazane wyżej elementy infrastruktury były objęte jedną decyzją administracyjną;
b) wydanie decyzji administracyjnej rażąco sprzecznej z interesem społecznym, tj. nakładającej karę pieniężną oraz w dalszej kolejności zobowiązującej do usunięcia schodów, w sytuacji gdy element ten został wykonany ze środków własnych inwestora - skarżącej, służy zaspokajaniu potrzeb ogółu społeczności lokalnej oraz zapewnieniu bezpieczeństwa ruchu drogowego, a inwestor w toku całego postępowania administracyjnego oferował możliwość ich przejęcia przez Miasto S.;
4. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 40 ust, 1 w zw. z ust. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych w związku z przepisami art. 6, 7, 8 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nałożenie kary pieniężnej w sytuacji w której organ I instancji nie ustalił szczegółowo oraz wyczerpująco zakresu odpowiedzialności skarżącej, w tym w szczególności zakresu oraz wielkości powierzchni zajętego pasa drogowego.
Spółka nie zgodziła się ze stanowiskiem organu I instancji, że zlokalizowane
w pasie drogowym schody nie służą potrzebom ruchu drogowego, a nadto wskazała,
że stanowisko to nie zostało w żaden sposób uzasadnione. W ocenie odwołującej się, powyższa okoliczność jest okolicznością obiektywną, w tym w szczególności związaną z rzeczywistym wykorzystywaniem danej infrastruktury. Podniosła, że uzyskała wszelkie wymagane przepisami zgody oraz zezwolenia niezbędne w toku realizowanej przez nią inwestycji, w tym także z uwzględnieniem schodów. Cała inwestycja, w tym także w zakresie schodów była monitorowana oraz kontrolowana przez organy administracji. Odwołująca się uzyskała w szczególności decyzję lokalizacyjną wyrażającą zgodę na lokalizację schodów, tj. decyzję z dnia [...] r. znak [...] oraz decyzję zezwalającą na zajęcie pasa drogowego,
w tym pod budowę zjazdu oraz schodów tj. decyzję z dnia [...] r. znak [...] Mając na uwadze, że budowa schodów jest związana
z potrzebami ruchu drogowego - wystąpiła pismem z dnia 3 stycznia 2017r. o przejęcie schodów przez Miasto S., który to wniosek nie został zaakceptowany.
Rozpoznając złożone odwołanie decyzją z dnia [...] r.
nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 6 i ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r.
o drogach publicznych, a także § 4 pkt 3 uchwały Nr XXVIII/567/04 Rady Miasta Szczecina z dnia 8 listopada 2004 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W oparciu o mapę zasadniczą odcinka ulicy [...] w S.
z naniesionymi liniami rozgraniczającymi pas drogowy oraz zaznaczoną lokalizacją schodów, jak również protokoły z kontroli pasa drogowego przeprowadzonych w dniach [...] r. oraz [...] r., a także protokołu z oględzin pasa drogowego z dnia [...] r., wraz z dokumentacją zdjęciową wykonaną w tych dniach Kolegium ustaliło, że w pasie drogowym drogi powiatowej ulicy [...]
w S. (dz. nr [...] "dr" z obrębu [...] znajdują się schody terenowe wybudowane przez inwestora - V. Spółka z o. o. w S..
Ponadto organ II instancji zaznaczył, że niesporne w sprawie jest to,
że Prezydent Miasta S. w dniu [...] r. wydał dla V. Spółka z o.o. w S. decyzję znak [...] wyrażającą zgodę na lokalizację obiektów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego - tj. tymczasowy obiekt budowlany (schody terenowe) w pasie drogowym drogi powiatowej ul. [...] - nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr geodezyjny [...] "dr" - z obrębu [...] w S.. Z kolei decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na wniosek strony, Prezydent Miasta S. zezwolił V. Spółka z o.o. w S. na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej ul. [...] (działka nr [...] "dr" - z obrębu [...] w S.) w celu wybudowania m.in. schodów terenowych, jednocześnie ustalając wysokość opłaty za zajęcie pasa drogowego.
Powołując się na stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych Kolegium stwierdziło, że zajęcie pasa drogowego pod niedozwolony - co do zasady - obiekt, wymaga uzyskania dwóch związanych ze sobą rozstrzygnięć: decyzji na lokalizację - art. 39 ust. 3 u.d.p. i równolegle decyzji na zajęcie pasa drogowego - art. 40 ust. 1 u.d.p.
Odwołująca się nie kwestionowała, że nie występowała do zarządcy drogi
z wnioskiem o wydanie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego celem umieszczenia
w nim obiektu budowlanego - schodów terenowych.
Odnosząc się do zarzutu Spółki, że nie miała obowiązku uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego z uwagi na to, iż wybudowane schody stanowią element bezpośrednio służący potrzebom ruchu drogowego, Kolegium - powołując się na dokumentację projektową, w której wskazano, że "schody będą umożliwiały pokonanie istniejącej skarpy oraz dostanie się do projektowanego budynku od strony ul. [...]", a także stanowisko projektanta schodów mgr inż. arch. J. C. zawarte w piśmie z dnia 13 grudnia 2016 r., że "schody" mają za zadanie udostępnienie projektowanego terenu usługowego dla pieszych poruszających się ulicą [...] - ustaliło, że przedmiotowe schody zostały wybudowane w związku z realizacją przez [...] Sp. z o.o. inwestycji polegającej na budowie budynku handlowo- usługowego wraz z zagospodarowaniem terenu, niezbędną infrastrukturą techniczną i drogową oraz budową zjazdu. Jednocześnie stwierdziło, że schody związane są z terenem inwestycji, służą nieruchomości, na której został wybudowany budynek handlowo-usługowy. Głównym celem schodów jest usprawnienie obsługi komunikacyjnej terenu, na którym wybudowany został budynek handlowo-usługowy.
W dalszej części uzasadnienia organ II instancji podkreślił, że stwierdzenie zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi zobowiązuje zarządcę do naliczenia, według zasad określonych w cytowanych wyżej przepisach ustawy
o drogach publicznych, kary nakładanej w drodze decyzji administracyjnej.
Odnosząc się do kwestii ustalenia kary za zajęcie pasa drogowego Kolegium wskazało, że organ I instancji obciążył stronę karą za zajęcie pasa drogowego
w okresie od [...] r. do [...] r., zaś strona wskazanego tak okresu nie zakwestionowała. Powyższe ustalenie znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Zgodnie bowiem z oświadczeniem strony z dnia 30 listopada 2016 r. zakończenie robót budowlanych związanych z budową schodów nastąpiło w dniu
[...] r., przyjęcie zatem dnia następnego po zakończeniu robót w pasie, jako daty początkowej zajęcia pasa drogowego polegającego na umieszczeniu w nim obiektu budowlanego bez zezwolenia zarządcy drogi, uznać należy za prawidłowe.
Z kolei w oparciu o protokół z oględzin pasa drogowego, które miały miejsce w dniu
[...] r. organ ustalił, iż w tej dacie pas drogowy nadal był zajęty.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego powierzchni przyjętej do obliczenia kary organ II instancji zgodził się z odwołującą, że organ I instancji nie wyjaśnił
w uzasadnieniu decyzji w jaki sposób dokonał jej ustalenia. Jednakże za prawidłowe uznało Kolegium ustalenie tej powierzchni w oparciu o pomiary w terenie w trakcie oględzin w obecności pracownika odwołującej – Z. U., które ponadto zgadzają się z wymiarami na projekcie budowlanym z grudnia 2016 r. i wynoszą [...] m2. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że odwołująca się nie kwestionowała, tak ustalonej powierzchni schodów.
Końcowo Kolegium podniosło, że organ I instancji przyjął prawidłową stawkę dla obliczenia wysokości kary, wskazując przy tym, że stawkę tę określa uchwala
Nr XXVIII/567/04 Rady Miasta Szczecina z dnia 8 listopada 2004 r. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego, a nie, jak omyłkowo wskazano
w uzasadnieniu decyzji, uchwała Nr XXX/741/2000 Rady Miasta Szczecina z dnia
30 października 2000r. Stawka opłaty za każdy dzień zajęcia 1 m2 pasa drogowego powierzchni pasa drogowego zajętego przez rzut poziomy obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego wynosi - zgodnie z § 4 pkt 3 ww. uchwały Rady Miasta Szczecina z dnia 8 listopada 2004 r. 0,30 zł, co przy powierzchni schodów [...] m2 i ilości 98 dni, daje opłatę w wysokości [...] zł, zatem kara stanowiąca 10- krotność opłaty wynosi [...] zł.,
a w konsekwencji została przez organ I instancji ustalona w prawidłowej wysokości.
Nie zgadzając się z powyższą decyzją Kolegium [...] Spółka z o.o. z siedzibą w S. złożyła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także
o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 1 w zw. z ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez ich zastosowanie oraz utrzymanie w mocy decyzji wymierzającej na ich podstawie karę pieniężną za brak uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, w sytuacji, w której wskazane przepisy w ogóle nie znajdowały zastosowania, albowiem skarżąca - z uwagi na zlokalizowanie w pasie drogowym elementu infrastruktury mającej na celu zaspokajanie potrzeb zarządu drogami oraz potrzeb ruchu drogowego - nie miała obowiązku uzyskania takiego zezwolenia;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy,
tj. art. 6, 7, 8 k.p.a. w każdym wypadku w związku z art. 77 k.p.a. poprzez brak należytego zbadania oraz ustalenia okoliczności sprawy, w tym w szczególności poprzez niewłaściwe oraz nieznajdujące oparcia w materiale dowodowym sprawy przyjęcie, że zlokalizowane w pasie drogowym schody służą nieruchomości, związane są z terenem inwestycji, a ich głównym celem jest usprawnienie obsługi komunikacyjnej terenu, na którym wybudowany został budynek handlowo-usługowy, a w konsekwencji błędne nałożenie na skarżącą kary pieniężnej;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 40 ust. 1 w zw. z art. 12 pkt 1 ustawy o drogach publicznych w zw. z przepisami postępowania dotyczącymi zasad zbierania materiału dowodowego, tj. w szczególności art. 6, 7, 8 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, w sytuacji w której organ II instancji nie ustalił szczegółowo oraz wyczerpująco zakresu odpowiedzialności skarżącej, w tym w szczególności zakresu oraz wielkości powierzchni zajętego pasa drogowego.
Uzasadniając swoje stanowisko strona skarżąca podniosła, że z okoliczności niniejszej sprawy wynika, iż wykonane schody związane są z potrzebami ruchu drogowego, w tym w szczególności służą usprawnieniu ruchu drogowego. Po pierwsze, schody terenowe są stałym elementem układu komunikacyjnego przy ul. [...]. Po drugie, schody służą nie tylko jako dojście piesze do nieruchomości oraz inwestycji strony skarżącej (pasażu handlowego), ale stanowią przede wszystkim przejście dla osób postronnych, w tym korzystających z pobliskiego przystanku autobusowego. Po trzecie, skarżąca wskazała, że zlokalizowane schody w sposób bezpośredni umożliwiają przejście z ul. [...] na ul. [...]. Po czwarte, fakt, że schody zostały wykonane przez skarżącą, nie wyklucza możliwości przyjęcia, że służą ogólnym potrzebom związanym z zarządem drogi oraz potrzebami ruchu drogowego.
Zdaniem skarżącej, działania organów administracji publicznej w niniejszej sprawie są sprzeczne z interesem społecznym, a w konsekwencji naruszają m.in. zasadę zaufania obywateli do działania administracji.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w sprawie II SA/Sz 1318/17 pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że Spółka zwracała się do Miasta S. o przejęcie w jej majątek wykonanych schodów jednakże propozycja ta nie uzyskała akceptacji. W rozmowie telefonicznej przedstawiciel Miasta S. sugerował rozbiórkę schodów, wystąpienie o wyrażenie zgody na przejęcie schodów na majątek Gminy S., a następnie wybudowanie ich na nowo. Na poparcie tych twierdzeń pełnomocnik przedłożył pisma skarżącej z dnia 3 stycznia 2017 r. oraz z dnia 27 lutego 2017 r. i jednocześnie wniósł o przeprowadzenie z nich dowodu. Sąd postanowił przeprowadzić dowód z powyższych pism.
Ponadto pełnomocnik skarżącej podał, zaznaczając że nie jest tego pewien,
iż właścicielem zrealizowanej inwestycji w postaci centrum handlowego jest skarżąca, a budynek jest wynajmowany na rzecz innych podmiotów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Wniesiona skarga nie jest zasadna.
Skarżąca V. Spółka z o.o. w S. (dalej: "skarżąca", "Spółka") kwestionuje decyzję w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł za zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej ul. [...] w S. (dz. nr [...] "dr", obręb [...] w terminie od [...] r. do [...] r.
Zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2222 ze zm.), zwanej dalej "u.d.p.", zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. Przepis ust. 12 stanowi z kolei, że za zajęcie pasa drogowego:
1) bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa
w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c,
2) z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c,
3) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi lub
w umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c
- zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.
Stan faktyczny sprawy, którego skarżąca co do zasady nie kwestionuje, wskazuje, że schody znajdujące się w pasie drogowym ul. [...] w S. zostały wybudowane przez skarżącą legalnie, albowiem Spółka dysponowała zgodą Prezydenta Miasta S. na lokalizację obiektu nie związanego z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, tj. tymczasowego obiektu budowlanego (schodów terenowych) w pasie drogowym drogi powiatowej ul. [...] w S. na działce [...] "dr". Decyzja z dnia [...] r., zawierająca zgodę na lokalizacje obiektu w pasie drogowym była, zgodnie z jej treścią, potwierdzeniem prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w celu uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych i nie rodziła praw do terenu. Organ pouczył również skarżącą o konieczności uzyskania zgody zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego w celu prowadzenia robót budowlanych lub na umieszczenie w pasie drogowym obiektu budowlanego.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zarządca drogi zezwolił skarżącej na zajęcie pasa drogowego m.in. ul. [...] w S. (dz.nr [...] "dr")w okresie od [...] r. do dnia [...] r. m.in. w celu budowy schodów terenowych oraz ustalił opłatę za zajęcie pasa drogowego w tym czasie (decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. Skarżąca w dniu 1 grudnia
2016 r. zawiadomiła zarządcę drogi o zakończeniu robót w pasie drogowym w dniu
[...] r. lecz po tym terminie nie występowała o zgodę na zajęcie pasa drogowego, ani nie wnosiła z tego tytułu żadnych opłat.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się zatem do ustalenia, czy organ zasadnie nałożył na skarżącą Spółkę karę za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia od dnia [...] r. począwszy, czy też ze względu na to,
że schody pełnią funkcję elementu infrastruktury drogowej, mającego na celu zaspokojenie potrzeb zarządu drogami oraz potrzeb ruchu drogowego, jak twierdzi skarżąca, Spółka nie miała obowiązku uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego, a co za tym idzie uiszczania opłat za to zajęcie.
Jak już wyżej Sąd wskazał, Spółka dysponowała zezwoleniem na lokalizację
w pasie drogowym tymczasowego obiektu budowlanego - schodów terenowych. Zezwolenie to zostało wydane na podstawie art. 39 ust. 3 i 3a u.d.p.
Przepis ten stanowi, że (ust. 3) w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych
z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam, może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w ust. 7 lub w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c. Jednakże właściwy zarządca drogi:
1) może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w ust. 1a, wyłącznie, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu dróg;
1a) odmawia wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym infrastruktury telekomunikacyjnej, jeżeli w kanale technologicznym istnieją wolne zasoby;
2) odmawia wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym reklam, jeżeli ich umieszczenie mogłoby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń, lub zmniejszenie jej trwałości, lub zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego oraz w przypadkach, gdy reklamy nie spełniają warunków, o których mowa w art. 42a.
3a. W decyzji, o której mowa w ust. 3, określa się w szczególności: rodzaj inwestycji, sposób, miejsce i warunki jej umieszczenia w pasie drogowym oraz pouczenie inwestora, że przed rozpoczęciem robót budowlanych jest zobowiązany do:
1) uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia budowy albo wykonywania robót budowlanych;
2) uzgodnienia z zarządcą drogi, przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, projektu budowlanego obiektu lub urządzenia, o którym mowa w ust. 3;
3) uzyskania zezwolenia zarządcy drogi na zajęcie pasa drogowego, dotyczącego prowadzenia robót w pasie drogowym lub na umieszczenie w nim obiektu lub urządzenia.
Zdaniem Sądu, uzyskania decyzji lokalizacyjnej oraz realizacji w pasie drogowym obiektu budowlanego, którego decyzja ta dotyczy, nie można utożsamiać
z wybudowaniem przez beneficjenta tej decyzji elementu infrastruktury drogowej na rzecz zarządcy drogi, co wiąże się z brakiem obowiązku uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.
Wybudowane schody nie są elementem infrastruktury drogowej i nie są obiektem związanym z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, co zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, gdyż skarżąca występując z wnioskiem o wydanie decyzji (wniosek z dnia 13 grudnia 2016 r.- karta 13 akt adm.) jednoznacznie określiła, iż "schody mają za zadanie udostępnienie projektowanego terenu usługowego dla pieszych poruszających się ulica [...]". Oznacza to, że schody są elementem inwestycji – budynku handlowo usługowego przy ul. [...] w S., objętym -co wynika z akt sprawy - jednym, tym samym pozwoleniem na budowę. Z kolei zarządca drogi na żadnym etapie postępowania w niniejszej sprawie nie zmienił swojego stanowiska określonego w decyzji lokalizacyjnej, nie przejął schodów do swoich zasobów czyniąc je – tak jak oczekiwałaby tego skarżąca – elementem infrastruktury drogowej. Skarżąca wprawdzie proponowała Gminie Miasto S., co wynika z pisma z dnia 27 lutego 2017 r., z którego Sąd przeprowadził dowód na rozprawie, przejęcie schodów terenowych na jej majątek, jednakże przejęcie to, jak oświadczył na rozprawie pełnomocnik Spółki - nie nastąpiło. Treść powyższego pisma oraz oświadczenie pełnomocnika potwierdza zasadność działania organów administracji publicznej, podważa zaś twierdzenia skarżącej co do bezzasadności posiadania zgody na zajęcie pasa drogowego.
Podkreślić również należy, że żaden z organów orzekających w sprawie nie kwestionował legalności wybudowania schodów w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, jak również w rozumieniu ustawy o drogach publicznych (decyzja lokalizacyjna, zezwolenie na zajęcie pasa drogowego od [...] – decyzja z dnia [...] r.).
Sąd zauważa jednak, że z punktu widzenia ustawy o drogach publicznych schody po zakończeniu budowy są jedynie obiektem budowlanym, którego dalsze, legalne funkcjonowanie w pasie drogowym jest obwarowane obowiązkiem uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego.
Skarżąca po zrealizowaniu obiektu budowlanego o takie zezwolenie się nie ubiegała, chociaż o powyższym zarządca drogi informował Spółkę w decyzji lokalizacyjnej, a nadto konieczność jego uzyskania wprost wynika z art. 39 ust. 3a pkt 3 u.d.p.
Jednoznacznie zatem należy stwierdzić, że skarżąca, by uniknąć kary za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, powinna była - po zakończeniu w dniu [...] r. prac budowlanych przy realizacji schodów terenowych na działce nr [...] "dr" przy ul. [...] w S., dysponować ważnym zezwoleniem na zajęcie pasa drogowego.
Podsumowując, ustalenie przez organ administracji zajęcia pasa drogowego bez wymaganego prawem zezwolenia zarządcy drogi, co nastąpiło w niniejszej sprawie, jest elementem koniecznym, a zarazem wystarczającym dla zastosowania dyspozycji art. 40 ust. 12 u.d.p. Przepis ten, o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, ma charakter bezwzględnie obowiązujący.
W analizowanej sprawie – zdaniem Sądu, organy administracji w sposób prawidłowy ustaliły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności skutkujące wymierzeniem skarżącej przewidzianej w art. 40 ust. 12 u.d.p. kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia, a mianowicie: fakt zajęcia pasa drogowego, powierzchnię zajęcia, okres zajęcia, podmiot, który zajął pas drogowy oraz stawkę kary. Skarżąca natomiast – oprócz nie popartych dowodami twierdzeń – nie wykazała w toku postępowania okoliczności świadczących o braku podstaw do zastosowania wobec niej unormowań zawartych w przepisach art. 40 ust. 12 pkt 1 w zw. z ust. 6 u.d.p. Nie wykazała również tego rodzaju uchybień w prowadzonym postępowaniu, których uwzględnienie mogłoby podważać wynik sprawy bądź mieć na niego wpływ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie jest obarczona wadami zarówno z punktu widzenia przepisów prawa materialnego jak i przepisów procedury administracyjnej, natomiast zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369
ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło