II SA/Sz 1324/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności postanawia I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu od skargi ponad kwotę [...], a w pozostałej części odmówić zwolnienia, II. ustanowić adwokata Zaskarżoną decyzją Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą nałożenia na A.M. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia robót budowlanych związanych z przebudową schodów usytuowanych na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] do stanu zgodnego z prawem. J.W. w skardze na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podniósł m. in., że wykonana zabudowa schodów na posesji przy ul. [...] zwiększa powierzchnię użytkową, natomiast skarżący od wielu lat stara się zbudować sanitariaty na I piętrze swojej posesji (przy ul. [...]), ale Wojewódzki Konserwator Zabytków sugeruje mu, aby nie zmieniać gabarytów budynku i projektować sanitariaty w granicach murów zewnętrznych projektowanego budynku. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 500 zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniając wniosek podał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie, ponieważ od [...] utrzymuje się wyłącznie z renty wynoszącej [...] zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że mieszka z żoną która otrzymuje emeryturę w kwocie [...] zł miesięcznie, a ich jedynym majątkiem jest mieszkanie w [...] przy ul. [...]o pow. 85,89 m2, w którym obecnie mieszka jego mama. Wnioskodawca podał, że wraz z żoną mieszka w [...] a comiesięczne koszty utrzymania mieszkania i inne niezbędne wydatki wynoszą: [...]. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] skarżący oświadczył, że większość kosztów utrzymania mieszkania w [...] ponosi jego mama, która tam mieszka, natomiast wnioskodawca opłaca podatek od nieruchomości ([...] zł rocznie), dzierżawę pomieszczenia gospodarczego ([...] zł rocznie, oraz energię elektryczną ([...] miesięcznie). Skarżący przedłożył dowody potwierdzające uzyskiwane dochody oraz ponoszone wydatki, wyciąg z konta bankowego, kserokopię decyzji w sprawie podatku od nieruchomości. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowanyu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270)- dalej "p.p.s.a.", następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź posiadają środki bardzo ograniczone, zaspokajające tylko podstawowe potrzeby życiowe. Należy jednocześnie zauważyć, że zasadą wynikającą z art. 199 p.p.s.a. jest ponoszenie przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy ma natomiast gwarantować zapewnienie realizacji prawa do sądu osobom, które z uwagi na ich sytuację materialną, rodzinną, majątkową, kosztów tych w całości lub w części ponieść nie mogą. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 lutego 2009 r. sygn. akt II OZ 127/09 (Lex nr 565704) kosztami koniecznego utrzymania w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. są niezbędne wydatki zmierzające do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, głównie mające charakter wydatków okresowych. Do kosztów tych więc zaliczyć można wydatki na żywność, odzież, środki czystości, leczenie, edukację oraz wydatki związane z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych. Do tych ostatnich należą koszty stałych opłat z tytułu czynszu, opłat za gaz, energię elektryczną, wodę, wywóz śmieci. Z wniosku oraz przedłożonych dokumentów źródłowych wynika, że skarżący mieszka wraz z żoną, a ich dochód miesięczny wynosi [...] zł netto, natomiast ponoszone przez nich koszty utrzymania mieszkania wynoszą ok. [...] zł [...]. W [...] skarżący wydał [...] zł na leki. Oprócz tych wydatków skarżący i jego żona ponoszą koszty ubezpieczenia na życie ([...] zł miesięcznie), spłacają dwie pożyczki bankowe (ok. [...] zł miesięcznie), ponoszą stosunkowo wysokie wydatki na usługi telekomunikacyjne (ok. [...] zł miesięcznie). Z wyciągu z rachunku bankowego wnioskodawcy wynika, że posiada on kilka lokat bankowych, a kwoty dokonywanych wypłat z tych lokat pozwalają na uznanie, że skarżący posiada oszczędności o których nie wspomniał w oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu ([...] wygaśniecie lokaty terminowej [...] zł, [...] częściowa wypłata z lokaty [...] zł, [...] częściowa wypłata z lokaty [...] zł). Skarżący nie przedłożył dowodów dotyczących posiadanych lokat. Reasumując należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, iż znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania w sprawie. Skarżący i jego żona uzyskują stałe dochody, korzystają z mieszkania w [...] którego koszty utrzymania nie są wysokie (czynsz wynosi [...] zł) i są właścicielami mieszkania w [...] , którego koszty utrzymania częściowo ponoszą, choć w nim nie zamieszkują. Analiza wysokości i rodzaju wydatków ponoszonych przez skarżącego i jego żonę, oraz operacji bankowych dotyczących lokat nie pozwala na uznanie, że wnioskodawca rzeczywiście nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na same tylko usługi telekomunikacyjne skarżący wydaje ok. [...] zł miesięcznie. W tej sytuacji zasadne było zwolnienie wnioskodawcy z opłat sądowych w części dotyczącej wpisu od skargi ponad kwotę [...] złotych, oraz ustanowienie adwokata. Kwotę [...] zł skarżący będzie w stanie uiścić bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Należy też mieć na uwadze, iż w razie gdy skarga okaże się uzasadniona, skarżący będzie mógł domagać się zwrotu poniesionych kosztów w całości od organu administracji który wydał zaskarżoną decyzję. Wniosek w tej sprawie należy złożyć sądowi najpóźniej na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, pod rygorem utraty tego uprawnienia (art. 200 w zw. z art. 210 § 1 p.p.s.a.). Z powyższych względów, na podstawie na podstawie art. 246 § 1 i art. 254 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.