II SA/Sz 1323/18
WyrokWSA w Szczecinie2019-06-13
Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Marzena Iwankiewicz, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek wykonania oceny technicznej robót budowlanych w celu doprowadzenia pomieszczenia łazienki do stanu zgodnego z prawem, nałożony na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, może być wykonany przez osobę nieposiadającą uprawnień budowlanych w odpowiedniej specjalności, a jeśli nie, czy organ może samodzielnie ustalić zakres koniecznych robót?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek wykonania oceny technicznej robót budowlanych w celu doprowadzenia pomieszczenia do stanu zgodnego z prawem musi być wykonany przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej. Brak takich uprawnień dyskwalifikuje przedstawioną przez stronę ocenę. W sytuacji niewykonania przez stronę polecenia organu, organ ma prawo samodzielnie ustalić zakres koniecznych robót, opierając się na wiedzy technicznej i przepisach prawa, w tym rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.Stan faktyczny
Właściciele lokalu zostali zobowiązani do dostarczenia oceny technicznej dotyczącej wentylacji łazienki wykonanej niezgodnie z przepisami. Przedłożona przez nich ocena, sporządzona przez osobę bez wymaganych uprawnień, została odrzucona. Po kolejnych próbach dostarczenia dokumentacji, organ sam ustalił zakres robót niezbędnych do doprowadzenia łazienki do stanu zgodnego z prawem, nakładając obowiązek wykonania wentylacji z przewodem ponad dach oraz montażu drzwi otwieranych na zewnątrz. Decyzje te zostały utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Właściciele wnieśli skargę do sądu administracyjnego, kwestionując zastosowane przepisy prawa i sposób oceny stanu technicznego łazienki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 30 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. W. i W. W. na decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności oddala skargę.
W dniu 21 kwietnia 2017 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w K. (dalej "PINB") w sprawie [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych wykonanych niezgodnie z przepisami w zakresie wykonania pomieszczenia łazienki (kosztem klatki schodowej) w lokalu należącym do W. i A. W., położonym przy ul. [...] w K..
Decyzją z dnia [...] w sprawie [...] PINB działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej k.p.a.) oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, dalej p.b.) nałożył na właścicieli lokalu nr [...] - W. i A. W. obowiązek dostarczenia do tut. Inspektoratu w terminie do dnia 20 października 2017 r. oceny technicznej robót budowlanych wykonanych niezgodnie z przepisami w zakresie wentylacji pomieszczenia łazienki w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...], na działce nr [...], obręb nr [...] w K., w zakresie zgodności z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. W sentencji decyzji wskazano, że ocena techniczna powinna zawierać szczegółowy zakres robót niezbędnych do przeprowadzenia celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem i musi być sporządzona przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, należącej do właściwej izby samorządu zawodowego. Koszt przedmiotowej ceny technicznej ponosi właściciel przedmiotowego lokalu tj. W. i A. W..
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w związku z uzyskanymi nieprawidłowościami w zakresie lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w K. w dniu 13 lutego 2017 r. przeprowadzona została w niniejszej sprawie kontrola. Na jej podstawie oraz na podstawie oświadczeń i dokumentów PINB ustalił, że częściowe wydzielenie pomieszczenia łazienki (kosztem części wspólnej – klatki schodowej) nastąpiło ok. 1990 r. i ich inwestorem był poprzedni właściciel budynku – K. B.. Z inwentaryzacji budowlanej z 1967 r. wynika, iż nad biegiem schodów prowadzących na I pięto budynku znajdowało się pomieszczenie WC oraz drzwi stanowiące dostęp do następnego biegu prowadzącego na poddasze nieużytkowe. K. B. powiększyła pomieszczenie WC poprzez zajęcie wspólnego korytarza. Pomieszczenie łazienki kształtem zbliżone jest do litery L na planie prostokąta o wymiarach +/- 227 x 290 cm. Brak wentylacji wywiewnej oraz nawiewnej. Łazienka wyposażona jest w brodzik, umywalkę, miskę ustępową oraz okno wychodzące na ul. [...], drzwi otwierane do środka pomieszczenia. W związku z faktem, iż pomieszczenie łazienki powstało po zaadaptowaniu pomieszczenia WC i zabudowaniu części klatki schodowej (spocznika), bezpośrednio z pomieszczenia łazienki prowadzą schody na poddasze nieużytkowe. Organ wskazał, że zgodnie z § 137 ust. 3 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (dalej "rozporządzenie z 1980 r.") pomieszczenia higienicznosanitarne, do których zaliczane są łazienki, powinny być ogrzewane i wyposażone w wentylację zgodnie z przepisami i normami. Zgodnie z § 140 ust. 3 rozporządzenia z 1980 r. drzwi łazienki powinny otwierać się na zewnątrz i mieć w dolnej części otwory do dopływu powietrza i ogólnym przekroju nie mniejszym niż 0,02 mkw. Zgodnie z art. 28 ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 30 ust. 1 p.b. przebudowa budynków (...) z wyłączeniem ich przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Doprowadzenie przedmiotowego pomieszczenia do stanu zgodnego z prawem wymaga sporządzenia oceny technicznej, w której osoba z uprawnieniami budowlanymi odpowiedniej specjalności przedstawi szczegółowy zakres robót niezbędnych do przeprowadzenia celem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
Pismem z dnia 20 października 2017 r. W. i A. W. zawiadomili PINB, że w chwili obecnej brak jest możliwości wykonania wentylacji w lokalu nr [...] z uwagi na zajęcie wszystkich przewodów kominowych przez A. G.. Właściciele lokalu nr [...] wskazali, że A. G. wykonała roboty budowlane przebudowy instalacji gazowej nie mając odpowiednich zezwoleń. Zwrócili się o przesunięcie terminu do wykonania wentylacji do czasu wyjaśnienia ww. kwestii.
Postanowieniem z dnia [...] PINB wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku nałożonego decyzją PINB z dnia [...] w sprawie [...] – do dnia 8 grudnia 2017 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że organ przychylił się do wniosku mając na uwadze słuszny interes strony.
W dniu 13 grudnia 2017 r. do PINB wpłynęło pismo "Stan techniczny łazienki w lokalu nr [...] przy ul. [...] w K." sporządzone przez S. P. posiadającego kwalifikacje do wykonywania pracy na stanowisku eksploatacji w zakresie obsługi, konserwacji, remontów, montażu, kontrolno-pomiarowym dla następujących urządzeń, instalacji, sieci: grupa 1. Urządzenia, instalacje i sieci elektroenergetyczne wytwarzające, przetwarzające, przesyłające i zużywające energię elektryczną: 2) urządzenia, instalacje elektroenergetyczne o napięciu nie wyższym niż 1 kV; 10) aparatura kontrolno-pomiarowa oraz urządzenia i instalacje automatycznej regulacji, sterowania i zabezpieczeń urządzeń i instalacji wymienionych w pkt 2. W piśmie wskazano, że stan techniczny łazienki jest dobry, brak instalacji gazowej, możliwy i wskazany jest montaż wentylatora osiowego, co doprowadzi do stanu zgodnego z przepisami i normami.
Pismem z dnia 14 grudnia 2017 r. PINB wezwał inwestora - W. i A. W. do uzupełnienia przedłożonego opracowania poprzez:
1) wykazanie, że osoba sporządzająca dokument "Stan techniczny łazienki w lokalu nr [...] (...)" posiada prawo do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w odpowiedniej specjalności, tj. posiada uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej – instalacje sanitarne;
2) dokonanie przez autora opracowania jednoznacznej oceny, iż zaproponowane rozwiązanie zapewni wymaganą wentylację przedmiotowego pomieszczenia oraz podanie na jakie przepisy się powołuje.
W dniu 22 stycznia 2018 r. do PINB wpłynęło pismo – uzupełnienie dokumentu "Stan techniczny łazienki w lokalu nr [...] (...)", w którym mgr. Inż. A. K. wskazał, że kubatura łazienki to 16,5 m3, wydajność proponowanego wentylatora to 95 m3/h, ilość wymian powietrza w łazience to 6 wymian na godzinę (min. 4 wymiany na godzinę). Wentylator zapewni więc wymaganą wentylację łazienki. Należy zamontować wentylator z regulacją wydajności, co zapewni regulację strumienia powietrza. Podstawą opracowania jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej "rozporządzenie z 2002 r."), norma PN 83/B-03450 ze zmianą Az 3, PN 73/B-03431 – wentylacja mechaniczna w budownictwie.
W dniu 8 lutego 2018 r. PINB przesłuchał w charakterze uczestnika procesu budowlanego mgr. Inż. A. K., który zeznał, że nie był w lokalu inwestorów W. i A. W. i został wprowadzony w błąd przez W. W., która poinformowała go, że w łazience znajduje się wentylacja grawitacyjna. W związku z tym, że takiej wentylacji brak, mgr. inż. A. K. zaproponował małżonkom W. rozwiązanie polegające na wykonaniu otworu w stropie i przewodem (rura "spiro", min. fi 150) wyprowadzenie wentylacji na odpowiednią wysokość ponad dach. W przypadku wyprowadzenia przewodu na odpowiednią wysokość zostanie uzyskany wystarczający ciąg i wtedy zastosowanie wspomagania mechanicznego będzie zbędne.
Decyzją z dnia [...]. w sprawie [...] PINB działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. nałożył na właścicieli lokalu nr [...] - W. i A. W. obowiązek wykonania:
1) wentylacji pomieszczenia łazienki z zastosowaniem niepalnego przewodu o średnicy min. 140 mm wyprowadzonego ponad dach na wysokość zapewniającą potrzebny ciąg;
2) montażu drzwi otwieranych na zewnątrz pomieszczenia łazienki o minimalnej szerokości 0,8 m i wysokości 2,0 m w świetle ościeżnicy z otworami wentylacyjnymi w dolnej części o sumarycznym przekroju nie mniejszym niż 0,022 mkw.
W sentencji decyzji wskazano, że powyższe roboty należy wykonać z zachowaniem zasad bezpieczeństwa oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej. Po wykonaniu nałożonego obowiązku należy przedłożyć w inspektoracie protokół wentylacyjny powykonawczy sporządzony przez osobę z uprawnieniami budowlanymi w odpowiedniej specjalności lub mistrza kominiarskiego. Nałożony obowiązek należy wykonać w terminie do dnia 30 listopada 2018 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że po analizie złożonych i uzupełnionych dokumentów organ ustalił, iż celem doprowadzenia pomieszczenia łazienki do stanu zgodnego z prawem niezbędne jest wykonanie robót budowlanych nałożonych niniejszą decyzją.
Od powyższej decyzji W. i A. W. pismem z dnia 21 czerwca 2018 r. wnieśli odwołanie do Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "ZWINB"). W odwołaniu wskazali, że pomieszczenie jakim jest łazienka w lokalu nr [...] budynku przy ul. [...] w K. zostało wykonane przez poprzedniego właściciela, K. B. w latach 1980-1990. Łazienka ma wymiary 2,27 m na 2,90 m i ma kształt litery L. W ocenie skarżących montaż wentylatora osiowego w tym przypadku byłby najlepszym sposobem odprowadzania wilgoci. Skarżący nadmienili, że w tej chwili wszystkie kanały wentylacyjne są zajęte przez właściciela lokalu nr [...] – A. G.. Dodali, że łazienka w lokalu nr [...] posiada duże okno o wymiarach 1 m na 0,9 m, kaloryfer oraz drzwi, w których znajduje się kratka wentylacyjna. Skarżący wskazali, że w lokalu nr [...] nie występuje problem wilgoci oraz nie ma gazowego urządzenia typu kocioł gazowy z otwartą komorą spalania, czyli kocioł czerpiący powietrze do spalania bezpośrednio z pomieszczenia. To właśnie w przypadku tego typu kotłów niezbędne jest doprowadzenie powietrza oddzielnym przewodem z zewnątrz. Odnosząc się do § 79 ust. 1 skarżący wskazali, że drzwi do łazienki, umywalni i wydzielonego ustępu powinny otwierać się na zewnątrz i mieć szerokość 0,8 m i wysokość 2,0 m w świetle ościeżnicy z otworami wentylacyjnymi w dolnej części o sumarycznym przekroju nie mniejszym niż 0,022 mkw dla dopływu powietrza. Zdaniem skarżących użycie słowa "powinny" nie oznacza, że drzwi "muszą" spełniać te wymogi. Ponadto, drzwi w łazience skarżących nie kolidują z innymi elementami wyposażenia wnętrza. Wskazali, że nie ma możliwości, żeby drzwi otwierały się na zewnątrz, bo znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie drzwi wejściowych do mieszkania, z którymi nastąpi kolizja.
W odpowiedzi na odwołanie z dnia 2 lipca 2018 r. PINB podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Decyzją z dnia [...] ZWINB działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 p.b. w sprawie [...] po rozpoznaniu odwołania od decyzji PINB z dnia [...] w sprawie [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji ZWINB wskazał, że wydzielenie łazienki z pomieszczenia użytkowanego dotychczas np. jako pomieszczenie komunikacyjne (korytarz) lub pomieszczenia sypialni czy pokoju dziennego stanowi zmianę sposobu użytkowania części obiektu budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 1 pkt 2 p.b. przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Jednocześnie w decyzji z dnia [...] (znak [...]) PINB stwierdził, że wydzielenie łazienki w lokalu nr [...] nastąpiło około 1990 roku, a ich inwestorem był poprzedni właściciel lokalu – K. B.. Stwierdzenia tego nie kwestionowała żadna ze stron postępowania. Zgodnie z obowiązującym w dacie dokonania wskazanej zmiany przepisem art. 44 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgody właściwego terenowego organu administracji państwowej. Zgoda ta wydawana była w formie decyzji administracyjnej. Obecnie opisana zmiana sposobu użytkowania również wymaga uzyskania stosownej zgody organu administracji publicznej – wymaga uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej z zachowaniem stosownych wymogów (art. 71 p.b.). Tym samym zmiana ustroju prawnego nie sanuje zmian sposobu użytkowania obiektów budowlanych dokonanych samowolnie pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. ZWINB wyjaśnił, że skoro inwestor na dokonanie wskazanej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego nie uzyskał zgody, o której mowa w art. 44 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, to istniała podstawa do wszczęcia postępowania legalizacyjnego. Jednocześnie organ I instancji wszczął swoje postępowanie w 2017 roku, a zatem zastosowanie znajdują przepisy p.b., która zastąpiła wskazaną wyżej ustawę z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 1 p.b. nawet do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie (tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r.), a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy tejże ustawy. Postępowanie organu powiatowego zostało zaś wszczęte już po wejściu w życie ustawy z 1994 r. ("p.b."). Przy tym ZWINB wskazał, że analizowana zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego miała miejsce przed wejściem w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. nr 93, poz. 888 ze zm.). Art. 2 ust. 3 ww. ustawy stanowi, że wprowadzonych tą ustawą nowych regulacji dotyczących sposobu załatwiania spraw samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (zawartych w dodanym art. 71a) nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie ww. ustawy, nakazując w takich przypadkach stosować przepisy dotychczasowe. Ww. ustawa weszła w życie w dniu 31 maja 2004 r. Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z 1994 r. ("p.b.") w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004 r. włącznie. Organ wskazał, że zgodnie z art. 71 p.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004 r.: 1. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Przepisy art. 32 stosuje się odpowiednio. 2. Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: 1) przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne; 2) podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń. 3. W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Organ wskazał, że tym samym do zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego mają zastosowanie przepisy art. 50-51 p.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2004 r. Zgodnie zaś z ww. art. 51 p.b.: 1. Przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, właściwy organ wydaje decyzję: 1) nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, lub 3) nakładającą obowiązek sporządzenia i przedstawienia, w określonym terminie, projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian. W przypadku wydania nakazu, o którym mowa w art. 50a pkt 2, decyzje, o których mowa w pkt 2 lub 3, wydaje się po wykonaniu obowiązku określonego w tym nakazie. 2. Inwestor zawiadamia właściwy organ o wykonaniu obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, i występuje z wnioskiem o wydanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. 3. Właściwy organ po sprawdzeniu wykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Przepisy art. 35, z wyjątkiem przepisu ust. 1 pkt 1 lit. b, stosuje się odpowiednio. 4. W razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. 5. Przepisy ust. 1-4 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W takim przypadku decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót nie wydaje się. 6. Przepisów niniejszego artykułu dotyczących pozwolenia na użytkowanie nie stosuje się do robót budowlanych innych niż budowa lub przebudowa obiektu budowlanego lub jego części. Organ wskazał, że inwestor, którego następcami prawnymi są W. i A. W. wykonał wskazane roboty w sposób niezgodny z warunkami technicznymi obowiązującymi zarówno w dacie ich wykonywania, jak i obecnie. ZWINB podzielił zapatrywania organu I instancji odnośnie do naruszenia § 137 ust. 3 rozporządzenia z 1980 r. oraz § 77 ust. 1 i § 79 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. Organ wyjaśnił również, że normy prawa sformułowane w przepisach mają formę zdań oznajmujących, nie zaś rozkazujących, co oznacza, że sformułowanie "powinny" należy odczytywać jako "muszą". ZWINB wyjaśnił, że rozwiązanie zawarte w opracowaniu przedłożonym w dniu 13 grudnia 2017 r. organowi I instancji zostało sporządzone przez osobę niemającą do tego uprawnień. Ponadto rozwiązanie to nie zapewniłoby usuwania zużytego powietrza z przedmiotowej łazienki na zewnątrz budynku, lecz na poddasze nieużytkowe budynku – a więc zużyte powietrze nadal pozostawałoby wewnątrz budynku tyle, że w innym pomieszczeniu. Rozwiązanie takie jest niezgodne nie tylko z obowiązującymi normami, ale również z zasadami wiedzy technicznej. ZWINB wskazał, że okno w pomieszczeniu zapewnia jedynie nawiew do tego pomieszczenia i to wyłącznie przy odpowiednim rozszczelnieniu. Aby w pomieszczeniu zapewniona była wymagana zmiana powietrza, należy umożliwić również wywiew zużytego powietrza na zewnątrz budynku. Zostanie on zapewniony przez wykonanie robót zaproponowanych przez mgr. Inż. A. K. (a wymienionych w skarżonej decyzji), polegających na wykonaniu otworu w stropie, a następnie wyprowadzeniu wentylacji na odpowiednią wysokość ponad dach przewodem. Organ dodał, że jeżeli montaż drzwi w sposób wymagany przepisami powodowałby kolizję z drzwiami wejściowymi do lokalu, to wówczas jako dopuszczalny należałoby uznać montaż drzwi przesuwnych lub łamanych. W przeciwnym razie należałoby stwierdzić, iż w tym miejscu nie może istnieć przedmiotowa łazienka, w jej obecnym kształcie. ZWINB podkreślił, że jeżeli przedmiotowy budynek podlega ochronie w oparciu o przepisy dotyczące ochrony zabytków, nakazane w skarżonej decyzji roboty należy wykonać nie tylko pod nadzorem osoby sprawującej samodzielne funkcje w budownictwie w odpowiedniej specjalności, ale również w uzgodnieniu z odpowiednim konserwatorem zabytków.
Pismem z dnia 20 listopada 2018 r. W. i A. W. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję ZWINB z dnia [...] (znak [...]). Wnieśli w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji PINB z dnia [...] (znak [...]) oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania. Jednocześnie wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazali, że wykonanie prac nakazanych w decyzji PINB i ZWINB wiąże się z ingerencją w budynek oraz z koniecznością wykonania szeregu skomplikowanych prac budowlanych i koniecznością poniesienia związanych z tym kosztów robocizny i materiałów. Skarżący kwestionują zasadność nałożonych obowiązków, zaś termin ich wykonania określony przez organy upłynie zanim Sąd zdąży rozpoznać skargę wniesioną od decyzji ZWINB. Skarżący podkreślili, że budynek nie jest zamieszkały i nikt nie korzysta z przedmiotowej łazienki. Była ona użytkowana przez 25 lat i jej użytkowanie bez zleconych przez organy prac nie wpłynęło na stan budynku.
W skardze skarżący zarzucili decyzji naruszenie przepisów:
1) art. 51 ust. 2 i 7 p.b. poprzez orzeczenie nakazu wykonania określonych w niej i poprzedzającej jej decyzji PINB robót na skutek uznania przez organy, że łazienka wykonana została niezgodnie z przepisami w zakresie wentylacji pomieszczenia łazienki, co nie znajduje potwierdzenia w przepisach prawa obowiązujących w dacie wybudowania łazienki;
2) § 126 ust. 1 i § 130 ust. 1 rozporządzenia z 1980 r. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji wadliwe uznanie, że łazienka wykonana została niezgodnie z przepisami w zakresie wentylacji pomieszczenia łazienki;
3) § 2 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. poprzez jego zastosowanie i formułowanie warunków technicznych jakie na jego podstawie ma spełniać łazienka w zakresie wentylacji pomieszczenia, w sytuacji, gdy wybudowanie łazienki nastąpiło przed wejściem w życie tego rozporządzenia;
4) art. 7, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, błędne ustalenie stanu faktycznego, nierozpatrzenie całego znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego oraz brak dokonania wszechstronnej oceny materiału dowodowego;
5) art. 138 §1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy zamiast zastosowania art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. i uchylenia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że organ II instancji zaniechał ustalenia, a następnie oceny wentylacji łazienki zgodnie z przepisami i normami jak nakazuje § 137 ust. 3 rozporządzenia z 1980 r. Organ natomiast wadliwie zastąpił przepisy tego rozporządzenia normami i przepisami rozporządzenia z 2002 r. Skarżący podtrzymywali, że opinia techniczna S. P. stanowi wiarygodny dowód w sprawie i proponuje rozwiązanie mogące zapewnić łazience skarżących wymagany prawem poziom wentylacji. Dodali, że wentylacja w przedmiotowej łazience zapewniona jest poprzez okno, co też dopuszcza § 130 ust. 1 rozporządzenia z 1980 r. W tych okolicznościach organy wadliwie uznały, że dostosowanie łazienki do obowiązujących przepisów wymaga wybudowania przewodu wentylacyjnego wystającego ponad dach. Skarżący polemizował z twierdzeniem organu jakoby odprowadzanie powietrza z łazienki nie mogło odbywać się na nieużytkowy strych, gdyż taki wniosek nie wynika z żadnych przepisów. Zdaniem skarżących organy również bezzasadnie przyjęły, że drzwi łazienki mają mieć szerokość 80 cm. Wymóg taki pojawia się dopiero w rozporządzeniu z 2002 r., zaś w obowiązującym w dacie budowy łazienki rozporządzeniu z 1980 r. takiego wymogu brak. Skarżący zarzucili także wadliwe zastosowanie art. 51 ust. 2 i 7 p.b., albowiem w łazience nie występuje problem wilgoci, znajduje się tam duże okno o wymiarach 1 m x 0,9 m, kaloryfer i drzwi, w których znajduje się kratka wentylacyjna, brak jest ogrzewania gazowego, a łazienka ma powierzchnię 4,5 mkw, co powoduje, że w zupełności wystarczy do wentylacji tak małego pomieszczenia. W ocenie skarżącego organy obu instancji zaniechały wszechstronnego rozważenia zgromadzonych dowodów i ograniczyły się do arbitralnych stwierdzeń, że w łazience skarżących brak jest dostatecznej wentylacji.
Jednocześnie pismem z dnia 20 listopada 2018 r. skarżący wnieśli do ZWINB o wstrzymanie wykonania decyzji z dnia [...] wydanej w sprawie [...].
Postanowieniem z dnia [...] ZWINB działając na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), po rozpatrzeniu wniosku skarżących odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu ZWINB wskazał, że stan faktyczny i prawny w sprawie jest jednoznaczny.
W odpowiedzi na skargę z dnia 21 grudnia 2018 r. ZWINB wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Postanowieniem z dnia [...] Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wobec nieuprawdopodobnienia przez skarżących, aby wystąpiła jakakolwiek przesłanka warunkująca uwzględnienie wniosku.
Pismem z dnia 1 lutego 2019 r. skarżący wnieśli do ZWINB o zmianę terminu wykonania ostatecznej decyzji PINB z dnia [...] (znak [...]) do dnia 30 czerwca 2019 r.Decyzją z dnia [...] w sprawie [...] ZWINB działając na podstawie art. 155 k.p.a. uwzględnił ww. wniosek i zmienił decyzję ostateczną PINB z dnia [...] w części dotyczącej terminu wykonania orzeczonego obowiązku i wyznaczył nowy termin jego wykonania do dnia 30 czerwca 2019 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli zaś art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie doszło do naruszenia prawa o jakim mowa w powołanym art. 145 § 1 p.p.s.a.
Zaznaczenia wymaga, że w zasadzie nie budziły wątpliwości skarżących zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego same nieprawidłowości stwierdzone w przedmiotowym lokalu mieszkalnym (a ściślej: w łazience znajdującej się w tym lokalu), jak i konieczność wykonania pewnych obowiązków mających na celu doprowadzenie łazienki do stanu zgodnego z prawem. Skarżący generalnie okazywali wolę współpracy z organami administracji publicznej i w wyniku nałożenia przez PINB obowiązku wykonania oceny technicznej robót budowlanych wykonanych niezgodnie z przepisami w zakresie wentylacji pomieszczenia łazienki w lokalu nr [...] (decyzja PINB z dnia [...] przedłożyli pewną ocenę techniczną S. P., z której wynikało, że wystarczające jest wykonanie wentylatora osiowego. Skarżący następnie uwzględnili zastrzeżenia organu co do braku uprawnień ww. osoby w zakresie sporządzenia zleconej oceny technicznej i przedstawili swego rodzaju opinię uzupełniającą sporządzoną przez osobę uprawnioną – mgr. inż. A. K.. Jednakże z zeznań tego ostatniego wynikało, że został wprowadzony w błąd przez skarżącą co do stanu technicznego łazienki, przy czym sam tego stanu nie badał. Mgr. inż. A. K. wycofał się więc ze swojej opinii uzupełniającej. Skarżący natomiast w dalszym ciągu utrzymują, że dotychczasowa opinia techniczna S. P. – bez uzupełniającej opinii mgr. inż. A. K. – jest opinią prawidłową, wystarczającą i mogącą stanowić podstawę wydania przez organ decyzji co do zakresu niezbędnych robót dostosowujących łazienkę do stanu zgodnego z prawem.
Z powyższym stanowiskiem organy I i II instancji nie zgodziły się, zdaniem tut. Sądu słusznie. Sąd podziela stanowisko obu organów orzekających w niniejszej sprawie, iż S. P. nie posiada uprawnień niezbędnych do sporządzenia zaleconej przez organ oceny technicznej. Zgodnie z art. 12 ust. 2 p.b. samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w ust. 1 pkt 1–5, mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją, stwierdzone decyzją, zwaną dalej "uprawnieniami budowlanymi", wydaną przez organ samorządu zawodowego. Z uwagi na to, że niniejsza sprawa dotyczy instalacji urządzeń właściwych dla pomieszczenia łazienki, konieczne jest aby podmiot wykonujący zleconą opinię posiadał specjalność w zakresie instalacji sanitarnych. Takiej specjalności S. P. nie posiada, co dyskwalifikuje jego ocenę techniczną a limine. Co więcej, zeznający w sprawie, powołany przez skarżących mgr. inż. A. K. ostatecznie wprost wskazał, że proponowane rozwiązanie w postaci instalacji wentylatora osiowego nie jest wystarczające w przypadku przedmiotowej łazienki. Z uwagi zatem na niewykonanie przez skarżących polecenia PINB zawartego w decyzji z dnia [...] co do przedłożenia spełniającej wymogi oceny technicznej robót budowlanych, organ dokonał takiej oceny we własnym zakresie i decyzją z dnia [...] ustalił zakres koniecznych robót, które doprowadzą łazienkę do stanu zgodnego z prawem.
W ocenie Sądu powyższa decyzja, jak i decyzja ZWINB utrzymująca ją w mocy w żaden sposób nie naruszają prawa. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu skargi w przedmiocie zastosowania przez organy niewłaściwego stanu prawnego. Zarzut ten, w razie jego zasadności, rzutowałby w sposób zasadniczy na kwestię oceny legalności nałożonych na skarżących w zaskarżonych decyzjach obowiązków, albowiem ów stan prawny zmieniał się na przestrzeni lat, począwszy od chwili poprzedzającej dokonanie przez poprzedniego właściciela przedmiotowego lokalu samowolnego przekształcenia pomieszczenia WC w łazienkę kosztem części wspólnej budynku, do chwili wydawania decyzji przez organy administracji publicznej. W ocenie Sądu zarzut ten okazał się jednak nieuzasadniony. Z niespornego stanu faktycznego wynika, że przedmiotowa tzw. samowola budowlana miała miejsce w latach 1980-1990, przy czym brak jest możliwości ustalenia bliższej daty jej dokonania. Nie ma to jednak większego znaczenia w sprawie, gdyż w powyższym okresie obowiązywała jedna ustawa – Prawo budowlane, uchwalona w dniu 24 października 1974 r. (Dz.U. z 1974 r. nr 38, poz. 229, ze zm.). Na jej podstawie wydano także jedno Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980 r. nr 17, poz. 62, ze zm. – dotychczas i w dalszej części zwane "rozporządzeniem z 1980 r."). Zdaniem skarżących to właśnie wyłącznie powyższe przepisy powinny mieć zastosowanie w sprawie, a to właśnie dlatego, że obowiązywały w czasie dopuszczenia się przez poprzedniego właściciela lokalu, K. B., tzw. samowoli budowlanej.
Stanowisko skarżących w powyższym zakresie jest jednak błędne, co wyjaśnił skarżącym organ II instancji. Mianowicie, organ słusznie zauważył, że postępowanie legalizacyjne zostało wszczęte w 2017 roku, to jest pod rządami nowej ustawy – Prawo budowlane, uchwalonej w dniu 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 89, poz. 414, ze zm. – dotychczas i w dalszej części zwanej "p.b."), która zastąpiła ustawę – Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Organ wskazał, że zgodnie z art. 103 ust. 1 p.b. nawet do spraw wszczętych przed dniem jej wejścia w życie (tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r.), a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy tejże ustawy. Tym bardziej więc stosuje się ją do postępowań wszczętych po jej wejściu w życie. Brzmienie nowej ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. ("p.b.") od czasu jej wejścia w życie do czasu wszczęcia postępowania legalizacyjnego zmieniało się. Uległo ono zmianie na skutek wejścia w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. nr 93, poz. 888 ze zm.). Przepis art. 2 ust. 3 ww. ustawy zmieniającej stanowi, że wprowadzonych tą ustawą nowych regulacji dotyczących sposobu załatwiania spraw samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (zawartych w dodanym art. 71a) nie stosuje się do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia i dokonanego przed dniem wejścia w życie ww. ustawy, nakazując w takich przypadkach stosować przepisy dotychczasowe. Ww. ustawa zmieniająca weszła w życie w dniu 31 maja 2004 r. Z powyższego wynika, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy nowej ustawy Prawa budowlanego z 1994 r. ("p.b.") w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004 r. włącznie.
W związku z powyższym należy wskazać, ze zgodnie z art. 71 ust. 3 p.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004 r. w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez pozwolenia, o którym mowa w ust. 1, przepisy art. 50, art. 51 i art. 57 ust. 7 stosuje się odpowiednio. W decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1, właściwy organ może nakazać właścicielowi albo zarządcy przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Tym samym do zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego mają zastosowanie przepisy art. 50-51 p.b. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2004 r. Zgodnie zaś z ww. art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. przed upływem terminu, o którym mowa w art. 50 ust. 4, właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Dalsze etapy postępowania legalizacyjnego regulują art. 51 ust. 2-4 p.b, w świetle których inwestor zawiadamia właściwy organ o wykonaniu obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, i występuje z wnioskiem o wydanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, a następnie właściwy organ po sprawdzeniu wykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Przepisy art. 35, z wyjątkiem przepisu ust. 1 pkt 1 lit. b, stosuje się odpowiednio. W razie niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Należy więc wskazać, że organ I instancji prawidłowo wskazał podstawę prawną wydania decyzji z dnia [...] r. Co więcej, organ miał co do samej zasady prawo nałożenia na skarżących jako następców prawnych podmiotu, który dopuścił się tzw. samowoli budowlanej "obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania" (art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b.)
Odnośnie zaś do samej treści nałożonych obowiązków Sąd zważył, iż konsekwencją ustalenia tego, że w sprawie zastosowanie znajduje nowa ustawa Prawo budowlane z 1994 r. ("p.b.") w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004 r. włącznie jest fakt, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie także nowe rozporządzenie wydane na podstawie owej nowej ustawy. Tym rozporządzeniem jest rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2002 nr 75 poz. 690 – dotychczas i w dalszej części zwane "rozporządzeniem z 2002 r."). Należy w tym miejscu wskazać, że rozporządzenie jest aktem prawnym mającym na celu wykonanie konkretnej ustawy upoważniającej odpowiedni podmiot do jego wydania. Nie można więc stosować nowej ustawy i jednocześnie rozporządzenia wykonującego starą ustawę. Niejednokrotnie bowiem ustawowa delegacja do wydania rozporządzenia wymienia inny podmiot, inne wytyczne i inny zakres spraw powierzony do uregulowania rozporządzeniem. Nowe rozporządzenie może więc przynajmniej częściowo nie przystawać do treści delegacji ustawowej zawartej w starej ustawie. Tak też było w rozpoznawanym przypadku.
Mając to na uwadze należy stwierdzić, że nie mają racji skarżący powołując się na rozporządzenie z 1980 r. celem wykazania, że organ bezprawnie nałożył na nich obowiązek montażu drzwi otwieranych na zewnątrz pomieszczenia łazienki o minimalnej szerokości 0,8 m i wysokości 2 m w świetle ościeżnicy, skoro rozporządzenie to takiego warunku nie zawiera. Organ bowiem słusznie zastosował stan prawny wykreowany rozporządzeniem z 2002 r., które już taki wymóg co do wysokości i szerokości drzwi zawiera. Zgodnie z § 79 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. drzwi do łazienki, umywalni i wydzielonego ustępu powinny otwierać się na zewnątrz pomieszczenia, mieć, z zastrzeżeniem § 75 ust. 2, co najmniej szerokość 0,8 m i wysokość 2 m w świetle ościeżnicy, a w dolnej części - otwory o sumarycznym przekroju nie mniejszym niż 0,022 m2 dla dopływu powietrza. Drzwi do łazienki skarżących w chwili obecnej bezspornie wymogów tych nie spełniają, zatem obowiązek nałożony przez PINB i utrzymany w mocy przez ZWINB Sąd ocenił jako nałożony legalnie.
Podobnie w odniesieniu do obowiązku wykonania wentylacji pomieszczenia łazienki, oceniając legalność rozstrzygnięcia organów obu instancji Sąd brał pod uwagę stan prawny wyznaczony rozporządzeniem z 2002 r. Zgodnie z § 77 ust. 1 tego rozporządzenia pomieszczenie higienicznosanitarne powinno mieć wentylację spełniającą wymagania przepisów rozporządzenia oraz przepisów odrębnych. Zgodnie zaś z § 147 ust. 1 ww. rozporządzenia wentylacja i klimatyzacja powinny zapewniać odpowiednią jakość środowiska wewnętrznego, w tym wielkość wymiany powietrza, jego czystość, temperaturę, wilgotność względną, prędkość ruchu w pomieszczeniu, przy zachowaniu przepisów odrębnych i wymagań Polskich Norm dotyczących wentylacji, a także warunków bezpieczeństwa pożarowego i wymagań akustycznych określonych w rozporządzeniu. Z kolei w myśl § 147 ust. 2 ww. rozporządzenia wentylację mechaniczną lub grawitacyjną należy zapewnić w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi, w pomieszczeniach bez otwieranych okien, a także w innych pomieszczeniach, w których ze względów zdrowotnych, technologicznych lub bezpieczeństwa konieczne jest zapewnienie wymiany powietrza.
Z uwagi na to, że w łazience skarżących funkcjonuje okno, zastosowanie w sprawie znajdzie § 147 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. Przepis ten, jak wyżej wskazano, stanowi o konieczności zapewnienia odpowiedniej wentylacji, spełniającej wymogi podane w cytowanym przepisie, jak też wymogi zawarte w Polskich Normach. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organy obu instancji ustaliły, że wentylacja w łazience skarżących nie jest odpowiednia, tj. nie spełnia wymogów wskazanych w przepisie § 147 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. Wielokrotnie powtarzana i uwypuklana przez skarżących okoliczność, że łazienka posiada okno i grzejnik nie oznacza jeszcze, że spełnione są cytowane wyżej wymogi techniczne. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu w postaci oceny technicznej pochodzącej od uprawnionej osoby, który stwierdzałby, że w chwili obecnej łazienka skarżących spełnia ww. wymogi, gdyż okno i grzejnik zapewniają odpowiednią wymianę powietrza. Wręcz przeciwnie, powołany przez skarżących specjalista mgr. inż. A. K. po zapoznaniu się z faktycznym stanem technicznym łazienki stwierdził, że te wymogi – mimo wyposażenia łazienki w okno i grzejnik – nie są spełnione i nie mogą być spełnione poprzez zainstalowanie jedynie wentylatora osiowego. Sąd zważył, że odpowiednia wentylacja pomieszczenia musi być zapewniona niezależnie od jakiejkolwiek czynności człowieka, w tym np. niezależnie od tego, czy otworzy okno, które notabene jesienią i zimą zazwyczaj nie jest otwierane. Jeżeli okno nie posiada odpowiedniego poziomu rozszczelnienia, to sam fakt jego istnienia w sytuacji, gdy jest ono zamknięte nie powoduje, że dochodzi do wymiany powietrza (wentylacji). Taką stałą, samoczynną wentylację może zapewnić m.in. wskazany w decyzji PINB z dnia [...] niepalny przewód o średnicy min. 140 mm, wyprowadzony ponad dach na wysokość zapewniającą potrzebny ciąg. Mniej więcej takie rozwiązanie zaproponował przesłuchany w sprawie uprawniony specjalista mgr. inż. A. K. (wskazany przez niego przekrój przewodu miałby mieć średnicę min. 150 mm, tymczasem zdaniem organu wystarczające jest, aby przewód miał średnicę min. 140 mm). Rozwiązanie to zapewniłoby odpowiednią wentylację pomieszczenia i byłoby zgodne z przepisami prawa oraz z Polskimi Normami PN 83/B-03450 ze zmianą Az 3 oraz PN 73/B-03431 – wentylacja mechaniczna w budownictwie.
Odnośnie natomiast do zarzutu skargi jakoby przepisy nie wymagały, żeby odprowadzanie zużytego powietrza z łazienki musiało następować na zewnątrz budynku i nie mogło odbywać się na nieużytkowy strych, należy stwierdzić, że odprowadzania takiego powietrza z łazienki na strych nie można nazwać wymianą powietrza. Odprowadzanie powietrza na strych nadal powodowałoby gnieżdżenie się mas zużytego powietrza wewnątrz budynku, tyle tylko, że w innym pomieszczeniu. Jak już wskazano, z § 147 ust. 1 rozporządzenia z 2002 r. wynika, że wentylacja i klimatyzacja powinny zapewniać odpowiednią jakość środowiska wewnętrznego, w tym wielkość wymiany powietrza i jego czystość. Należy stwierdzić, że nie może być mowy o dopływie czystego powietrza do łazienki w sytuacji, gdy lokal nr [...] będzie tworzyć ze strychem swego rodzaju układ zamknięty, w którym zużyte powietrze krążyć będzie "tam i z powrotem".
W tym miejscu należy wskazać, że jeżeli skarżący nie zgadzali się z ostateczną oceną uprawnionego specjalisty mgr. inż. A. K., to mieli dostateczną ilość czasu, aby dostarczyć organom administracji publicznej prowadzącym przedmiotowe postępowanie legalizacyjne ocenę techniczną innej osoby uprawnionej do jej sporządzenia, która potwierdzałaby ich stanowisko co do zgodności stanu łazienki z odpowiednimi przepisami. Tego zaś skarżący nie uczynili. Skarżący ograniczyli się do powtarzania tez zawartych w ocenie technicznej S. P., która to ocena ma znikomą wartość dowodową w sprawie, a to z uwagi na sporządzenie jej przez osobę nielegitymującą się odpowiednimi kwalifikacjami. Okoliczność, iż osoba ta posiada pewne uprawnienia z zakresu eksploatacji urządzeń, instalacji i sieci elektroenergetycznych nie świadczy o tym, że posiada także wiedzę z zakresu instalacji sanitarnych. Skarżący w żaden sposób nie zdołali podważyć oceny organów poczynionej w dużej mierze w oparciu o ocenę specjalisty mgr. inż. A. K. co do sposobu zapewnienia odpowiedniej wentylacji w ich łazience. W takim stanie rzeczy skarżący nie mogą zasadnie zarzucać organom nierozpatrzenia całego znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego oraz niedokonania wszechstronnej jego oceny. Organy bowiem takiej wszechstronnej oceny dokonały i zdaniem Sądu prawidłowo oceniły ów zgromadzony materiał. Jak już wskazano, organy nie mogły opierać swych ustaleń na korzystnej dla skarżących opinii sporządzonej przez S. P., gdyż opinia ta nie ma większej wartości dowodowej niż opinia, którą sporządziliby np. skarżący osobiście. Organy zdaniem Sądu słusznie zamiast tego dały wiarę twierdzeniom uprawnionego specjalisty mgr. inż. A. K. (legitymującego się specjalizacją z zakresu instalacji sanitarnych) co do najkorzystniejszego rozwiązania problemu niezgodności stanu technicznego łazienki skarżących, zaś ocena ta została dokonana z poszanowaniem art. 7, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a.
Sąd kontrolując legalność wydanej decyzji ZWINB z dnia [...] wydanej w sprawie [...] i poprzedzającej ją decyzji PINB z dnia [...] wydanej w sprawie [...] działając na podstawie art. 134 p.p.s.a. nie dostrzegł z urzędu żadnych wad przeprowadzonego postępowania administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności prawne i faktyczne kontrolowanej sprawy, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło